Sağlık Bakanlığı’nın son olarak ek ödeme sisteminde yaptığı düzenleme ile hekimler için “bireysel hedef katsayı” uygulaması getirildi. Bu katsayı uygulamasıyla hekimlerin hastalarla ilgili yaptığı bürokratik işlemlerin artırıldığı, verilerin güncellenmesinde ve işlenmesinde sorunların çıkması halinde maaşlarından kesinti yapıldığı belirtildi.

Yeni katsayı sisteminin doktorlar açısından daha fazla işlem yapmaya, daha fazla hastaya bakmaya yönlendirildiği ancak koruyucu hekimlik açısından hastaya yeterli ve gerekli zamanın ayrılamayacağı eleştiri konusu oldu.

Yoğun bir nüfusuna bakmakla görevli aile hekimlerinin hastalarla ilgili bilgilendirmeleri işlememesi durumunda maaşlarından kesintiler söz konusu oluyor, ebe ve hemşireler de bu durumla bağlantılı olarak ücretlerinde kesintiye uğruyorlar.

Aile hekimlerinin normalde 1.500-1.800’lük bir nüfusa bakması, onların sağlık sorunlarıyla ilgilenmesi uygun görülüyor. Mevcut uygulamada ise, aile hekimleri 3.000’lik bir nüfus potansiyeline sahip bulunuyor. Bu durumda da bir aile hekimi günde 70-80, hatta 100 hastaya bakmak zorunda kalıyor.

‘Eziyet’ uygulamasına devam

Yaklaşık iki yıl önce, 1 Kasım 2024 tarihinde yürürlüğe giren “Aile Hekimleri Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği” ile altı ay (daha sonra bu süre bir yıla çıkarıldı) ASM’lere (Aile Sağlık Merkezi) gelmeyen hastalar nedeniyle aile hekimleri ile hemşire ve ebelerin ücretlerinden kesinti yapılmaya başlanmıştı.

Tabip odaları ve sağlık sendikaları bu yönetmeliği “Eziyet yönetmeliği” olarak nitelendiriyordu. Son katsayı uygulamasıyla ücret kesintilerinin daha da artacağı belirtildi. Bu durum da sağlık emekçileri açısından “katsayı eziyeti” olarak değerlendirildi.

Öte yandan ebe ve hemşirelere katsayı uygulamasında bir sınırlama getirildiğinden adaletsiz bir düzenlemenin ortaya çıktığı bildirildi. Keza Sağlık Bakanlığı, yeni katsayı uygulamasıyla işlemleri daha da artırdığından hem hekimler, hem de ebe ve hemşireler açısından iş yükü de artmış oldu.

Hemşirelerin sorunları

Güç Sağlık-Sen (Güç Sağlık ve Sosyal Hizmet Çalışanları Sendikası) Genel Başkanı Vildan Aydın, ASM’lerde çalışan ebe ve hemşirelerin aile hekimlerinin yanı sıra sağlık hizmetlerinin yapı taşları olduğunu söyledi.

Vildan Aydın, bu kesimin aşılama yapılmasından loğusa izlemleri, gebe takiplerine kadar ciddi sorumlulukları bulunduğunu ifade etti. Başkan Aydın, ücretleri konusunda da şöyle konuştu:

“ASM’lerde çalışan ebe ve hemşirelerin bir tavan ücret uygulaması söz konusudur, bu da 80-90 bin lira bandındadır. Ancak hasta gelmemesi ya da başka uygulamalar yüzünden bu ücretler 60 ile 78 bin liraya kadar düşüyor. Yani, yoksulluk sınırının yarısı kadar bir ücret alıyorlar”.

Türk-İş’in Temmuz 2026 verilerine göre, gıda ve diğer temel harcamaların dahil edildiği dört kişilik bir ailenin yoksulluk sınırı 120 bin 325 liradır. Sadece gıda harcamalarından oluşan açlık sınırı ise 36 bin 940 liradır.

Kadıköy’deki bir ASM’de çalışan 23 yıllık bir hemşire de, 70 bin lira maaş aldığını söyledi.

Ölü hastadan ücret kesintisi

Kendisi de bir hemşire olan Güç Sağlık-Sen Başkanı Vildan Aydın, hekimlerdeki ücret kesintisinin ekstra ücretlerinden, ebe ve hemşirelerdeki kesintisinin ise hak ediş maaşlarından olduğu için daha mağdur bir pozisyonda olduklarını ifade etti.

Vildan Aydın, “Hastanın verileriyle ilgili sistem güncellemeleri doğru yapılmıyor. Bir harf hatasından dolayı ücret kesintiye uğruyor. Ölü hasta bir yıl ASM’ye gelmedi diye ücret kesintisi yapılıyor. Bakanlık, sağlık hizmetini bir kar kapısı olarak görüyor. Çalışanın ücretini kesintiye uğratarak kar sağlamaya çalışıyor” diye konuştu.