Faizler artıyor yabancılar coşuyor

Geçtiğimiz yıla oranla daha düşük oranda gerçekleşen doğrudan yabancı sermaye yatırımlarına rağmen, özellikle “sıcak para” girişindeki artış ve dışarıya aktarılan kar transferi borç ödemeleri için üretim anlamına geliyor
Çarşamba, 18 Haziran 2008 03:10

soL(HABER MERKEZİ) Hazine Müsteşarlığı'nın Nisan ayına ilişkin Uluslararası Doğrudan Yatırım Verileri Bültenine göre, bu yılın 4 ayında nakit sermaye girişinin yüzde 53,7'si AB ülkeleri kaynaklı oldu. Türkiye'ye Ocak-Nisan döneminde gayrimenkul alımları da dahil olmak üzere toplam 5 milyar 336 milyon dolar düzeyinde yabancı sermaye fiili girişi yaşandı. Türkiye'de Ocak-Nisan döneminde, 4 milyar 377 milyon dolar olan uluslararası doğrudan yatırım girişinin 2 milyar 585 milyon dolar mali aracı kuruluşların faaliyetleri sektöründen kaynaklandı. Buna göre, Ocak-Nisan döneminde ülkeye uluslararası doğrudan sermaye girişi bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 47,5'lik azalışla 5 milyar 336 milyon dolar oldu.

Türkiye'ye Ocak-Nisan döneminde gayrimenkul alımları da dahil olmak üzere toplam 5 milyar 336 milyon dolar düzeyinde yabancı sermaye fiili girişi yaşandı.

Anılan dönemde 8 milyon dolarlık çıkış dolayısıyla net sermaye girişi ise yüzde 50.7'lik düşüşle 4 milyar 369 milyon dolar olarak gerçekleşti. Geçen yılın Ocak-Nisan döneminde 8 milyar 855 milyon dolarlık net sermaye girişi elde edilmişti.

Yabancı sermaye girişinde gayrimenkul alımları, uluslar arası sermayeli firmaların yabancı ortaklarından kullandıkları krediler önemli kalemler arasında yer alırken. Her iki başlıkta da geçen yılın aynı dönemine oranla azalış yaşandı.

Ocak-Nisan döneminde, 1,239 adet uluslararası sermayeli şirketin, başta toptan ve perakende ticaret sektörü olmak üzere, gayrimenkul kiralama ve iş faaliyetleri ile imalat sanayi sektörlerinde faaliyette bulundukları görüldü. İmalat sanayinde faaliyette bulunan uluslararası sermayeli şirketlerde kimyasal madde ve ürünleri imalatı birinci sırada yer alırken, bunu makine ve teçhizat imalatı ile gıda ürünleri ve içecek imalatı izledi

En çok yabancı sermaye İstanbul'a

19 bin 547 adet uluslararası sermayeli firmanın illere göre dağılımına bakıldığında, İstanbul'un 10 bin 659 adet ile birinci sırada yer aldığı görüldü. İstanbul'u Antalya (2 bin 467 adet), Ankara (1.299 adet) ve İzmir (1.185 adet) takip etti.

İstanbul'da faaliyette bulunan 10 bin 659 adet uluslararası sermayeli firmanın başta toptan ve perakende ticaret (3 bin 877 adet) olmak üzere, imalat sanayi (2 bin 112 adet), gayrimenkul kiralama ve iş faaliyetleri (1.497 adet) sektörlerinde faaliyette bulundukları görüldü.

Sıcak para girişi kâr transferi için

Bilindiği üzere yabancı yatırımların önemli bir kısmını oluşturan dış sermayenin portföy yatırımlarının (sıcak para girişi) elde edilen getirinin önemli bir bölümü ise ülkelerine transfer ediliyor. Bu yılın ilk dört ayında da doğrudan yatırımlarda 910 milyon dolarlık bir kar transferi yaşandı. Böylece doğrudan yatırımlarda 2003 başından bu yana gerçekleşen toplam kar transferi 6 milyar 805 milyon dolara ulaştı.

"Sıcak para" olarak gelen ve Türkiye'de Borsa ve devlet iç borçlanma senetleri (DİBS) başta olmak üzere çeşitli finansal yatırım araçlarına yatırım yapan yabancı sermayenin bu yolla elde ettiği kazançlardan yurt dışına transfer edilen tutar da yıllar itibariyle hızla büyüyor.

Merkez Bankası'nın faizlerde artış politikasını yeniden temel aldığı bugünlerde, sıcak para girişlerindeki artışların ekonomide yaratacağı olumsuz etki ise GSMH'nin ( Gayri Safi Milli Hasıla) önemli bir bölümünün borç ödemeleri için kullanılması anlamına geliyor.