Emrah Kartal'ın “Emergente Olimpiyatları” başlıklı yazısı 3 Nisan 2013 Çarşamba tarihli soL Gazetesi'nde yayımlanmıştır.

Büyüyen Latin Amerika ülkelerinde değişimin ekonomik boyutu sosyopolitik boyutuyla örtüşmüyor, toplum tabiri yerindeyse Güney Amerika usulü bir çorbanın görünümüne ve tadına kavuşuyor. Beklenilen bir durumdur ve toplumsal eşitsizlikler de o çorbanın taneleri gibi yüzeyde belirmeye başlar.

Brezilya’da hızla büyüyen ve değişen orta sınıf kesimleri, ülkede toplumun geneline ithaf edilen bir alışkanlığı bünyesinde barındırıyor… Burada bahis olan tek tek insanların alışkanlıkları değil, kişilerin toplumsal sınıfının ekonomik ve sosyal referanslarına sahip yaşam kültürüdür. Brezilya’da orta sınıf kesimlerinin tüketim kültürü, sanatsal ve kültürel beğenilerinin toplamı ülkedeki sosyal ve kültürel hayatın içeriğini belirlemektedir. Brezilya da bu kültüre hızla beliren, yeni ortaya çıkan anlamında “emergente” deniliyor. Bu kültür kendi sınıf dinamiklerinin içinde yaratılan hayali bir burjuva yaşama kültürüdür. Ülkede hızla büyük artış gösteren lüks çin arabaları, kent merkezlerindeki büyük eğlence kulüpleri, demode Amerikanvari yıldızlar bu kültürün göze çarpan sembolleridir.

Rio de Janeiro’da önümüzdeki seneden başlayarak hızla, dünyada en çok takip edilen iki büyük spor etkinliği düzenlenecek. Futbol Dünya Kupası ve Olimpiyatlar… Brezilya’nın ardı ardına iki büyük spor etkinliğini düzenlemek istemesi yeni beliren bir tüketim kültürünün içeriğine denk düşmektedir sonuçta para varsa, tüccar da hemen yanı başında bitmektedir kapitalizmde…

Brezilya halkının parasını orta kesimlerinin beğenisine denk düşecek biçimde harcayan iktidar, aynı zamanda halkı reddetmektedir. Örneğin Dünya Kupası için tekrar inşa edilen ünlü Maracanã Stadyumu’nun yenileme projesinin kapsadığı alanda bulunan, tarihsel ve kültürel özellikleri bakımından korunması gereken Maraca yerlilerinin Kültür Merkezi Aldeia Maracanã yıkılacak, yerine spor salonu yapılacak. Maracanã Stadyumu’nın açılışında Tom Cruise ve Zico buluşacak. Üstelik henüz geçen hafta kendi tarihsel ve kültürel varlıkları için çok önemli olan Maracanã’daki kültür merkezinin yıkılmasına karşı çıkan yerli aileler ve onlara destek veren Rio’lular, polisin biber gazına ve plastik mermisine maruz kalmışken…

Maracanã tek değil, şu an Rio de Janeıro’nun liman bölgesi de büyük bir kentsel dönüşümden geçiyor. Kent merkezine çok yakın, daha önce neredeyse terk edilmiş olan, Rio’nun eskilerinin yaşadığı mahalleler, şu anda “dönüşüyor”. Ancak içinde halk yok… Gecekondu mahalleleri, restoranlarının gazete eklerinde tanıtıldığı turistik bir uğrak olarak şekillendirilmeye çalışılıyor. Orta sınıf kesimlerinin ve burjuvazinin ya da sadece kredi kartıyla internette alışveriş yapanların eğlencesi Dünya Kupası ve Olimpiyatlar gecekonduların üstünde yükselen bir çarpık stadyumdur Rio de Janeiro’da. Bu stadyumda “futbol”, “cirit” ve “sırıkla atlama” değil, pahalı ulaşım araçlarını kullanan işçinin, esrara ve boşluğa reva görülen gencin, kuraklıkla pençeleşen köylünün destanı yer almalıdır. Hayatın yeniden var olduğu bir dünyada spor halkındır.