6 soruda Türkiye'nin satın alacağı S-400 sistemi

Bir NATO üyesi olan Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi alacak olması büyük tartışma yarattı. Peki S-400'ün teknik özellikleri nelerdir? Rusya bu sistemi Türkiye'ye neden satıyor?
Tulga Buğra Işık
Perşembe, 14 Eylül 2017 12:52

Türkiye'nin Rusya'dan satın alacağı S-400 hava savunma sistemi, ilk kez 1990'lerde geliştirilmeye başlandı. Sistem bir önceki hava savunma sistemi olan S-300'ün teknolojisi üzerine kuruldu ve 2007 yılında kullanıma girdi.

400 kilometre, 250 kilometre, 120 kilometre ve 40 kilometre menzilli olmak üzere 4 farklı füze tipi kullanan sistem, şu an kullanımda olan en iyi hava savunma sistemlerinden biri durumunda.

SİSTEM NASIL GELİŞTİRİLDİ?

ABD merkezli Center for Strategic and International Studies'in ("Stratejik ve Uluslararası Araştırmalar Merkezi") aktardığına göre S-400'ün geliştirilmesine 1993'te başlandı.

Ancak Sovyetler Birliği'nin çözülüşü sebebiyle Rusya'nın yeni bir sistem geliştirme kabiliyeti sınırlıydı. Bu sebeple S-400 sistemi başlangıçta S-300 teknolojileri kullanılarak yapıldı. Bunlara füze depolama ve fırlatma sistemleri ve radarlar da dahildi.

Sistemin ilk denemeleri 1999 sonlarında ve 2000'lerin başlarında gerçekleştirildi. Ancak sistem bu yıllarda eskimiş S-300 teknolojilerini kullandığı için üretime uygun bulunmadı ve güncellenerek kullanıma girmesi 2007 yılını buldu.

SİSTEMİN TEKNİK ÖZELLİKLERİ NELERDİR?

Geliştirilmiş S-300 sistemlerinin 150-200 kilometreyi bulan menziline kıyasla, S-400 sistemi 400 kilometre menzile sahip. Sistem ayrıca çok daha büyük füzelerle kullanılabiliyor.

30 kilometre irtifaya sahip S-400 sisteminin, aynı anda 80 hedefe kilitlenebildiği ve bu hedefleri imha edebildiği söyleniyor.

Sistemin imha etmek için geliştirildiği hedefler arasındaysa stratejik bombardıman uçakları, gözlem uçakları, erken uyarı radar uçakları dahil olmak üzere pek çok türde savaş uçağı, stratejik seyir füzeleri ve balistik füzeler bulunuyor.

NATO SİSTEMİNE 'UYUM SORUNU' DERKEN NE KAST EDİLİYOR?

Türkiye'nin Rusya'dan 2 milyar doların üzerinde değerde silah almasının ABD'yi rahatsız ettiği kuşkusuz, ancak buna ek olarak Türkiye sistemin NATO savunmasına "uyum sorunu" olduğu konusunda uyarılıyor.

Bunu anlamak için sistemin ne sebeple geliştirildiğine bakmak gerekiyor, çünkü Rusya hava savunma sistemlerini NATO'ya karşı kullanmak için, NATO'nun elindeki silahları gözeterek geliştiriyor.

ABD dergisi The National Interest'in aktardığına göre, kara kuvvetlerine en büyük tehdit olarak NATO hava gücünü gören Rusya, bu sebeple NATO uçaklarını alt etmek için sürekli yeni hava savunma sistemleri geliştiriyor.

S-300 ve S-400 hava savunma sisteminin, ABD'nin elindeki F-22 ve F-35 savaş uçaklarını karşılaştırmak için geliştirildiği, Rusya'nın NATO'ya karşı çok sayıda radarlı, uçakları birden fazla yerden takip edebilen bir hava savunma ağı ördüğü belirtiliyor.

Bu durumda Türkiye'nin NATO'ya karşı kullanılmak üzere geliştirilen bir hava savunma sistemini alması, NATO ülkelerinde "kafa karışıklığı" yaratıyor ve bu konu "uyum sorunu" olarak dillendiriliyor.

RUSYA BU SİSTEMİ NERELERDE KULLANIYOR?

Bekleneceği üzere Rusya, S-300 sisteminin yerine geçirdiği S-400 hava savunma sistemini NATO tehdidi gördüğü yerlerde kullanıyor. Bunlar arasında en dikkat çekenler, Rusya'nın önemli askeri güç bulunduğu stratejik Kaliningrad ve NATO'nun Rusya'ya ait olduğunu kabul etmediği Kırım.

Rusya ayrıca 2015 yılında Suriye'de bulunan Tartus'a da bu sistemi yerleştirdi. Burada da görülen tehdit - IŞİD ve benzeri yapılar olamayacağına göre - bariz olarak NATO'ydu ve sistem NATO saldırılarını caydırmayı amaçlıyordu.

Sistem aynı şekilde Rusya'nın NATO'ya karşı müttefiki olan Belarus'a da yerleştirildi.

RUSYA S-400 SİSTEMİNİ TÜRKİYE'YE NEDEN SATIYOR?

Sistemin Türkiye'ye neden satıldığını anlamak için, Rusya'nın uzun dönemli askeri stratejisine bakmak gerekiyor. S-400 sistemi, 10 yıldır kullanımda olan ve Rusya-NATO çatışmasında güncelliğini uzun süre koruyamayacak olan bir hava savunma sistemi.

Sistemi daha önce aralarında Suudi Arabistan ve Ermenistan'ın da bulunduğu pek çok ülke satın almak istemişti, ancak Rusya sistemi yalnızca 2015'ten sonra satmaya başlayacağını bildirmişti. Rusya'nın yakın askeri müttefiki olan Çin'e ve Rusya'nın en çok silah sattığı ülkelerden biri olan Hindistan'a da sistemin satılması bu tarihten sonra onaylandı. Yani Türkiye'ye yapılan satış "ayrıcalıklı" değil, Rusya sistemi kullanılmaya başlanmasından 10 yıl sonra satıyor.

Rusya'nın S-400'ün yerine geliştirdiği sistemse S-500. Yeni nesil karadan havaya füze sistemi olan S-500'ün hava araçları, hipersonik seyir füzeleri ve kıtalararası balistik füzeleri imha etmek için tasarlandığı ve S-400'ün 400 kilometrelik menziline karşılık 600 kilometre menzili olduğu bildiriliyor.

2020'de kullanıma girecek sistemin, S-400'e göre çok daha gelişkin teknolojiler kullanacağı öne sürülüyor.

S-400 SİSTEMİ KİMLERE SATILACAK?

Rusya'nın S-400 satmayı planladığı ülkeler arasında Çin ve Hindistan'ın yanısıra, Suudi Arabistan, Vietnam, Ermenistan, Mısır, Kazakistan ve Ermenistan da bulunuyor.

Türkiye'yi bu ükelerden ayıran yönüyseNATO üyesi olması. Türkiye dışında yalnızca Yunanistan'da Rusya'ya ait bir hava savunma sistemi bulunuyor. Fakat Yunanistan elindeki S-300 sistemini Rusya'dan değil, Güney Kıbrıs'tan satın aldı.