Hakkı Başgüney’in “Komünistler ve sosyalistler ayrışıyor mu?” başlıklı yazısı 13 Ocak 2013 Pazar tarihli soL Gazetesi'nde yayımlanmıştır.

Sosyalistler ile komünistlerin ortak hareket etmesinin tarihi Fransa’da epey gerilere gidiyor. 1936 Halk Cephesi iktidarına dek Sosyalist Parti ile komünist hareket Fransa’da yan yana gelmediler. 1936 yılında Fransa’da Halk Cephesi iktidarı kurulurken, o günlerde liderliğini Léon Blum’un yaptığı SFIO (Sosyalist Parti) ile Komünist Parti’nin lideri Maurice Thorez’in bu meşru birlikteliğinde iki partinin tabanlarının eylemlerde yakınlaşmasının ve faşizm tehlikesine karşı bir ortak cephe ihtiyacının da etkisi olmuştu. Kısa süreli Halk Cephesi iktidarının ilk günlerinde işçiler büyük bir grev dalgası başlattılar, ve Léon Blum iktidarından bugün bile Fransa’da hatırlanan çalışma saatlerinin düşürülmesi ve ücretli tatil hakkı gibi bir çok hak elde etmişlerdi.

Fransa’da komünistlerin direniş hareketini örgütlemeleriyle beraber savaş sonrası (en yüksek yüzde 26 oy) işçi sınıfı üzerindeki temsiliyetlerinin daha da artması sosyalistleri ikinci plana attı ve uzun yıllar iktidara gelmelerinin önünde bir engel teşkil etti. Ta ki Fransa’da 1980’lere doğru sosyalistlerin sembolik lideri François Mitterrand ile FKP’nin genel sekreteri George Marchais arasındaki antlaşmaya kadar. Bu antlaşma 1980’lerde Mitterand’ın seçimlerde başarı kazanmasına ve komünistlerin 1947’den beri ilk kez iktidara bakan vermelerine imkan verdi. Ancak, sosyalistlerin balonu çabuk söndü. Komünistler liberal politikalara tepki göstererek 1984’te istifa ettiler.

Fransa’da son otuz yılda, şu anda hükümeti kuran François Hollande ve 90’ların sonundaki Lionel Jospin hükümetleriyle beraber sosyalistler bu sürenin yarısı boyunca Fransa’yı yönettiler. Komünistler ise bu süreçte giderek güç kaybederken, Sosyalist Parti ile de yakın ilişkiler kurdular, bu yakın ilişkinin meşruiyeti devrimci çevreler tarafından sorgulandı. Komünist Partinin de işçi sınıfı temsiliyeti ve bağımsız çizgisi büyük yaralar aldı. Evet, son yıllarda komünistlere çok pahalıya patlayan bu ortaklığın sona erebileceğine dair güçlü işaretler var. İki haftadır aktarmaya çalıştığımız toplumsal beklentilere yanıt veremeyen Sosyalist Parti iktidarını komünistler ve Sol Cephe etkili bir şekilde eleştiriyorlar. FKP’nin kongre metninin de ismi olan Rallumons les Etoiles (Yıldızları Yeniden Yakalım) isimli video François Hollande’ın seçim vaatleri ile uygulamaları arasındaki açıya işaret ediyordu, ve bu sert eleştiri videosu epey ses getirdi.

Hollande ve PS genel sekreteri Harlem Désir bu videoya ve FKP’nin eleştirilerine cevap vermekte gecikmediler. Désir bu komünistlere ne oldu, hiç böyle şeyler yapmazlardı, olarak yorumlanabilecek bir açıklama yaparken, Hollande’ın Elysée sarayında Çarşamba günü düzenlediği ve solun diğer partilerini de çağırdığı ortak toplantıya komünistlerin ve Sol Cephenin katılmaması, bu iki gelenek Fransa’da yeniden ayrışıyor mu sorusunu da gündeme getirdi. FKP’ye yöneltilen bütün haklı eleştirilere rağmen bu adımları atması ve düzen solundan ayrışması ihtimali hayırlı bir gelişme. FKP’nin hem içinden, hem dışından parti merkezine getirilen eleştirileri ve duyulan güvensizliği dikkate almamız gerekiyor. Ancak, IFOP adlı bir anket kuruluşunun Fransa’da Humanité gazetesi için yaptığı bir ankete göre üç Fransızdan ikisi ülkelerinde sınıf kavgasının bir gerçeklik olduğunu düşünüyor, geçmişteki anketlerdeki sonuçlara göre önemli bir artış göstererek. Bu anketi de dikkate alırsak kanımca Fransa’da radikal solun sistem solundan ayrışma sürecini de daha iyi kavrarız.