ÖSYM, ortaöğretim sisteminin röntgeni niteliğinde olan YKS sonuçlarını "2026 YKS Sayısal Bilgiler"1 adıyla açıklamış. Ülke nüfusu her yıl düşük hızda da olsa artarken, LGS’de olduğu gibi YKS’ye başvuranların sayısının son yıllarda azalması da dikkat çekiyor (Çizelge 1). Temel Yeterlilik Testi (TYT) ile Alan Yeterlilik Testleri’ne (AYT) başvurduğu halde sınava girmeyenler, TYT 2025’te 209 binden 2026’da 170 bine ve AYT 2025’te 171 binden 2026’da 154 bine düşmüş olsa da, yüzbinleri aşan sayıda lise mezunun yüksek giriş bedeli ödediği sınavlara girmemesi de dikkat çekiyor. Yabancı Dil Testi’ne (YDT) ise 203 bin 640 kişi başvurmuşsa da 60 bin 370 kişi sınava girmemiş. Bir başka deyişle başvurduğu halde sınava girmeyenler TYT’de yüzde 7 ve AYT’de yüzde 9 kadarken, YDT’de yüzde 29,6 olmuş!

Öğrencilerin sınavlardaki başarısını gösteren ölçütlerden biri doğru yanıt ortalaması oluyor ve yıllardır lise öğrencilerinin başarısında insana umut veren bir gelişme olmadığı görülüyor (Çizelge 2). Matematik, fizik, kimya ve biyoloji derslerindeki doğru yanıt ortalamalarının düşüklüğü, eğitim sisteminde bu alanlara yeterince önem verilmediğini gösteriyor.

ÖSYM’nin "2026 YKS Sayısal Bilgiler" belgesi, nedense yalnız tablo ve grafiklerden oluşuyor, yazılı hiçbir metin içermiyor! Aday sayıları, testlerdeki ortalamalar ve standart sapmalar ile sınav puanlarının yığınsal dağılımı tablo halinde yer alıyor. TYT ve AYT ile ilgili Türkçe, sosyal bilimler, matematik, fen bilimleri testlerinin doğru yanıt sayısı dağılımı ise grafiklerle veriliyor. Nedense bu belgede AYT’deki diğer testlerle ilgili olan doğru yanıt sayısı dağılımı verilmediği gibi, sınavlarda lise türüne, cinsiyete ve illere göre 500’ün üzerinde puan alanlarla sıfır çekenlerin; lise türüne, illere ve cinsiyete göre doğru yanıt ortalamaları; ön lisans, lisans ve açıköğretim programlarına başvuranların sayıları da verilmiyor!

İnsan, ülkenin en ciddi kurumlarından biri olması gereken ÖSYM’den, daha kapsamlı bilgi vermesini bekleniyor. İster istemez akla, ÖSYM ile Eğitim Bakanlığı'nın Ölçme ve Değerlendirme Genel Müdürlüğü aynı kişiler tarafından mı yönetiliyor, sorusu geliyor.

YKS sonuçları belli olduktan sonra ÖSYM Başkanının açıklamalarına göre,  sınavlara katılanlar arasında kadınlar daha çokmuş. TYT’de 5 kişi, AYT’de 3 kişi ve YDT’de de Almanca, Arapça, Fransızca, İngilizce ve Rusçada da birer kişi birinci olmuş! Ortaöğretim Başarı Puanı'nın sınav puanlarına eklenmesiyle hesaplanan 2026-YKS yerleştirme puanlarına göre, TYT'de 112, sayısalda 154, sözelde 4, eşit ağırlıkta 12, dilde 14 aday 550 ve üstünde puan almış! 

Eğitim Bakanı Yusuf Tekin ise, sorumluluğu üstünden atıp “Rabb'im evlatlarımızın emeklerini zayi etmesin, yollarını ve bahtlarını açık eylesin inşallah” demiş! YÖK Başkanı Erol Özvar da, “Yükseköğretim Kurulu olarak üniversitelerimizle birlikte sizleri en iyi şekilde karşılamaya hazırız” demiş.

YÖK Başkanının bu açıklamasının hemen ardından, Anayasa’nın 34. maddesine göre “Herkes önceden izin almadan silahsız ve saldırısız toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına sahip” olmasına karşın, Ege Üniversitesi, öğrencilerin yapacakları gösteri, yürüyüş ve basın açıklaması gibi etkinlikleri rektörlük iznine bağlamıştır! 11 Ağustos tarihli Sözcü’de yer alan habere göre de YÖK, 16-27 Haziran 2027’de düzenlenecek "Avrupa Oyunları" nedeniyle İstanbul’daki üniversitelerde yaz dönemini iki hafta kısaltmış! Bu haberler, üniversitelerin gelen öğrencileri nasıl karşılayacaklarının ilk ipuçları gibidir.

[email protected]