Hakkı Başgüney'in “Fransa'da 1 Mayıs, 5 Mayıs” başlıklı yazısı 5 Mayıs Pazar tarihli soL Gazetesi'nde yayımlanmıştır.

Fransa’da birçok 1 Mayıs kutlamasına katıldım. Küçük şehirden büyük şehire, 1 Mayıs kutlamalarında gözlemlediğim ve paylaşmaya değer gördüğüm pek çok nokta bulunuyor. Bu sene İstanbul, Kadıköy’de katıldığım 1 Mayıs’daki kadar net bir içerikle kutlanmasa ve genel olarak Türkiye’ye nazaran sembolik değeri daha düşük de olsa 1 Mayıs’ların kitleselliği, siyasi boyutu ve emekçilerin kolektif hafizasındaki yeri bu ülkede de önem arz ediyor.

Bu sene de 1 Mayıs, Fransa’da 276 irili ufaklı merkezde çeşitli eylemlerle kutlandı. 1 Mayıs’larda CGT, FSU ve Solidaires gibi sınıf sendikası karakteri mevcut yapılanmalar, eylemlerin örgütlenmesiyle ve yoğun katılımları ile öne çıkıyorlar. Fransa’da radikal sol ya da solun solu olarak adlandırılan yapılanmalar da 1 Mayıs’larda genellikle kitlenin içinde bildiri dağıtarak, kendi bayraklarıyla yürüyerek ve gazete satarak politik mesajlarını geniş kesimlere oluşturmaya çalışıyorlar. Ayrıca kortejler de oluşturdukları oluyor bu yapılanmaların ama daha çok gazete satışından bildiri dağıtımına, kitle içinde bir çalışma örgütlüyorlar. Fransız Komünist Partisi’nden (FKP), Yeni Antikapitalist Parti ve Sınıf Mücadelesi gibi Troçkist partilere bu yapılanmalar 1 Mayıs’lara politik bir anlam katmaya çalışırken, öğleden sonra kendi organizasyonlarının etkinliklerini düzenliyorlar. Daha fazla parti formatında olan bu etkinlikler de yeni üyelerle, sempatizanlarla bir araya gelmek ve bu grupların kendi iç bütünlüğünü sağlaması açısından işlevli. FKP’liler ise tarihsel kökleri çok gerilere giden 1 Mayıs’la özdeşleşen müge çiçeklerini satarak, gün boyu bir gelir elde etmeye çalışıyorlar.

1 Mayıs’lar ülkenin politik gündeminden de önemli izler taşıyor. Sarkozy’ye karşı sol muhalefetin yükseldiği dönemde, 2009’da Grève Générale sloganı epey etkili olmuştu. Hem genel grev hem de ortak düş olarak okunması mümkün, bu slogan geniş kesimler tarafından benimsenmiş ve bu sloganın bulunduğu stikerları herkes paltolarının, tişörtlerinin önüne, arkasına yapıştırmıştı. 2012 1 Mayıs’ı da seçimlere çok az bir zaman kala solun Sarkozy karşıtı mücadelesini tamamen yansıtıyor ve iktidar karşıtı bir içerik taşıyordu. Bu sene de 1 Mayıs Fransa’da emekçileri önce hayal kırıklığına uğratan, şu noktada ise öfkelendiren Hollande’ın sahte sol iktidarına karşı bir tepkinin izlerini taşıyordu. Bu köşede daha önce de aktardığım gibi, Hollande iktidarı işçilere, emekçilere destek olacak politikalar bir yana son bir yılda birçok olumsuz yasayla, adeta sağ iktidarların yapamadığı işçi düşmanı denebilecek uygulamalara imza attı. Tabii bu politikalar, sendikalar ve radikal sol tarafından etkili bir şekilde eleştirildi. Bu 1 Mayıs’ta bu tepkilerin önemli ölçüde yansıdğı, yükseldiği bir zemin oluşturdu ülkenin dört bir yanında.

Paris’te düzenlenen, en kitlesel ve en fazla medyada yer bulan 1 Mayıs gösterisi, bu sene 160 binin üzerinde bir katılımla gerçekleşti. Kapatılmakta olan Paris yakınlardındaki Peugeot fabrikası işçileri attıkları “biz makine kırıcı değiliz, işçiyiz, patronlar ise kırıcı” sloganları ile dikkat çekerken, direnişte olan işçiler eyleme damga vurdular. FSU sendikasının genel sekreteri Bernadette Groison da konuşmasında hükümeti eleştirirken, 1 Mayıs hiç bu kadar iyi adını taşımamıştı diyordu. Eylemlere hakim olan dinamizm ve hükemet karşıtı içerik, katılanlar tarafından da vurgulanıyordu.

Şimdi ise sırada bu Pazar günü gerçekleşecek 5 Mayıs gösterisi bulunuyor. Radikal solun en geniş kesimlerinin katılımıyla ve sembolik Bastille Meydanı’na doğru bir yürüyüşle gerçekleşecek bu eylemde, Fransa’da şu anda yaşanmakta olan 5. Cumhuriyetin yerine 6. Cumhuriyet’in kurulması talebi yükseltiliyor ve finans merkezli politikalara ve tasarruf uygulamalarına karşı çıkılıyor. Kitlesel bir mitingle Fransa’da Sol Cephe ve radikal solun etkili bir çıkış gerçekleştirmesi bekleniyor.