Aşkın Süzük
Elektrikte faturaya dikkat!
Yayın Tarihi: 07.05.2021 , 23:36 Güncelleme Tarihi: 07.05.2021 , 23:36
Türkiye "derin" tartışmalarla meşgul iken, AKP hükümeti memleketi derinden dönüştürmeye devam ediyor. Dönüşümün ekonomik ayağında ve emeğe saldırı boyutunda özelleştirmeler en başa yazılmalı.
Evet sata sata bitiremediler. AKP hükümeti tıpkı karşı devrim süreçlerinin ardından sosyalist ülkelerde yapıldığı gibi, devletin elinde ne var ne yoksa satmaya kararlı.
1986'dan bu yana 38 milyar dolarlık toplam özelleştirme işleminin, 30 milyar dolarlık kısmı AKP döneminde gerçekleştirildi. Türk Telekom, Tüpraş, Tekel, Petkim, Erdemir, Tügsaş gibi dev işletmeler dışında, pek çok kamu kuruluşunun irili ufaklı taşınmazı da satılanlar arasındaydı.
Krizle birlikte AKP'nin bu yağmada zorunlu olarak frene basacağını sananlar yanıldılar. Çünkü, AKP'nin özelleştirme harekâtının halka ait varlıkların satılarak ülkenin dönüştürülmesi için bütçeye gelir kaydedilmesi ve emeğe saldırı yanında önemli başka amaçları da var. Özelleştirme, sermayenin kompozisyonunda değişim ve pastanın yeniden paylaşımının da en önemli aracı.
O zaman, durmak yok yola devam...
Kriz döneminde yağmada enerji sektörü öne çıkıyor. Hükümet, 2003'ten bu yana tempoyu düşürmeden sürdürdüğü satış işlemlerini bu sektörde yoğunlaştırıyor. Enerji sektörü, önümüzdeki günlerde yalnızca özelleştirmelerle değil, buna bağlı olarak sektörün verili yapısının reorganizasyonu ile de gündem olacak. AKP yandaş gruplara yer açmak için arı kovanına çomak sokuyor. Bu alanda rant kavgası kızışacak. İşin bu boyutu bir başka yazının konusu.
Şimdi, enerjide özelleştirme gündemi ile devam edelim.
Önce Enerji Bakanı değişti. Taner Yıldız, Cumhurbaşkanı Gül'ün kontenjanından kabinenin en gözde bakanlığına yerleşti. Özelleştirme İdaresi Başkanı Metin Kilci, Kayserili yeni bakanın göreve gelmesinden sonra, jet hızıyla, bakanlık müsteşarlığına atandı. Daha önce yine ÖİB'de başkan yardımcısı olarak görev yapan Hasan Köktaş ise Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Başkanı yapıldı.
Özelleştirme İdaresinin başkanlığına ise Başbakan Erdoğan'ın İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı sırasında genel sekreterlerinden Mesut Pektaş getirilmek üzere. Hükümetin kasası olarak bilinen 'Kemal Abi'nin istirahata çekilmesinden sonra, Başbakan işi sağlam tutuyor.
Kadro tamam, yağmaya devam...
Önce kamunun elinde kalmış olan elektrik dağıtım bölgeleri, arka arkaya ihale ilanları yayınlanarak satışa çıkarılıyor. Hükümet, elektrik dağıtım alanında bu yılın sonuna kadar özelleştirme operasyonunu tamamlamayı hedefliyor.
Üstelik bu kez özelleştirme işlemleri yüksek yargıdan da dönmüyor. Enerji sektöründe örgütlü Tes-İş'in en kârlı dağıtım şirketlerinden Başkent ve Sakarya'nın ihale ilanlarına açtığı davalarda Danıştay 13. Dairesi'nden sonra Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'ndan da iptal istemine Mayıs ayında red çıktı. Ayrıca, özelleştirme karşıtı mücadelenin de soluğu kesildi.
Elektrik dağıtım ihalelerinin tamamlanmasından sonra sıra, elektrik üretim özelleştirmelerine gelecek.
Bu sırada, hükümetin elektrik yağmasındaki kılavuzu "Elektrik Sektörü Strateji Belgesi" de revize ediliyor. Belgenin yeni halinde elektrik sektöründe kriz sürecinde gerçekleştirilecek özelleştirme işlemlerinde "gelir odaklı" bir strateji izlenmeyeceği yer alacakmış.
Yani hükümet satıp savarken, ihalelerde gerçekleşecek fiyatı takmayacak. Önemli olan elektrik piyasasının serbestleşmesi ve "yeni girişimcilerin" sektöre girmesi olacak. Belge bu şekilde revize edilirse, özelleştirmenin yıllardır en "geçerli" gerekçelerinden olan kamu gelirlerinin artırılması hedefi de, ıskartaya çıkacak.
Elektrikteki özelleştirmelerin ve elektrik piyasasının tümüyle serbestleştirilmesinin AB'ye uyum sürecinin bir parçası olduğu da unutulmamalı. Başbakan AB'ye uyum çalışmalarında gaza basıyoruz dediği sırada, elektrik yağmasında da epey yol alınmış olacak.
AKP hükümeti elektrikte satışa devam ederken bir süredir, fiyatlandırma yöntemi ile de oynuyor. Vatandaşa özelleştirmelerin tamamlanmasından önce yeni fatura yazılabilir ama elektrikte asıl kazık yağma operasyonu tamamlandıktan sonra atılacak.
Karanlıkta kalmadan, faturaya itiraz edilmeli.