Kerem Esenoğlu “Çok iyi, devamı da gelecek” başlıklı yazısı 26 Aralık 2012 Çarşamba tarihli soL Gazetesi'nde yayımlanmıştır.

Pek memnun edici bir gelişme bu aslında. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Hindistan ziyaretinde, bu ülkeyle Rusya arasında imzalanan 2,9 milyar tutarındaki silah anlaşmasını önemli buluyorum.

Elbette bu Rusya silah üreticileri için önemli bir kazanç. Ancak Rus diplomasisi açısından da hatırı sayılır bir başarı. Silahlanmanın dünya için büyük bir felaket olduğu malum, ancak Amerikan azgınlığının dengelenmesi açısından bakıldığında bu anlaşma gerçekten önemli. Çünkü iki ülke arasında ticaret istenen düzeyde değil. Yani bir hayli düşük seyretti on yıldan fazla bir süredir. Nedeni daha önce iki ülke arasında yapılan bir anlaşma gereği Rus yapımı bir uçak gemisinin Rusya tarafından yenilenmemesi. Bu konudaki 1 milyarlık anlaşmaya uymamakla suçlandı Rusya. Yeni silah satışı anlaşmasının siyası yansımaları da olacaktır muhtemelen. İlki de işte bu uçak gemisi meselesi. Rusya 2013’te yenileme sözünü verdi bile. Bir mesele daha var ki o da herhalde çözülecek gibi. Rusya’dan 3 firkateynle ilgili taahhütlerini yerine getirmediği için tazminat talebi vardı Hindistan’ın, artık bu konu da çözüme daha yakın sanki.

Söz konusu anlaşmaya göre, Hindistan’a 1,6 milyar dolarlık 42 adet Sukhoi Su-30 tipi avcı uçağının yanı sıra, 1,3 milyar dolarlık 71 adet Mil Mi-17 tipi askeri helikopter satacak Rusya. Bu çok önemli çünkü uzun zamandır, Hindistan pazarı Batılı silah üreticilerinin elindeydi adeta. Şimdi bu tersine dönüyor olabilir.

Rusya’nın, kendi topraklarında kullanılmasından endişe ettiği için Hindistan’a silah satışında isteksiz davrandığı iddiaları ne kadar doğrudur tartışmalı bir konu. Ancak Keşmir meselesinde Rusya’nın dengeci bir tutumu olduğu akılda tutulursa, bu konudaki iddia gerçeklik taşıyor.

Hindistan, kişisel olarak da hayal kırıklığına uğradığım bir ülkedir benim. Nedeni şuydu: Uzun yıllar nükleer silahlar konusunda son derece olumlu tutum aldı Hindistan. ABD’nin nükleer silahları sadece bazı ülkelere hak sayan tavrına yıllarca karşı durdu. Yine ABD kaynaklı, nükleer silahların azaltılması anlaşmasına imza koymadı. Çünkü ABD’yi samimi bulmadı hiçbir zaman. Bu politikasını da “bu silahlar ya herkeste olmalı ya da hiçkimse de” şiarıyla savundu.

Ama birkaç yıl önce, oğul Bush döneminde ABD ile anlaşma yaparak, nükleer silah üretiminde ABD ile aynı safa düştü. Bu barış ile silahsızlanma cephesinde büyük bir gedik açılması anlamına geliyordu. Bu nedenle Rusya ile, 2000 yılından beri çok kötü seyreden ticari ilişkilerde dönüm noktası sayılacak bu anlaşma aynı zamanda bu olumsuz tutumun sona ermesi anlamına da geliyor. Bu son anlaşmanın ABD’ye rağmen olduğuna da kuşku yok tabii.

Sovyetler’den miras “ABD’ye alan kaptırmama” politikası her türlü takdirin üstündedir Rusya’nın. Hindistan’la ihtilaflı alanlardaki sorunları çözme konusunda komplekssiz tavrı da örnek alınmalı. Bölgede barış için çabaladığını da görmemek için kör olmak lazım. Suriye konusunda bugüne kadar sürdürdüğü onurlu ısrarı ise elbette tarihi önemdedir. Türkiye’yi de etkileyen bölgesel sorunlarda ciddi anlamda emperyal zorbalıkları engelleyici tutumunun üzerine, “Asya’nın devi” Hindistan’la da mevcut sorunlarını gidermesi diplomatik başarıdır. Uluslararası alanda saygınlık böyle bir şey işte. Bölgedeki sorunların çözümü yerine adeta yangına körükle giden Türkiye’yle karşılaştırınca “saygınlık” ne demekmiş daha iyi anlayabiliyor insan.

Rusya için yeni bir dönem başlıyor Hindistan’la ilişkilerinde. ABD ile işbirlikçilerinin Asya’nın bu bölümünü de “design” etme çabaları zor girecek gibi. Çünkü Rusya-Hindistan ilişkileri, ABD’nin çıkarına hızla ilerleme kaydediyor.

Barış cephesi açısından sevindirici bir gelişme bu.