Kış aylarına girmek üzereyiz. Doğalgaza zam tartışması yine yapılıyor. Hükümetin ilgili bakanı, doğalgaza önümüzdeki aylarda zam yapılmayacağını söyleyerek, bu tartışmalara son verdi.

Anlaşılan o ki, doğalgaz ithalatında fiyat formülünü hükümet seçim öncesinde çözmüş. Önceki yıllarda doğalgaza fahiş oranlarda zam yapılınca, “Elimizde değil ‘fiyat formülü’ bunu gerektiriyor, fiyatlar döviz ve petrol fiyatlarına bağlı” diyenler, şimdi yüksek maliyete rağmen zam yapmamaya azami gayret gösterdiklerini söylüyorlar. Seçim havasına verelim.

Türkiye’de ithal edilen doğalgazın hâlâ yüzde 75’i kamu şirketi BOTAŞ tarafından temin ediliyor. Bu nedenle hükümetin BOTAŞ üzerinden içeride doğal gaz fiyatlarına müdahale şansı bulunuyor. BOTAŞ’ın varlığı ve doğalgaz piyasasında tuttuğu yer, aynı zamanda halkın ucuz, güvenilir ve kolay bir şekilde doğalgaza ulaşmasını sağlıyor.

Hal böyleyken, BOTAŞ’ın üç ayrı şirkete bölünerek zayıflatılması, doğalgaz ithalatındaki payının yüzde 20’ye düşürülmesi için Doğal Gaz Piyasası Kanunu’nda değişiklik yapılması gündemde. Hükümet doğalgazda fiyatlara müdahale etmesini sağlayacak bir araçtan vazgeçmeye hazırlanırken, halkın doğalgazı daha pahalıya tüketmesinin önü açılmak isteniyor. Niye? Çünkü piyasa tanrısı bunu emrediyor.

Geçtiğimiz günlerde yayınlanan AB İlerleme Raporu’nun “Enerji” başlığı altında da, hükümetin elektrikte gerçekleştirdiği özelleştirmeler ve serbestleştirme çalışmaları övülürken, doğalgazda yavaş kalındığı uyarısı yapılıyor. Yani AB de, doğal gaz konusunda piyasa tanrısının sözcülüğünü üstlenmiş oluyor.

AB’nin piyasacılığını övdüğü hükümet, doğal gazda çalışmalara çoktan başlamıştı. Şu anda Bakanlar Kurulu’nda doğalgazda ilgili değişiklik imzaya açılmış durumda.

Bu değişikliğin en önemli yönü, doğalgazda pazarın serbestleştirilerek yeniden düzenlenmesi ve pastanın yeniden dağıtılması olacak. Değişikliğin ayrıntılarını bir başka yazıya bırakarak, özellikle dikkati çeken bir noktayı vurgulayalım.

Yasa değişikliği tasarısında, BOTAŞ’ın yeni ithalat kontratı yapması engellenirken LNG (sıvılaştırılmış doğalgaz) sözleşmesi yapma hakkı saklı tutuluyor. LNG ithalat sözleşmesi yapmak isteyen şirketlere önemli teşvikler ve kolaylıklar sağlanıyor. LNG ithalat lisansı talep eden şirketler, doğalgaz ithalat lisansı için aranan koşullardan muaf tutuluyor. Hedeflenen, doğal gaz tüketiminde LNG payının artırılması olmalı.

Anlayacağınız hükümet, piyasa tanrısının buyrukları ile doğalgazda pastanın yeniden dağıtılması konusu arasında ince bir uyum yakalamış. AKP maharetini yine göstermiş.

Şimdi aynı maharetin bir başka boyutu olan bazı gelişmeleri ve Başbakan’ın son dönem diplomasi mesaisinden seçtiğimiz bazı ziyaretleri sıralayalım:
2012 ve 2013 yılında doğalgaz ticareti yapmak için çok sayıda yeni şirket ve ortaklık kuruldu. Bu şirketlerin büyük bir bölümü iktidara yakın grupların kontrolünde.

Başbakan Erdoğan’ın en fazla özel görüşme yaptığı lider dünyanın doğal gazdevi Rusya’nın Devlet Başkanı Putin.

Son dönemde Erdoğan hasta yatağından kalkıp, günübirlik dünyanın dördüncü büyük doğalgaz rezervine sahip Türkmenistan’a ve Haziran ayında LNG ithal ettiğimiz Cezayir’e ziyaret gerçekleştirdi.

Başbakan, her yıl düzenli olarak yine dünyada sayılı doğalgaz ülkelerinden Katar’a gidiyor. Bu ülke ile LNG anlaşması gündeme geldi.

Erdoğan’ın Mayıs ayındaki ABD ziyaretinde, bu ülkeyle bir LNG anlaşması yapılması masadaki konulardan biriydi.

Ve Türkiye’nin doğalgaz tüketiminde LNG payı artırılacaksa, bunu taşımak için deniz taşımacılığı trafiği de artacak demektir. Deniz taşımacılığı ise gemilerle yapılıyor...