10 Şubat 2026’da Trump’ın Florida’daki malikanesi Mar-a-Lago’da “The Hispanic Prosperity Gala” isimli bir etkinlik düzenlendi. Bizzat Trump’ın da katıldığı bu etkinlik ABD radikal sağının temsilcileri ile Latin Amerika’daki farklı ülkelerden radikal sağ figürleri bir araya getirmeyi hedefliyor ve son derece elit bir nitelik taşıyordu.

Gecede “yılın siyaset danışmanı” ödülünü alan Arjantinli Fernando Cerimedo, radikal sağcı kimi isimlerin, örneğin Brezilya’da Bolsonaro’nun, Arjantin’de Milei’nin ve Şili’de Kast’ın seçim kampanyalarının merkezinde yer almış biriydi ve Jair Bolsonaro’nun 2022 seçimleri sonrası yaptığı darbe planlarına da dâhil olmuştu. Kendisine ödülü ise başka bir Bolsonaro, Eduardo Bolsonaro takdim etmişti. 

Eduardo Bolsonaro, Brezilya’nın bir önceki devlet başkanı radikal sağcı ve darbeci Jair Bolsonaro’nun oğlu, son seçimde Lula’nın karşısına çıkan Flavio Bolsonaro’nun da kardeşiydi ve Brezilya radikal sağının Trump’ın MAGA hareketiyle kurduğu bağlantıların kilit ismiydi.

Etkinliğin sponsorlarından biri ise, yine Latin Amerika’dan, Paraguay’dan bir bankaydı ve Ueno Bank adlı bu banka geceye tam 100 bin dolarlık bir mali katkıda bulunarak “elmas sponsor” unvanını almıştı. Bankanın Paraguay’daki radikal sağ hükümetle ve devlet başkanı Santiago Pena’yla son derece yakın ilişkileri vardı. Pena, 2023’te iş başına gelmiş, 2025 yılına kadar Ueno Bank’ın sahibi Ueno Holding’deki hisselerini elden çıkarmamıştı. Akçeli işlerini hisselerini elden çıkardıktan sonra gayri resmi bir şekilde sürdürdüğü ise sonradan anlaşılacaktı. 

Amerika kıtası radikal sağının birbirini ödüllendirdiği ve zafer sarhoşluğu yaşadığı bu gecenin üzerinden aylar geçti ve önce Brezilya’da seçimler yapıldı. Eduardo Bolsonaro’nun ağabeyi Flavio Bolsonaro, Trump’ın büyük desteğine rağmen Lula’yı yenemedi ve istihbarat örgütlerinin organizasyonuyla 28 Ekim günü ülkeden kaçarak ABD’ye, Trump’ın kollarına sığındı.

Sığındığı Trump ise daha bir hafta bile geçmemişti ki ara seçimlerde hem senatoyu hem de Temsilciler Meclisi’ni kaybetti ve hem kendi kişisel tarihinin en büyük hezimetini yaşadı hem de Cumhuriyetçi Parti'ye parti tarihinin en büyük yenilgisini yaşattı.

Tarihin cilvesine bakın ki ABD ara seçimlerinin yapıldığı gün, Trump’ın malikanesindeki etkinliğin en büyük sponsoru olan Ueno Bank battı. Bankanın içi Ueno Holding bünyesindeki diğer şirketlere aktarılan usulsüz kredilerle boşaltılmış, Pena’nın talimatıyla bankaya aktarılan kamuya ait 350 milyon dolarlık emeklilik fonu bu süreçte batmış, 3 milyon civarında kişinin paraları da iç edilmişti.

Yine tarihin cilvesine bakın ki Lula’nın zaferinden sonra Bolsonaro ailesi ve etrafındaki çıkar şebekesi, ilişkilerine güvenerek paralarının önemlice bir bölümünü Brezilya’dan çıkartıp Ueno Bank’a yatırmıştı ve bankanın batışıyla birlikte siyasi hezimetten sonra bir de ekonomik hezimet yaşayacaklardı. 

Trump’ın Latin Amerika’da desteklediği siyasilerden biri olan radikal sağcı Paraguay Devlet Başkanı Pena skandalın ortaya çıkmasından üç gün sonra senato tarafından görevden azledildi ve sonra da tutuklandı. Pena şu an bir askeri üste tutuluyor ve yargılanacağı günü bekliyor.

Brezilya, ABD, Paraguay ve buna bir de İsrail’i ekleyelim. Bir tür “domino etkisi” ile Trump ve desteklediği figürlerin aldığı ağır yenilgilere tanıklık ettik sadece bir ay içerisinde. Bu yenilgilere ise özellikle Avrupa’daki sosyal adaletçi ve savaş karşıtı toplumsal eylemler eklendi ve içinden geçtiğimiz bu karanlık karşı-devrimler çağında hepsinin toplamı insanlık için küçük de olsa moral bir kazanım yarattı, umudu tazeledi. 

Peki Trump neden yenildi, bu hezimetin gerisinde ne vardı?

Bu sorunun çok basit bir yanıtı bulunuyor: Trump’ı İran yendi, Trump hem sahada hem sandıkta İran’a yenildi. Savaş, Trump’ın ABD halkına yönelik bütün vaatlerini boşa düşürdü. 

Savaşın başlamasının üzerinden henüz çok kısa bir süre geçmişken, 11 Mart’ta bu köşede yayınlanan “İkinci Haftasındaki İran Savaşı: Bir Bilanço” adlı yazıda, ABD’nin net petrol ve doğalgaz ihracatçısı olması nedeniyle savaştan kaynaklı olarak bir enerji darboğazı yaşamayacağını, ancak petrol fiyatları uluslararası piyasalarda belirlendiği için fiyatlardaki her artışın doğrudan ABD vatandaşlarına yansıyacağını, bunun da Trump’ın seçim vaatlerini boşa düşüreceğini söylemiş ve şunları eklemiştik:

Hem uluslararası sistemi hem de Amerikan ekonomisini bekleyen esas tehlike ise enflasyon. 2008 krizinde ve pandemide ABD ve bütün bir kapitalist sistem çözümü piyasaya para sürmekte görmüş, merkez bankaları piyasaya milyarlarca dolar ve avro saçmıştı ve bu da enflasyonu patlatmıştı. Son birkaç senedir ise bu durum tersine dönmeye başlamış ve düşen enflasyonla birlikte merkez bankaları da faiz indirimine gitmiş, bu da Batı ekonomilerinde makro iktisadi dengeleri iyileştirmişti.

Ancak şimdi enerji fiyatlarındaki artışla birlikte enflasyon yeniden bu ekonomileri tehdit ediyor ve merkez bankalarının faiz indirimlerini yavaşlatması bekleniyor, savaş ekonomik canlılığın önündeki en büyük engel olarak görülüyor. Zaten Trump’ın  aylardır FED’e yapmış olduğu faiz indirimi çağrıları hatırlandığında enflasyonist basınçtan en çok etkilenecek ülkelerden birinin ABD olduğu görülebiliyor. 

Yaşananlar bu satırları doğruladı ve İran’ın Hürmüz üzerinden ABD’nin boğazını sıkmaya devam etmesiyle birlikte petrol fiyatları hızla arttı, petrol fiyatlarının artışı maliyet artışını, maliyetlerdeki artış ise fiyat artışlarını beraberinde getirdi. Tüm bunların sonucu ise enflasyon, hayat pahalılığı ve yüksek faizler olacaktı. 

Evet, Trump’ın kendisi, ailesi ve petrol şirketleri bu süreçte devasa paralar elde ettiler ama savaşın faturası her zaman olduğu gibi yoksullara, alt sınıflara kesildi ve savaş milyonlarca ABD’linin hayatını doğrudan etkiledi. Buna dünya çapında yükselen İsrail nefreti de eklendi ve bu soykırımcı Nazi devletine Trump’ın ve ABD elitlerinin verdiği sınırsız destek, büyük bir öfke yarattı. 

ABD halkı sandığa giderken, İran savaşının faturasının kendisine kesilmesinin yanına Filistin’deki İsrail soykırımına ve bu soykırıma verilen desteğe yönelik öfkesini de eklemişti ve oyunu da ona göre kullandı.

Seçim sonuçları hem ABD’de hem dünyada ciddi kırılmalar yaratacaktır, bundan emin olabiliriz. Görev süresinin bitmesine daha iki yıl olan Trump, iki meclisi de kaybederek o klişeleşmiş tabirle bir “topal ördek” konumuna düştü. Senato onu ve kabinesini daha çok sıkıştıracak, o ise veto kartını kullanacak, bu da başta bütçe olmak üzere çeşitli başlıklarda Amerikan sisteminin tıkanmasını ve yeni krizleri beraberinde getirecek.

Ancak sadece bu değil; ara seçimler iki yıl sonra yapılacak seçimlerin bir provasıysa, Trump’ın halefi olan Başkan Yardımcısı JD Vance’in başkanlık hayalleri de ağır bir darbe almış oldu. Trump ve Vance 2024 seçimlerini kazanırken “America First” diyerek yola çıkmış, ABD’nin dünya jandarmalığından vazgeçeceğini ve artık ABD halkının refahının gözetileceğini söylemişti. 

İran savaşıyla birlikte her iki vaat de boşa düştü ve Vance de seçim sonuçlarını görünce ön alıcı bir hamle yapmak adına bir tür özeleştiri verdi. Şimdi Vance hem MAGA tabanının tekrar gönlünü almak hem de yeniden geniş kitleler nezdinde alternatif olmak için büyük bir mücadele vermek zorunda. Buna İran savaşının yeniden başlamaması da dâhil. 

Tüm bu anlatılanlara mukabil, seçimlere damgasını vuran diğer bir olgu Demokratlar’ın içinde “demokratik sosyalizm” akımının güçlenmesi ve bu akımın temsilcisi figürlerin seçimlerde elde ettikleri küçümsenmeyecek başarılar oldu. Sosyal adalet ve barışın iki güçlü talep olarak bir arada dile getirilmesi, kazanılan başarının esas nedeniydi.  

Daha önce başka yazılarda da söylediğimiz üzere “demokratik sosyalizm” ABD siyasetinde bir tür sosyal demokrasiye, 2. Dünya Savaşı sonrasının Avrupa sosyal demokrasilerine tekabül ediyor. Dolayısıyla burada bir anti-kapitalizmden değil ehlîleştirilmiş bir kapitalizm hedefinden söz etmek gerekiyor. Ancak her şeye rağmen ortada ABD toplumunun bir arayışı, merkez siyasetin dışındaki figürlere yönelmesi ve bir sosyal adalet talebi var, bu arayışı, yönelimi ve talebi küçümsememek, bunun ABD gibi bireycilik ve antikomünizmle yoğrulmuş bir ülkedeki önemini görmek gerekiyor. Bugünden yarına büyük ve radikal dönüşümler beklemek yanlış elbette ama toplumun arayışına gözünü kapamak da bir o kadar yanlış. 

Velhasıl, dünya ölçeğinde karşı-devrim yedi başlı bir canavar gibi halen gücünü korumaya ve ilerlemeye devam ediyor; ama devrim de bir köstebek misali alttan ve derinden kazıyor ve onun yolculuğunun sesleri şimdilik daha az duyuluyorsa da yine de duyuluyor.  

Bizde ve dünyanın her yerinde hem o seslere kulak vermek hem de daha derine, daha çok kazmak için yol yordam bulmak şart.