ABD Dışişleri Bakanlığı’nda düzenlenen törenle, İsrail ve Lübnan yönetimi arasında bir "çerçeve anlaşması" imzalandı. 

ABD'nin arabuluculuğunda gerçekleşen ve Lübnan hükümetinin İsrail ile doğrudan masaya oturmasını içeren anlaşma, Beyrut yönetiminin "egemenliğin yeniden tesisi" olarak sunduğu ancak sahada Hizbullah’ın silahsızlandırılmasını ve tasfiyesini hedefleyen sürecin bir parçası.

Anlaşmanın detaylarına bakıldığında, Washington yönetiminin Lübnan'da devlet egemenliğinin güçlendirilmesi adı altında Hizbullah'ın silahsızlandırılmasını ve askeri altyapısının dağıtılmasını şart koştuğu görülüyor. İsrail-Lübnan sınırında "güvenliğin artırılması" gerekçesiyle bir mekanizmanın kurulması hedeflenirken, süreci sahada uygulaması için ABD liderliğinde "Lübnan için Askeri Koordinasyon Grubu" oluşturulacağı açıklandı. 

Washington yönetimi ayrıca, Lübnan'a 100 milyon dolarlık insani yardım ve Lübnan Silahlı Kuvvetleri'ne 30 milyon dolardan fazla ek destek sağlayacağını duyurdu.

Hükümet 'yeniden egemeniz' derken, Netanyahu işgali sürdürmekle övündü

Lübnan Başbakanı Nevvaf Selam, varılan anlaşmanın hedefinin İsrail'in işgal ettiği topraklardan çekilmesi olduğunu savundu. Selam, "İsrail'in geri çekileceği, yerinden edilenlerin evlerine döneceği ve yeniden imarın başlayacağı anı sabırsızlıkla beklediğini" dile getirdi.

Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn de anlaşmanın yerinden edilen Lübnanlıların topraklarına dönüşünün önünü açacağını iddia ederek, "Artık işgalin, esirlerin, bağımlılığın ve vesayetin olmadığı bir Lübnan için çalışmayı sürdüreceğiz" dedi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise imza töreninin ardından yayınladığı video mesajda, anlaşmayı İsrail açısından bir "başarı" olarak nitelendirdi. Hizbullah silahsızlanana kadar Lübnan’ın güneyinde işgal ettikleri bölgeden çıkmayacaklarını açıkça belirten Netanyahu, “En kritik nokta, İsrail'in her şeyden önce Lübnan'ın güneyindeki güvenlik bölgesinde kalmaya devam edecek olmasıdır. Bu önemli bir başarıdır. Hizbullah silahsızlandırılmadığı ve İsrail'e tehdit oluşturduğu sürece buradaki varlığımızı sürdüreceğiz” diye konuştu.

Netanyahu, anlaşma kapsamında İsrail ordusunun tavsiyeleri doğrultusunda Lübnan ordusuna devredilecek iki pilot bölge oluşturulacağını söyledi. 

Hizbullah: Anlaşma yok hükmünde

Lübnan hükümetinin İsrail ile masaya oturmasına ve Washington’daki sürece tepki Hizbullah’tan geldi. 

Hizbullah lideri Naim Kasım, çerçeve anlaşmasını "yok hükmünde ve aşağılayıcı" olarak nitelendirerek, İsrail'in İran-ABD mutabakat zaptı uyarınca Lübnan'dan çekilmesini talep etti.

Lübnanlı yetkililerin bir başarı olarak gördükleri anlaşmayı "aşağılayıcı ve yok hükmünde" kabul ettiklerini söyleyen Kasım, anlaşmanın bir "yüz karası" ve "egemenlikten taviz vermek" anlamına geldiğini vurguladı.

İsrail'in İran-ABD mutabakat zaptı uyarınca Lübnan'dan çekilmesini talep eden Kasım, İsrail'in çekilmesini Lübnan genelindeki direnişin silahsızlandırılmasına bağlamanın, tüm kırmızı çizgileri aşan ve Lübnan'ı düşman İsrail'in elinde bir piyon haline getiren çok tehlikeli bir öneri olduğunu belirtti.

'Bu yönetim anlaşmayı uygulayamayacak'

Hizbullah’ın siyasi kanadı "Direnişe Vefa Bloğu" milletvekili Hasan Fadlallah, yazılı bir açıklama yaparak Beyrut ve Tel Aviv arasında gerçekleşen doğrudan müzakereleri reddettiklerini kaydetti. Fadlallah, söz konusu müzakerelerin Lübnan'ın egemenliğini baltaladığını ve ülkede tehlikeli bölünmelere yol açacağı uyarısında bulundu.

El-Meyadin televizyonuna konuşan Fadlallah, Lübnan yönetiminin anayasal meşruiyeti olmadığını savunarak, "Netanyahu kendi şahsıyla müzakere ediyordu" dedi. Hizbullah olmadan herhangi bir adımın atılamayacağını vurgulayan Fadlallah, "Bu yönetim, ABD desteğiyle savaşa girmediği sürece Washington'da imzalanan anlaşmayı uygulayamayacaktır. Bu yönetimin Lübnan'ı yok etmesine izin vermeyeceğiz, kaderimizi ve ülkemizi teslim etmeyeceğiz. Bu yönetim kendi iradesini Lübnan halkına dayatamaz. En önemli faktör sahadır ve saha da bizde, bu toprakların sahibi bizleriz" ifadesini kullandı.

Fadlallah ayrıca, "İran da İsrail Lübnan'dan çekilmeden hiçbir anlaşmayı imzalamaz" diyerek, Lübnan yönetiminin İsrail'e sahada hiçbir etkisi olmayacak bir "hediye" verdiğini vurguladı. Lübnan anayasasında İsrail'in "düşman ülke" olarak tanımlandığını hatırlatan Fadlallah, "Netanyahu'ya diyoruz ki: Sen karar yetkisine sahip olmayanlarla anlaşma yaptın. İsrail düşman ülke olarak kalacak ve onunla el sıkışan da onun suçlarına ortaktır" dedi.

İsrail imzadan saatler sonra yine saldırdı 

Nitekim, Lübnan hükümetinin "egemenliğimizi yeniden tesis edecek" dediği anlaşmadan saatler sonra İsrail ordusu, ateşkese ve ABD-İran mutabakatına rağmen Lübnan'ın güneyindeki Nebatiye vilayetine hava saldırıları düzenledi.

Lübnan resmi ajansı NNA'nın haberine göre, İsrail savaş uçakları akşam saatlerinde Yukarı Nebatiye beldesini hedef aldı. İsrail’e ait insansız hava araçları da öğleden sonra Yukarı Nebatiye’deki Menzele Mahallesi ile belde meydanına 4 saldırı düzenledi.

Öte yandan İsrail güçleri, Bint Cübeyl ilçesine bağlı Beraşit beldesine 3 ses bombası attı. İsrail güçlerinin ayrıca Sur ilçesine bağlı Buyut es-Seyyad beldesi yönüne makineli tüfeklerle tarama yaptığı aktarıldı.

İşgalden teslimiyete: 3 yıllık yıkımın özeti

Washington'da atılan imzalar, 2023 yılının Ekim ayında başlayan ve Eylül 2024’te geniş çaplı savaşa dönüşen sürecin ardından geldi. Bu süreçte 4 binden fazla insan katledildi, yaklaşık 17 bin kişi yaralandı ve 1,5 milyon insan yerinden edildi. 27 Kasım 2024'te ilan edilen ancak binlerce kez ihlal edilen "ateşkes" döneminde bile saldırılar durmadı.

ABD, "ateşkesi genişletme ve ülkeyi istikrara kavuşturma" bahanesiyle devreye girerek, Hizbullah da dahil olmak üzere tüm devlet dışı silahlı varlığın sona erdirilmesine yönelik planı Ağustos 2025'te hükümete onaylattı. İsrail ise 2 Mart'ta başlattığı yeni saldırılarla işgal hattını 10 kilometre daha genişletti.

Hizbullah'ın tüm engelleme girişimlerine rağmen İsrail'e karşı direnişi sürerken, Beyrut hükümeti İsrail ile masaya oturdu ve teslim oldu.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.