Hükümetin Türkiye’de doğalgaz piyasasının serbestleştirilmesinde yeni bir hamleye hazırlandığına ve ilgili yasal değişikliğin Bakanlar Kurulu gündemine geldiğine daha önce işaret etmiştim.

Yasal değişikliğin oldukça “titiz” bir çalışmanın sonucu ve ince hesapların ürünü olduğu görülüyor. Burada hükümetin özellikle LNG (sıvılaştırılmış doğalgaz) konusundaki hesapları, doğalgaz sektöründe bu işe girecek şirketlere büyük kolaylıklar sağlama ve bağlantılı sektörlere doping verme olarak özetlenebilir.

Ama asıl amaç, bir bütün olarak on milyarlarca dolar büyüklüğe sahip olan doğalgaz piyasasında sermaye gruplarına yeni iş kapısı sağlamak. Yurtdışında doğalgaz çıkarıp satan ülke ve sermayedarlar da gelişmeleri yakınen izliyor.

Kamu şirketi BOTAŞ devreden yavaş yavaş çıkarılırken, sermaye gaz ticaretine davet ediliyor. Bu nedenle, 2012 yılında BOTAŞ’ın dolan bir ithalat kontratı yenilenmedi.

Türkiye’nin, Sovyetler Birliği ile imzaladığı 1986 tarihli anlaşma uyarınca, 25 yıl boyunca yapılan yıllık 6 milyar metreküp doğalgaz ithalatı, 2012 yılında sona ermişti. BOTAŞ’ın yaptığı bu ithalat, aynı yılın sonunda doğalgaz satıcısı Rus Gazprom ile anlaşan 4 özel şirket tarafından yapılmaya başlandı.

Bu şirketlerden Akfel, AKP döneminde hızla yükseldi ve sahibi Mehmet Fatih Baltacı’nın AKP ile yakın ilişkileri olduğu biliniyor.

Diğer şirket Boshporus Gaz’ın başında Ali Şen’in oğlu Metin Şen bulunuyor. Şirkette Gazprom ile Şen Ailesi ortak.

Üçüncü şirket, Batı Hattı Doğalgaz adını taşıyor. Bu şirketin ortakları ise Türk Telekom Yönetim Kurulu üyesi Abdullah Tivnikli ile BİM’in en büyük hissedarı ve MÜSİAD’ın etkin isimlerinden Mustafa Latif Topbaş.

Doğalgaz ithalatına başlayan son şirket Kibar Enerji, Kayserili Asım Kibar’ın başında olduğu Kibar Holding’e ait ve bu grubun AKP’li yıllarda büyüdüğü biliniyor.

Geçen yıl Rusya’dan 6 milyar metreküplük doğalgaz ticareti için BOTAŞ’ın yerini alan bu şirketlerin profili, önümüzdeki günlerde doğalgaz piyasasındaki canlanmanın ne anlama geleceğini gözler önüne sermeye yetiyor.

Hükümetin gündemindeki 4646 Sayılı Doğalgaz Piyasası Kanunu’nda değişikliği öngören tasarı ile BOTAŞ’ın doğalgaz ithalatındaki payının azaltılacağını ve “doğalgaz işi” yapacak şirketlere yeni kolaylıklar sağlanacağını bilen birçok sermaye grubu da arka arkaya şirket kurmaya başlamıştı.

Doğalgaz ticaretine girmek için şirket kuranlar ve ülkeye doğalgaz ithal etmek isteyenler arasında kimler yok ki?

Rixos Otelleri’nin sahibi ve Başbakan’ın yakın dostu Fettah Tamince, Fatih Baltacı ve Petkim’in sahibi Azerbaycan devlet şirketi SOCAR ile ortak bir doğalgaz ticaret şirketi kurdu.

SOCAR’ın ortaklık kurduğu bir diğer isim yine Başbakan’a yakın bir isim olan Remzi Gür. Kurulan şirket doğalgaz dağıtım alanında faaliyet gösterecek.

Sektörde bir süredir faaliyet gösteren Zorlu Enerji ve Turcas Petrol ise Türkiye’ye İsrail gazını getirmeye hazırlanıyor. Doğu Akdeniz’den çıkan doğalgazı, inşa edilecek bir boru hattı yoluyla getirmek için İsrail merkezli enerji şirketleriyle görüşmelerini sıklaştırıyorlar.

Kuzey Irak’tan 26 yıllığına doğalgaz ithalatı için EPDK tarafından Siyahkalem adlı şirkete Eylül ayında lisans verildi. Bu “esrarengiz” şirketin hangi sermaye grubuna bağlı olduğu bilinmiyor, ancak şirketin en büyük hissedarı Refah Partisi döneminde İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nde çalışan bir mühendis.

AKP döneminde yıldızı parlayan Kolin İnşaat ise LNG’ye teşvik verileceğini tahmin etmiş olacak ki, İzmir Aliağa’da LNG Gazlaştırma Tesisi yatırımı yaptı. Siyasi nedenlerle gecikme veya iptal olmadığı takdirde Katar’ın da bir yerli ortak ile İskenderun’a bir LNG terminali kurma planı olduğu belirtiliyor.

Bu liste daha da uzatılabilir. Ayrıca geleneksel sermaye gruplarının da doğalgaza yönelik iştahının arttığı biliniyor.

Kısacası, sermaye “gaz”a geliyor! Hükümet sermayeyi selamlıyor...