Emrah Kartal'ın “Büyüyen ülke, yoksullaşan halk” başlıklı köşe yazısı 19 Aralık 2012 Çarşamba tarihli soL Gazetesi'nde yayımlanmıştır.

Brezilya’da tarım ve hayvancılık, petrol kadar önemli bir üretim kolu. Ülkedeki en geniş işkollarından biri de, tarım ticareti alanı. Bu oran 2010 yılında yüzde 25 olarak kayıtlara geçiyor. Yaklaşık 12 milyon işçi tarım ticareti kolunda çalışırken, petrol ve gaz sektörüyle birlikte Brezilya’nın ana istihdam alanını oluşturuyor. Tarımsal üretim (istihdam artmaksızın) kırsal alanlarda, tarım ticareti ise eyalet merkezlerinde, büyük kent ve metropollerde yoğunlaşıyor. Bu alandaki istihdam her yıl artıyor. Sadece 2011 yılı Ekim ayında, 2010 yılının aynı dönemine 70 bin oranında fark atarak tarım ticareti iş kolunda 194 bin daha fazla işçi alımı yapıldığı istatistiklere yansıyor.

Diğer yandan Brezilya, 2010 yılı ile birlikte dünyanın en büyük üçüncü tarım ihracatçısı konumuna geldi. Avrupa Birliği ve ABD’nin ardından tarım ihracatının üçüncü büyüğü Brezilya, geleneksel üreticisi olduğu kahve, portakal suyu ve şekerde dünyanın bir numaralı ihracatçısı konumunda ve liderliğini halen sürdürüyor.

Ancak São Paulo Eyalet Üni-versitesi’nde yapılan bir araştırma, Brezilya’da tarım konusunda çok daha farklı verileri ve halkın büyüyen tarım sektörüyle ekonomik ilişkisini gündeme taşıyor. Tarım ticaretinin, Güney Matagrosso ile birlikten yoksun eyaleti konumundaki São Paulo’nun kırsal bölgelerinde yapılan araştırmada, tarım ticaretinin genişlerken, yoksulluğun da artış gösterdiği ifade ediliyor. Çalışmada, tarım endüstrisi bölgelerinde gelirin, tarım topraklarının ve yoksulluğun yoğunlaştığı bir sürecin yaşandığı vurgulanıyor. Araştırmanın yapıldığı kırsal bölgelerde özellikle şeker kamışı üretimi yapılıyor. Monokültür üretimi olarak seker kamışı, kırsal bölgelerden Pontal do Paranapema’da ana üretim kolu olan hayvancılığı neredeyse sona erdirmiş. Araştırmada “savunmasız bölge” olarak dikkat çekilen toprakların, tarım alanı olarak kullanılagelmesinin sosyal adaletsizliği körüklediğine dikkat çekiliyor. Tarım endüstrisinin ticari eğilimi bölge nüfusunu şeker kamışında çalışmaya zorluyor. Büyük kamış plantasyonlarında makineleşme mevcut iş oranını azaltırken, iş talebini artırıyor ve işçinin ücretini düşürüyor. Topraksız köylüler Hareketi Ulusal Komitesi Temsilcisi Delwek Mateus, tüm bu yaşanan değişimin bir yoksullaşma süreci olduğunu belirtiyor.

Diğer yandan, şeker kamışında yaşandığı gibi, kırsalda tekil tarımsal üretim sürecinin büyüyüp genişlemesi halkın alternatif üretimini yasadığı yollardan sonra erdiriyor. Topraklarından çıkmaya zorlayarak köylü ve küçük topraklarda çalışan işçiler sık sık büyük toprak sahipleri ile karşı karşıya geliyor. Araştırmanın yapıldığı bölgelerde şiddet oranının arttığı ifade edilirken, büyük toprak sahipleri üretimlerinin genişlemesi ve büyümesi için yoksul halkı öldürmekten çekinmiyor ya da onları başka bölgelere sürüyor. Brezilya şeker kamışına, etanol ve şeker için ihtiyaç duyuyor ancak güneyde ve orta eyaletlerde kendi toprağını eken ya da kolektif bir şekilde tarımsal faaliyette bulunan yerli kökenli halkın ve toprak işçilerinin hayatını hiçe sayan kapitalistler ve onların uzun soluklu kârları için… Yoksa ne halk, ne ücret, ne de çevre gelişen Brezilya’nın önceliği konumunda yer alıyor.