Güdümlü Batı basınında hemen hemen hiç yer almadı ama, tanımını ABD'nin yaptığı "terör"e, İslam dünyasından ilk "resmi" çıkış olarak kabul ediliyor. Ne değiştireceği bilinmese de, bu çıkış, saldırganlığını "İslami terör" gerekçesine dayandıran ABD'nin, tüm İslam coğrafyasına yönelttiği "terör destekçisi" iddialarını çürütür bir öneme sahip.

Geçtiğimiz haftalarda, Hindistan'da yaygın bir İslami akım olan Deoband ekolüne bağlı Darul Ulum adlı medrese, teröre kesinlikle karşı olduğunu bir fetvayla açıkladı. Fetva'da neler söylendiğinden çok, söyleyenlerin kim olduğu önem taşıyor. Deobandizm, köklü geçmişi ile çok etkili bir Sünni Hanefi ekol. Dolayısıyla, itirazları, İslam coğrafyasında ses getirecek bir etkiye sahip. Hindistan'ın Uttar Pradeş eyaletindeki Deoband merkezi, Kahire'deki El Ezher Medresesi'nden sonra ikinci büyük fetva merkezi olarak kabul ediliyor.

Sünni mezhebinin önemli bir kesiminden, ABD'nin çok hoşuna gidecek böyle bir terör karşıtı fetvanın çıkmış olması şaşırtıcı gelmeyebilir. Ancak, bu ABD'nin teröre karşı sözde mücadelesine destek verildiği anlamına da gelmiyor. Durum bu kez çok farklı. Çünkü, Deoband mollaları, teröre karşı olduklarını belirterek, ABD'nin tüm İslam coğrafyasına karşı aldığı saldırgan tutumu da reddediyor.

Deoband akımı, 1866 yılında, aynı adı taşıyan kasabada din eğitimi vermek amacıyla kurulmuş bir okul. Kurucuları da ta 1857 yılında İngiliz egemenliğine karşı çıkmış mollalar. Bugün Irak'taki direnişçilerin çoğu bu okulun öğretisinden etkilenmiş militanlardan oluşuyor. Pakistan ile Afganistan'daki Taliban militanları da bu okuldan gelmeler. İngiltere'de Güney Asyalı müslüman topluluklar içindeki en büyük grubu da Deobandizm taraftarları oluşturuyor. Çok sayıda camiyi kontrolleri altında tutuyor, bir iddiaya göre de buralarda militanlar yetiştiriyor.

Bazı İslami gruplardan da teröre karşı olunduğuna ilişkin açıklamalar gelmişti ama, bu, etki gücü açısından diğerleriyle karşılaştırılması olası olmayan bir önem taşıyor. Fetvanın altında da Deoband müftüsü Mevlana Habibur Rahman ile üç yardımcısının imzası var. Deoband mollaları, 31 Mayıs 2008 tarihinde, Yeni Delhi'de "Anti-Terörizm ve Küresel Barış" adlı bir de konferans düzenlediler. Konferansta Hindistan'daki Vahabiler, Sufiler ile diğer mezheplerin temsilcileri de yer aldılar. Bunun Hindistan tarihinde bugüne kadar görülen en büyük İslami toplantı olduğu belirtiliyor.

Taliban, Deobandizm akımından çok etkilenmiş bir yapı. Afganistan'da yönetimi ele geçirdiğinde Taliban'a ilk destek veren ülke ABD'ydi. Aşırı İslamcılığına aldırmadan, İran'a karşı, Taliban'a uzun yıllar destek veren ABD'nin şimdiki hedeflerinden birinin Taliban olmasında şaşılacak bir şey yok elbette. Ama şaşırtıcı olan, Taliban'ın da eğitiminden geçtiği Deobandizm'in, bugün, terörü kınarken, bu kınamanın içine Taliban'ı da koymuş olması.

Burada, ABD'nin, "teröre karşı işbirliğine" zorladığı Pakistan üzerindeki baskısının da etkisi var. Merkezi Hindistan'da olmasına rağmen, Pakistan ile Afganistan'da çok yaygın olan Deoband taraftarlarına yönelik ABD-Pakistan-Afganistan kaynaklı baskılar, bu "fetva"nın ortaya çıkmasına yol açmış olabilir.

Ancak, bu baskılar, ABD'nin, "tüm İslami yapılanmalar teröre destek veriyor" türü iddiasını da çürütüyor ister istemez. Bu, ABD'nin "hedef" küçültmesine yarar mı bilinemez, ama ABD, bu fetvadan, askerileştirdiği dış politikasına destek verildiği anlamını da herhalde çıkaramaz.

Bugüne kadar yapmış olduğu önemli bir propaganda silahının elinden alındığı anlamına gelmesi, daha büyük bir olasılıktır.

Bekleyelim, bakalım ne olacak?