TBMM Genel Kurulu’nda yapılan seçimle Sayıştay Başkanlığına mevcut başkan Metin Yener yeniden seçildi. Yener'in seçimi kazandığı oylamaya CHP katılmadı.

TBMM Genel Kurulu, bugün gerçekleştirilecek gizli oylamayla yeni Sayıştay Başkanını belirledi. 

Başkanlık için mevcut Sayıştay Başkanı Metin Yener ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı Bütçe Genel Müdürü Bahtiyar Sazlık yarıştı. 

Yapılan seçimle Sayıştay Başkanı yeniden Yener oldu.

CHP oylamaya katılmadı

Oylama öncesinde parti grubu adına söz alan CHP Grup Başkanvekili Murat Emir, partisinin seçime yönelik tutumunu ve boykot kararını Meclis kürsüsünden duyurdu. Sayıştay'ın, TBMM adına kamu kaynağı kullanan tüm yürütme organlarını denetleyen en üst kurum olduğunu hatırlatan Emir, bu denetimin doğası gereği muhalefetin süreçte etkin olması gerektiğini vurguladı. Oylamaya geçilmeden önce, CHP milletvekilleri Genel Kurul salonundan ayrıldı.

Görev süresi beş yıl

Mevzuata göre bir kişi en fazla iki kez Sayıştay Başkanı seçilebiliyor. Başkanlık görev süresi ise beş yıl olarak uygulanıyor. Görev süresi sona eren başkan, yeni başkan göreve başlayıncaya kadar görevini sürdürmeye devam ediyor. Ayrıca görevden ayrılan başkan, boş kadro şartı aranmaksızın Sayıştay üyesi olarak görevine devam edebiliyor ve boşalan ilk üyelik kadrosu kendisine tahsis ediliyor.

Sayıştay ne işe yarar?

Sayıştay, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Sayıştay tek dış denetim organı olarak belirlenmiş bir kurum. "Kamuda hesap verme sorumluluğu ile mali saydamlığa katkı sağlamak üzere denetim, yargılama ve rehberlik yapmak" amacıyla denetleme görevi olan Sayıştay, yürütme organı denetlensin, kesin hesaplar çıkarılsın diye bu raporları hazırlıyor. Öte yandan yeni sistemle artık bir yürütme erki haline gelen Cumhurbaşkanı'nın denetlenmesi mümkün değil.

Sayıştay'ın hazırladığı raporlar, "Denetim Bulgularımız" ve "Denetim Görüşümüzü Etkilemeyen Bulgular" diye ikiye ayrılıyor.

Sayıştay'ın denetlediği yürütmenin başı Cumhurbaşkanı yani AKP'li Recep Tayyip Erdoğan. Erdoğan'ın Meclis'e karşı bir sorumluluğu bulunmuyor. Ayrıca Bakanlar da Meclis'e karşı sorumlu değil. Dolayısıyla hazırlanan raporlar da, yargıya gitmiyor. Zaten Sayıştay'ın böyle bir görevi yok.

İdareyi aklama işlevi görüyor

2024 yılında kaybettiğimiz soL yazarı, eski Sayıştay denetçisi ve Devlet Denetleme Kurulu üyesi Kadir Sev'e göre, Sayıştay, özellikle 2010 yılından bu yana idareyi aklama işlevi görüyor. Denetim yetkisi kısıtlanan kurumun denetçilerinin yazdığı raporlar, çeşitli süzgeçlerden geçirildikten ve sakıncalı olabilecek bulgulardan ayıklandıktan sonra Meclis'e gönderiliyor.

Sayıştay AKP yanında saf tuttu

Kadir Sev 2019 yılındaki yazısında Sayıştay'la ilgili önemli 3 noktaya değinmişti. "Sayıştay AKP yanında saf tutmuştur" başlıklı yazıda dikkat çekilen noktalar şöyleydi:

"Üç önemli evrensel saptamayla başlayalım:

1- Sayıştaylar, kapitalist düzene ait kurumlardır. Devletin örgütsel yapısının, düzenin gerektirdiği yetkinlik ve anlayışla yönetilip yönetilmediğini denetlemek, iyileştirilmesi için öneriler geliştirmekle görevlidirler.

2- Siyasal iktidarlar, düzenin sorunsuz işlemesinden sorumludur. Kendilerinden, kamu kurum ve kuruluşları ile kaynaklarını etkin, tutumlu ve verimli bir anlayışla yönetmeleri beklenir.

3- Düzenin bekasıyla, siyasal iktidarların bekası farklı şeylerdir. Sayıştaylar, siyasal iktidarların değil, düzenin bekçileridir. Bunun içindir ki raporları parlamentolarda, muhalefetin ağırlıkta olduğu kurullarda görüşülür ve karara bağlanır.

Türk Sayıştay’ı bu üç evrensel ilkeyi reddettiğini ilan etmiş, varlık nedeniyle çelişmiştir."

Raporlara sansür: Yetkililer yasaya aykırı şekilde müdahale edebiliyor

2022 yılına gelindiğindeyse Sayıştay Başkanlığı’na seçilen Metin Yener'in imzasıyla denetçilere gönderilen genelge sonrası sansür tartışmaları gündeme gelmişti.

Yener'in Meclis'e sunulan raporlar üzerindeki sansürü sıkılaştırmak amacıyla kurum içi bir genelge çıkardığı öğrenilmiş, genelgede rapora alınması planlanan bulguların, Sayıştay Başkanı'nın da katıldığı kamu idaresi üst yetkilileriyle yapılacak toplantılarda değerlendirilmesi öngörülmüştü.

Kadir Sev, Sayıştay Yasası'nda böyle toplantılar öngörülmediğini hatırlatmış ve "Genelgeyle, denetim sürecine bir ara basamak eklenmiş. Tamamen yasaya aykırı" demişti.

Öngörülen yöntemin Meclis'e sunulan Sayıştay raporlarının söz konusu yetkililer eliyle biçimlendirilmesine yol açacağına dikkat çekmişti.

Dolayısıyla aslında o dönemden beri Sayıştay Başkanı'nın da yasaya aykırı olarak yetkisi artmış oldu.

Sev, atılan adımları şöyle değerlendirmişti:

"(Metin Yener) Cumhurbaşkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürü iken Sayıştay Başkanlığına seçildi. Kurum dışından, birlikte çalıştığı kadroları yeterince tanımıyor. Belki de Sayıştay raporlarının basında AKP’yi olanca eleştirel biçimde yer almasında önceki dönemde oluşturulmuş kadroların payı olduğunu düşünüyor, onları sorumlu tutuyor ve gecikmeden önlem almaya çalışıyor."

Raporların nihai haline geldiği noktada hükümeti gerçekten zorlayacak bazı şeylerin ayıklandığı kesin olarak anlaşılıyor. Bir yandansa tespit edilen usulsüzlüklerin üzerine gitmenin imkansız olduğu bir tablo yaratılıyor.

Metin Yener kimdir?

Metin Yener, 1972 yılında Ankara'da doğdu. Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü mezunu olan Yener, Başbakanlıkta uzman yardımcısı olarak meslek hayatına başladı. Başbakanlık uzmanı, daire başkanı, kanunlar ve kararlar genel müdür yardımcısı, personel ve prensipler genel müdürü olarak Başbakanlıkta görev yapan Yener, 3 Ağustos 2018'de Cumhurbaşkanlığı Personel ve Prensipler Genel Müdürü olarak atandı.

Gazi Üniversitesinde İktisat Politikası, Indiana Üniversitesinde Kamu Yönetimi alanlarında yüksek lisans eğitimini tamamlayan Yener, aynı zamanda Türk Devletleri Sayıştaylar Birliği Başkanı.

Yener, 22 Haziran 2021 tarihinde TBMM Genel Kurulunda Sayıştay Başkanlığına seçilmişti.