Hakkı Başgüney'in “Kapatılan fabrikalar, işten çıkarmalar ve kamulaştırma tartışmaları” başlıklı köşe yazısı 9 Aralık 2012 Pazar tarihli soL Gazetesi'nde yayımlanmıştır.

PSA (Peugeot), Rio Tinto, Sanofi, Doux, Alcatel, SFR ve son Arcelor Mittal şirketlerinden işten çıkarmalar ve kimi fabrikalarına dönük kapatma kararları yeni seçilen Hollande hükümetinin ilk altı ayında en çok tartışılan konulardan oldu. Bu kapatma ve işten çıkarma kararları ile beraber, iş güvencesi, yeniden sanayileşme, kamulaştırma ve çevre gündemleri de Fransız basınında son aylarda en çok gündeme gelen ve kamuoyunda tartışılan konular...

İlk olarak tartışmaları başlatan Temmuz ayında Fransa’nın büyük otomobil üreticilerinden Peugeot Citroen’in, Paris yakınlarındaki yaklaşık 3000 işçinin çalıştırıldığı Aulnay montaj fabrikasında 2014’te üretimin durdurulacağını ilan etmesiydi. Rennes’deki fabrikasında da işten çıkarmalar gündeme geliyordu. Peugeot, Avrupa pazarında ilk yarıyıl satışlarında yaşanan önemli gerilemeyi gerekçe gösteriyordu. Peugeot’nun fabrika kapatma kararına eklenen diğer şirketlerde yaşanan işten çıkarmalardan sonra işçi sınıfı ve sendikalar, beklentilerini karşılamayan, seçim öncesi istihdam yaratma vaatleriyle çelişen iş kayıplarına engel olamayan hükümete tepki göstemekte gecikmediler.

14 Ekimde CGT (Çalışanların Genel Sendikası) tarafindan, işi ve endüstriyi koruma adıyla kapanan fabrikalara ve isten çıkarmalara karşı düzenlenen eylemlere ise, Fransa genelinde 90 bin kişi katıldı. Eylem 8 farklı merkezde Paris, Marsilya, Rennes, Toulouse, Epinal, Belfort, Bordeaux, Lyon, Le Havre ve Clermont-Ferrand olmak üzere Fransa’nin dört bir yanında düzenlenirken, eyleme kapatılan ya da kapatılması söz konusu olan fabrikaların işçileri yoğun olarak katıldı. Sendikaların ve hükümetin dışında kalan sol partilerin bütün bu süreçte işçilerin haklarını ve mücadelesini gündemde tutmak için çaba gösterdiklerini söylemek yanlış olmaz.

Bütün bu işten çıkarmalarda hükümetin, işçilerin çıkarlarından daha çok, sermaye gruplarının çıkarlarını gözettiği eleştirisinin getirildiği ancak işten çıkarmaların kısmen ötelendiği durumlar da yaşandı. En son Peugeot şirketi ile sendikalar arasında bir anlaşmaya henüz varılamasa da, şirketin devlet yardımları sonucunda, işçilerin şirketin başka fabrikalarında istihdam edilmesi kararını sendikalara önerdiği söyleniyor. Bu süreçte Sosyalist Partinin sol kanadının temsilcisi Üretken ve Verimli Kalkınma Bakanlığı görevlerine getirilen Arnaud Montebourg da, şirketler ve sendikalar arasındaki müzakereleri yürüten kişi olarak sivrildi.

En son olarak Montebourg ile hükümetin geri kalanı arasında da bir çelişki olduğu haberlerine yol açan, Fransa’nın Moselle bölgesindeki Florange kasabasında Arcelor Mittal şirketine ait fabrikada bulunan ve önemli ekonomik ve stratejik değeri bulunan asit fırınlarının kaldırılması kararıydı. Bu karar, Sosyalist Parti içinde ve Sosyalist Parti ile Komünist parti arasında önemli tartışmalara yol açtı. Montebourg ve FKP fabrikanın ulusal çıkarlar için kamulaştırılmasını önerirken, Ayrault hükümetinin şirketle uzlaşması, sendikalarda ve işçilerde hayal kırıklığına ve tepkiye yol açtı.