D&UumlNYA SOLA D&OumlN&UumlYOR - RUSYA ve ESKİ SOVYET CUMHURİYETLERİ yazıları

Ge&ccedilen yazımda işaret ettiğim &uumlzere Ukrayna Rusya&rsquoya olan 2.15 milyar dolarlık doğal gaz borcunu &oumldemeyince Rusya vanayı kapadı, Ukrayna da Avrupa&rsquoya transit ge&ccedilen Rus gazından &ccedilalmaya başladı. Bunun &uumlzerine Rusya doğal gaz tekeli Gazprom Ukrayna dışındaki alternatif boru hatlarına ağırlık vereceğini a&ccedilıkladı. Daha şimdiden Ukrayna&rsquodan ge&ccedilerek Romanya&rsquoya giden gazda % 40, Polonya&rsquoya giden gazda % 11 azalma olduğu ilgili &uumllkelerin doğal gaz yetkilileri tarafından a&ccedilıklandı. Gaz kesintisinden etkilenenler arasında bulunan AB d&oumlnem başkanı &Ccedilek cumhuriyeti ise soruna hala ticari bir sorun olarak bakıyor ve a&ccedilık&ccedilası kendisi de Rus d&uumlşmanı olduğu i&ccedilin Ukrayna&rsquodan yana tavır alıyor. Oysa Ukrayna devlet başkanı Yuş&ccedilenko 24 Aralık&rsquota Doğu Avrupa &uumllkelerine transit gazın kesintisiz akacağı garantisini vermişti. Şimdi ise Ukraynalı Naftogaz yetkilileri Rus transit gazından 21 milyon metrek&uumlp &ldquoaldıklarını&rdquo itiraf ediyorlar. Gazprom başkanı Miller ise &ccedilalınan gazın g&uumlnde 35 milyon metrek&uumlp olduğunu s&oumlyl&uumlyor. Her hal&uumlkarda mevcut durumda bariz bir bi&ccedilimde haksız ve şantajcı taraf Ukrayna.

Gazprom Ukrayna&rsquoya doğal gazı 2008 yılında bin metrek&uumlp&uuml 179.5 dolardan vermişti. 2009 yılı i&ccedilin ise ge&ccedilen Kasım ayında 250 dolar &oumlnermişti. Ancak Yuş&ccedilenko-Timoşenko ikilisi fiyatı fazla buldular ve anlaşmaya yanaşmadılar. Oysa bu fiyat &oumlteki &uumllkelere g&oumlre yine &ccedilok iyi bir fiyat sayılırdı &ccedil&uumlnk&uuml Avrupa &uumllkeleri Rus doğal gazını ortalama 418 dolardan, bazı yerlerde 450 dolardan alıyor. Transit &uumlcretini d&uumlşsek bile arada b&uumly&uumlk fark var. Şimdi başbakan Timoşenko 200 dolardan almak istiyor, Gazprom ise 450 dolar eksi Ukrayna transit &uumlcreti form&uumll&uumln&uuml &oumlneriyor. Bu arada Gazprom 11 Ocak&rsquota Ukrayna&rsquodan alacağının 1.5 milyar dolarlık kısmını almayı umuyor. Ukrayna borcun kalan kısmını ise kabul etmiyor. Gazprom başkan Medvedev&rsquoin onayı ile olayı Stockholm&rsquodeki tahkim mahkemesine g&oumlt&uumlrmeye hazırlanıyor. Ukrayna&rsquonın Rusya&rsquodan doğal gaz ihracatı yılda 55 milyar metrek&uumlp civarında.

Ukrayna parlamentosu Rada 2008 yılı sonunda yeni bir skandal kararı onayladı: 1 Ocak g&uumln&uumln&uuml İkinci D&uumlnya Savaşı&rsquonın Nazi işbirlik&ccedili lideri Stepan Bandera&rsquonın 100. doğum g&uumln&uuml olarak kutlama kararı aldı. Bandera&rsquonın &ccedileteleri savaş esnasında Batı Ukrayna&rsquoda faşistlerle işbirliği yapıp Kızıl Ordu&rsquoya, partizanlara ve Polonya halk ordusuna karşı savaşmıştı. Ukrayna bu savaşta faşistlerden ve Banderacılardan b&uumlt&uumln Sovyet halklarını temsil eden Kızıl Ordu tarafından kurtarılmıştı. Bu Banderacı faşistlerin nefret ettiği Stalin de bunların yatağı olan Lvov başta olmak &uumlzere daha &oumlnce SSCB&rsquode olmayan Batı Ukrayna&rsquonın bir b&oumll&uumlm&uumln&uuml Ukrayna SSC&rsquone katmıştı. 1954 yılında ise Hruş&ccedilov tek yanlı ve d&uumlş&uumlncesizce bir kararla Kırım&rsquoı Rusya Federe SSC&rsquonden alıp Ukrayna SSC&rsquone bağlamıştı. B&oumlylece bug&uumlnk&uuml geniş sınırlarını &oumlncelikle Stalin&rsquoe ve kısmen Hruş&ccedilov&rsquoa bor&ccedillu olan Ukrayna&rsquodaki milliyet&ccedililerin şimdi Sovyet d&oumlneminden nefret etmesi tarihin ironisi olmalı. İşte bu milliyet&ccedililerin kafası hepten karışmış ya da hepten mantıklarını yitirmiş olmalılar ki şimdi de Ukrayna&rsquonın İkinci D&uumlnya Savaşı&rsquonda Hitler karşıtı koalisyonun ayrı bir &uumlyesi olarak tanınmasını istiyorlar. Hem Hitler karşıtı cephenin &uumlyesi olmak isteyeceksin hem de bu cephenin &oumlnde gelen &uumlyesi SSCB&rsquoye karşı savaşan Bandera&rsquoyı kahraman ilan edeceksin! Hem Sovyet d&oumlnemini işgal sayacaksın hem de Sovyet iktidarının bedavadan armağan ettiği Kırım&rsquoa sahip &ccedilıkacaksın! Ne hoş değil mi! Hem &ccedili&ccedili hem pepe. Ukraynalı faşizan milliyet&ccedililerin &ccedilelişkileri bununla da bitmiyor, Ukrayna ge&ccedilenlerde BM&rsquode Nazizmin &oumlv&uumllmesini kınayan karara da &ccedilekimser oy verdi. Ancak bu milliyet&ccedililerin işi o kadar kolay değil. Ukrayna&rsquoda Rus n&uumlfusun yanı sıra hala İkinci D&uumlnya Savaşı gazileri var ve onlar Banderacıların ne mal olduğunu gayet iyi biliyorlar. Milliyet&ccedili iktidar ders kitaplarındaki tarihi yeniden yazsa da bu gazilerin torunlarını ve Rusları ikna etmeleri m&uumlmk&uumln değil.

Rusya deniz aşırı &uumlsler kurabilir
Rusya deniz kuvvetleri komutanlığı yurt dışında askeri deniz &uumlsleri kurma gereği &uumlzerine bir rapor hazırladı ve rapor Rus genelkurmayı tarafından onaylandı. Ancak deniz &uumlsleri kara &uumlslerinden de pahalı olduğu i&ccedilin h&uumlk&uumlmetin son kararı vermesi gerekiyor. Bu arada Venezuela ve K&uumlba sularında boy g&oumlsteren Rus donanması şimdi de Ege denizinde Rodos ve Girit adaları g&uumlneyinde uluslararası sularda tatbikat yapıyor. Rus u&ccedilak gemisi Amiral Kuznetsov b&oumllgede. &Uumlstelik İzvestiya&rsquonın bildirdiğine g&oumlre, ilk kez NATO &uumlyesi Yunanistan Rusya u&ccedilaklarının Yunanistan deniz sahasının bir kısmını kullanmasına izin vermiş durumda. Ayrıca Rusya Karadeniz&rsquode Abhazya ile deniz &uumlss&uuml hakkında g&oumlr&uumlşmeler y&uumlr&uumlt&uumlyor. Suriye ile Tartus&rsquotaki tersanede Rus donanmasının teknik destek alması i&ccedilin g&oumlr&uumlşmeler y&uumlr&uumlt&uumlyor. Rusya 2002&rsquode Vietnam&rsquodaki Kamran deniz &uumlss&uumln&uuml mali sıkıntıdan dolayı boşaltmıştı. &Uumlss&uumln yıllık kirası (&oumlteki masraflar hari&ccedil) 300 milyon dolar idi.

Aleksandr Nevskiy
Ge&ccedilen yazımda Rusya&rsquodaki pop&uumller isimler yarışmasında Aleksandr Nevskiy&rsquoin birinci, Stalin&rsquoin ise &uuml&ccedil&uumlnc&uuml geldiğini yazmıştım. Şimdi biraz Nevskiy&rsquoden bahsetmek istiyorum, &ccedil&uumlnk&uuml aslında o da Stalin&rsquoin pop&uumllerleştirdiği bir kahraman. &Uumlnl&uuml y&oumlnetmen Sergey Eyzenşteyn&rsquoin (Avrupa&rsquoda ve bizde genelde Ayzenştayn diye telaffuz edilse de Sovyet versiyonunda b&oumlyle yazılıyor ve okunuyor) y&oumlnettiği Aleksandr Nevskiy filmi 1 Aralık 1938&rsquode g&oumlsterime girmişti. Aleksandr Nevskiy 1242&rsquode Alman asıllı T&oumlton ş&oumlvalyelerine karşı savaşıp onları yenmiş bir Rus knezi (prensi). Filmin senaryosu ve &ccedilekimi SSCB sanat ve tarih &ccedilevrelerinin aktif katılımı ve uzun s&uumlren tartışmalardan sonra oluşmuştu. Filmde Nevskiy&rsquoi Nikolay &Ccedilerkasov oynamış, m&uumlzikleri &uumlnl&uuml besteci Sergey Prokofyev yapmıştı. Sinema eleştirmeni dostum Zahit Atam&rsquoın dediğine g&oumlre film &ldquog&oumlr&uumlnt&uumln&uumln ritmiyle m&uumlziğin ritmi arasındaki uyum ve sağlanan tematik anlam birliği a&ccedilısından sinema tarihinde &ccedilok &oumlzg&uumln bir yere sahip&rdquo imiş. Devamını yazarsa biz de okuruz. Stalin ayrıca savaş sırasında Aleksandr Nevskiy adına askeri nişan verilmesini emretmişti.