Sayfa yolu
Somali ile BAE arasında diplomatik kriz derinleşti: 'Açık işgalle' suçladı, büyükelçisini geri çağırdı
soL'a güvenin, algoritmaya müdahale edin. Tek tıkla soL Haber'i Google'da tercih edilen kaynağınız olarak belirleyin.
Dış Haberler
Yayın Tarihi: 20.11.2026 , 17:06
Afrika Boynuzu’nda stratejik limanlar, askeri üsler ve bölgesel yönetimlere verilen destek üzerinden bir süredir devam eden Somali ile Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) arasındaki gerilim diplomatik kopuş noktasına ulaştı.
Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud’un Abu Dabi’yi ülkeyi bölmeye çalışmakla suçlamasının ardından gerilim hızla yükseldi. Somali hükümeti, dün aldığı kararla BAE’nin Mogadişu Büyükelçisinin 72 saat içinde ülkeyi terk etmesini istedi ve kendi Abu Dabi büyükelçisini de geri çağırdı.
Gerilimin arka planı: Stratejik limanlar, üsler ve Somaliland kırılması
Hint Okyanusu ile Süveyş Kanalı arasındaki ana ticaret güzergahında yer alan Somali, Körfez sermayesi ve bölgesel askeri rekabetin odak noktalarından biri konumunda. BAE, tek taraflı bağımsızlık ilan eden Somaliland bölgesindeki Berbera’da büyük bir liman ve askeri üssü işletirken, Somali’nin diğer bölgelerindeki Bosaso ve Kismayo limanlarında da faaliyet yürütüyor.
İki ülke arasındaki ilişkiler, BAE’nin Somali’deki yarı özerk bölgesel yönetimlerle doğrudan kurduğu temaslar, liman işletmeciliği ve güvenlik anlaşmaları nedeniyle uzun yıllardır gerilimlere sahne oluyor. Ancak iki ülke arasındaki kriz, 12 Ocak 2026’da Somali hükümetinin BAE ile tüm anlaşmaları iptal etmesiyle yeni bir eşiğe taşındı.
Söz konusu iptal kararı, İsrail’in ayrılıkçı Somaliland’i tanımasının ve BAE’nin, Mogadişu’ya danışmadan Yemenli bir ayrılıkçı liderin Somali limanları üzerinden tekne ve uçakla kaçmasına yardım ettiği iddialarının ardından geldi. Mogadişu yönetimi, ülkenin egemenliğine ve ulusal birliğine zarar verildiği gerekçesiyle Berbera, Bosaso ve Kismayo limanlarına ilişkin düzenlemelerin yanı sıra devlet kurumları, savunma ve güvenlik alanlarındaki tüm iş birliklerini feshettiğini duyurdu. Ancak ülkedeki derin siyasi bölünmüşlük nedeniyle Somali federal hükümeti, söz konusu limanların bulunduğu yarı özerk eyaletler üzerinde fiilen kontrol sağlayamadı.
Mahmud'dan Abu Dabi'ye suçlamalar: 'Satın alınacak bir meta değiliz'
Son diplomatik krizin fitilini, Somali Cumhurbaşkanı Hasan Şeyh Mahmud’un 17 Kasım Salı günü yaptığı ulusa sesleniş konuşması ateşledi. Mahmud, konuşmasında BAE’yi Somali’nin iç işlerine müdahale etmekle ve "siyasi anlaşmazlıkları körüklemekle" suçladı.
BAE’nin bazı bölgesel yönetimlere siyasi ve mali destek sağlayarak merkezi hükümete karşı çıkmalarının önünü açtığını savunan Mahmud, "Devlet otoritesini zayıflatmak ve ülkeyi dışarıdan kontrol etmeyi kolaylaştırmak için Somalililer arasındaki bölünmeyi körükledi" dedi.
BAE’nin federal hükümetin onayı dışında askeri üsler kurduğunu, merkezi kontrol dışında paralel güvenlik güçleri oluşturduğunu ve silahlı gruplar ile hükümet karşıtlarını finanse ettiğini öne süren Mahmud, şu ifadeleri kullandı:
"Somali, yasa dışı yollardan geçilecek bir güzergah değildir; satın alınacak bir meta ya da istenildiği gibi girilip çıkılacak bir yer değildir."
Mahmud ayrıca BAE’yi Libya ve Yemen’e müdahale etmekle, Somali’nin yanı sıra Sudan’ı da bölmeye çalışmakla suçladı. Abu Dabi yönetimi, 2023’ten bu yana Sudan ordusuyla savaşan ve sivillere yönelik katliamlarla suçlanan Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) adlı paramiliter yapıyı silahlandırdığı yönündeki yaygın suçlamaları ise reddediyor.
Desteklemek, güç vermek için tüm okurlarımızı soL Haber'e abone olmaya davet ediyoruz.
'BM Şartı' ve 'tek yetkili makam' uyarısı
Cumhurbaşkanı Mahmud’un konuşmasının ardından 18 Kasım Çarşamba günü Somali Dışişleri ve Uluslararası İş Birliği Bakanlığı'ndan yazılı bir açıklama yapıldı.
BAE’nin devam eden müdahalelerinden ciddi endişe duyulduğu belirtilen açıklamada, bu faaliyetlerin ülkenin egemenliğini, toprak bütünlüğünü ve ulusal birliğini zayıflattığı vurgulandı.
Federal hükümeti devre dışı bırakan yabancı girişimlerin ve paralel güvenlik düzenlemelerinin kabul edilmeyeceğine dikkat çekilen açıklamada, Somali’nin dış ilişkilerini yürütmede tek yetkili makamın merkezi hükümet olduğu ifade edildi. Abu Dabi’ye Birleşmiş Milletler (BM) Şartı ve uluslararası hukuk çerçevesinde yalnızca federal hükümet üzerinden ilişki yürütme çağrısı yapıldı.
Bakanlık, Somali’nin itirazlarının BAE halkına değil, hükümet politikalarına yönelik olduğunu belirterek iki halk arasındaki dostluk ilişkilerinin hedef alınmadığını kaydetti. Açıklamada ayrıca, ülkenin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü korumak için uluslararası hukuka uygun tüm hukuki tedbirlerin alınacağı bildirildi.
Büyükelçiye 72 saat süre verildi: 'Açık işgal'
Diplomatik gerilim dün yapılan Bakanlar Kurulu toplantısıyla yeni bir aşamaya geçti.
Başbakan Hamza Abdi Barre başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu, Dışişleri Bakanlığı'nın bilgilendirmesinin ardından BAE’ye karşı resmi karar aldı.
Somali Başbakanlık Ofisi'nden yapılan açıklamaya göre Bakanlar Kurulu, BAE’nin ülkenin egemenliğine, bağımsızlığına ve güvenliğine müdahale ettiği gerekçesiyle Somali’nin Abu Dabi Büyükelçisinin istişare için geri çağrılmasına karar verdi. Kurul, BAE’nin Mogadişu Büyükelçisine ise 72 saat içinde ülkeyi terk etmesinin bildirilmesi talimatını verdi.
Kararı başkent Mogadişu’da düzenlediği basın toplantısıyla duyuran Somali Enformasyon Bakanı Abdifatah Kasım Mahmud, BAE’nin faaliyetlerini Somalililerin "egemenliğine, güvenliğine, topraklarına ve birliğine yönelik açık bir işgal" olarak niteledi. Sınır dışı kararını tetikleyen somut gelişmeye ilişkin ayrıntı vermeyen Bakan Mahmud, "Somali’ye yönelik işgalde BAE ile iş birliği yapan herkese karşı tedbir alınacak" dedi.
BAE'den kınama ve 'Ocak 2026' hatırlatması
Mogadişu’nun kararına Abu Dabi’den ilk tepki, BAE Devlet Başkanının Diplomatik Danışmanı Enver Gargaş’tan geldi.
Gargaş, X hesabından yaptığı paylaşımda Somali’nin açıklamalarını "saldırı" olarak kınadı. Bu tutumun Somali yönetiminin değişken politikalarını yansıttığını öne süren Gargaş, yapılan çıkışın "ülkesinin ulusal çıkarları yerine kişisel hesaplara öncelik verip vermediğine dair soru işaretleri yarattığını" savundu.
Ardından BAE Dışişleri Bakanlığı'ndan da resmi bir açıklama yayımlandı.
Somali hükümetinin BAE’ye yönelik "gerekçesiz ve düşmanca yaklaşımının" kınandığı açıklamada, Mogadişu’nun kendi iç iktidar mücadelelerini ve anlaşmazlıklarını ikili ilişkilere taşıma girişimlerinden üzüntü duyulduğu ifade edildi.
Somali hükümetinin "sorumsuz" davranışlarının iki ülke arasındaki iş birliğini sarstığı belirtilen açıklamada, devletlerarası ilişkileri etkileyen kararların siyasi hesaplardan ve iç çekişmelerden uzak tutulması gerektiği vurgulandı.
BAE Dışişleri Bakanlığı ayrıca, Somali hükümetinin büyükelçiliğe ve devlet politikalarına yönelik düşmanca tavırları nedeniyle Abu Dabi’nin Ocak 2026’da Mogadişu’daki büyükelçiliğini zaten kapattığını ve diplomatik personelini geri çektiğini hatırlattı.
soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz.
soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.
soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.