Beynelmilel Filmi ve Devrimcilik

02/01/2009 Cuma
Beynelmilel Filmi ve Devrimcilik

İhtisas d&oumlneminden arkadaşım psikiyatrist Dr. Mustafa Ulusoy&rsquoun TvNet kanalındaki &ldquoFilm Şeridi&rdquo adlı programına katıldım. &ldquoBeynelmilel&rdquo filmi dolayısıyla devrimciliği, devrimci psikolojiyi tartıştık. Cumartesi akşamları yayımlanan program uzun s&uumlredir devam etmekte. Ulusoy&rsquoun bulduğu ve başarıyla uyguladığı izlence kalıbı, her hafta bir filmden bazı sahnelerin konukla birlikte değerlendirilmesine dayanıyor. Sonu&ccedilta ortaya, bir filmden sahneler, Ulusoy&rsquoun soru ve değerlendirmelerinden, konuğun yorumlarından ve varsa konuğun ilgili bir kitabından aktarılan par&ccedilalardan oluşan zengin bir sunum &ccedilıkıyor.&nbsp

Bu yazıda film ve film bağlamında devrimcilik, karşıdevrimcilik &uumlst&uumlne anlattığım bir&ccedilok şeyden bazı noktaları &oumlzetleyeceğim. &nbsp

&ldquoBeynelmilel&rdquoi daha &oumlnce izlememiştim. Program nedeniyle seyretmeden &oumlnce yine bir T&uumlrk filmi hayal kırıklığı yaşamaktan korkuyordum a&ccedilık&ccedilası. Bizim filmlerimiz ne kadar ciddi ve ne kadar entelekt&uumlel iddialı olurlarsa aynı oranda &ccedilekilmez hale geliyorlar. Ne yazık ki bunun &ccedilok az istisnası bulunuyor. Komedi filmlerini kıvırabiliyoruz sadece. Beynelmilel sade, sevimli, derli toplu bir film, bende yerleşmiş &oumlnyargıya karşın. İ&ccedilinde g&uumlzel komedi unsurları barındırsa da bir komedi filmi değil, bu daha b&uumly&uumlk başarı. Olsa olsa traji-komedi denebilir. Komiklikle dramatik ger&ccedilek uyumlu bi&ccedilimde &oumlr&uumllm&uumlş. Senaryo sarkmıyor, yapaylık &oumlteki bir&ccedilok filmde g&oumlr&uumlld&uumlğ&uuml &uumlzere g&oumlze batmıyor. Sahneler etkileyici, doğal, oyuncuların bazıları &ccedilok iyi (başta Cezmi Baskın) , bazıları iyi. Beynelmilel seyredilmeye değer bir film. Sırrı S&uumlreyya &Oumlnder ve Muharrem G&uumllmez&rsquoi kutlamak gerekir.&nbsp&nbsp&nbsp&nbsp &nbsp&nbsp&nbsp &nbsp &nbsp

Filmin a&ccedilılış sahnesi etkileyici ve &ccedilok komik. Sessiz &ccedilalınıp oynanan &ldquoLorke&rdquo de bir o kadar komik. Her yasak k&oumlt&uuml değildir elbet, ama yasakların b&uumly&uumlk &ccediloğunluğu faşist kafalarca konur ve altındaki mantık da, yasağa boyun eğip yan yollar bulmaya &ccedilalışan kitlenin kaypak tavırları da zaten başlı başına komiktir. Ama bir avu&ccedil devrimci dışında yasaklara karşı halktan kitlesel bir tepki gelmemesi hi&ccedil komik değildir, acı ger&ccedilektir. &nbsp

&ldquoBiz &ccedilalgıcıyız, &ccedilalgıcıdan kom&uumlnist olur mu!&rdquo Abi, devrimci kardeşinin elinden aldığı dergiye g&oumlz atar ve b&oumlyle der. &ldquoFabrikalar tarlalar her şey emeğin olacakmış, sen hi&ccedil fabrikada, tarlada &ccedilalıştın mı!&rdquo Burada abi, kardeşini ve biraz da kendini koruma kaygısındadır. B&oumlyle s&oumlzler devrimcilere &ccedilok s&oumlylenmiştir lakin. Devrimcilik ger&ccedilekte fabrikada, tarlada &ccedilalışmaktan da zor bir şeydir. Ama vatandaş, &ldquoŞundan devrimci &ccedilıkmaz, bu kom&uumlnist olamaz&rdquo diye adeta hi&ccedil kimseyi kom&uumlnistliğe yakıştıramaz. Ya da kom&uumlnistliği hi&ccedil kimseye yakıştıramaz. Fabrikada tarlada &ccedilalışanların da katılımı bulunmaksızın devrim ger&ccedilekleştirilemez, o da bir ger&ccedilektir. Ger&ccedili onların i&ccedilinden de &ccedilok devrimci &ccedilıkmıştır, &ccedilıkmaktadır. Ama buna karşın onların b&uumly&uumlk b&oumll&uumlm&uuml davanın i&ccedilinde değilse, birileri on yıllar boyu onları mı bekleyecektir? Bekleyemeyecekleri a&ccedilıktır. Beklenmemesi meşrudur. &nbsp

Yeni yeni solculuğa heveslenen kız, pavyoncular hakkında &ldquoyakında devrimcilerden tokadı yiyecekler&rdquo dediği anda babasından tokadı yer. Burada baba kızının ilerde yiyebileceği tokatları &oumlnceden g&oumlrerek onu sakınma tepkisi g&oumlstermiştir. Baba koruyucu kollayıcıdır, evladının iyiliğini ister zaman zaman g&oumlsterdiği şiddet, &ccediloğun koruma kaygısındandır. Pek &ccedilok toplum devleti de bir baba gibi g&oumlr&uumlr. Ama bu baba psikopat bir babadır. Hani şu ailenin parasını pavyonlarda, orada burada yiyen, sonra evde &ccedilıkan her huzursuzluğa tekme tokatla yanıt veren psikopat babalar gibi babadır. Burada koruma kaygısı değil, sadist&ccedile ezme tutumu &oumln plandadır. 12 Eyl&uumll Amerikancı cuntası bu psikopatlığın doruğa &ccedilıktığı d&oumlnemdir. &nbsp

&ldquoSevgilin var mı?&rdquo sorusuna karşı, &ldquoBunlar k&uuml&ccedil&uumlk burjuva alışkanlıkları, hem ben devrimci oldum&rdquo s&oumlz&uumln&uumln edildiği sahne: Filmde b&oumlyle bazı şabloncu yaklaşımlar yok değil. Ama zamanın sol hareketinin de bir &oumll&ccedil&uumlde şabloncu olduğu g&oumlz &oumln&uumlne alınırsa, bu bir yere kadar mazur g&oumlr&uumllebilir. O zamanki devrimciler, aksi &oumlrnekler az değilse de, genelde katı ahlak&ccedilıydılar aşk ve cinsellik alanında. Bunun iki nedeni vardı: Biri, sağ kesim solcuların ahlaksızlığını durmadan işler. Bizim toplumun ahlaktan anladığı şey, işte, meslekte, insan ilişkilerinde, parada ahlak değil, sorumluluk ahlakı değil, genellikle cinsel ahlaktır. O konuda da iyi bir sicilleri bulunmadığı halde solcuları cinsel ahlaksız saymaya pek eğilimlidirler sağcılar ve ortalama vatandaşlar. Soldaki ahlak&ccedilılık bir &oumll&ccedil&uumlde buna tepkidir. İkinci neden, devrimcilerin &ccediloğunluğunun her bakımdan ve cinsellik bakımından da d&uumlzg&uumln insanlar olmasıdır. Solun kitlesel kabarışlar yaşadığı d&oumlnemlerde, solun &ldquomoda&rdquo olduğu d&oumlnemlerde her karakterde insan harekete katılır. Bunların her birinin başat amacı farklıdır aslında. Ama &ccediloğunluğu &uumllk&uumlc&uuml insanlar oldukları i&ccedilin gelmişlerdir. Adalet duygusu taşıdıkları, temel bir etik duygu taşıdıkları, &uumllkeye, halka hizmet etmek istedikleri i&ccedilin bir şeyler yapmaktadırlar. Katı ahlak&ccedilılık bunun sonucudur, bir yere kadar tepki ve abartıdır, bir bakıma da doğru bir konumlanıştır. &nbsp

İşte filme baştan &oumlnyargılı yaklaşmamın ikinci nedeni aynı konuyla ilgilidir. Baş kadın oyuncu &Oumlzg&uuml Namal bu filmde &ccedilok iyi oynuyor. Ama onun bendeki imajı solcu, devrimci kız imajı değil, reklamcı kız, kredi kartı kızı imajıdır. Sol imajlarla, paraya teslim olan, paraya tapan solcu imajı bu toplumda birlikte, &uumlst &uumlste durmakta ve sola b&uumly&uumlk zarar vermektedir. &Ccedil&uumlnk&uuml bu s&uumlperpoze olmuş imajlar solun satın alınmasıyla ilgili, bunun meşru g&oumlr&uumllmesiyle ilgili acıtan bir ger&ccedilekliğin &uumlst&uumlne oturmaktadır. &nbsp &nbsp&nbsp &nbsp