AKP'li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin ilk kez ev sahipliği yaptığı Uluslararası Uzay Kongresi’nin açılışında yaptığı konuşmada, Türkiye’nin uzay çalışmalarına ilişkin çeşitli bilgiler verdi. 

Türkiye’nin kendi uydularını tasarlayıp üretebilen ülkeler arasına girdiğini savunan Erdoğan, Ay Araştırma Programı kapsamında geliştirilen yaklaşık 3,5 tonluk Ay uzay aracının üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetlerinin tamamlandığını açıkladı. Erdoğan, aracın yerlilik oranının yüzde 80’in üzerinde olduğunu söyledi.

Somali’de inşaat başladı

Erdoğan konuşmasında, Türkiye’nin uzaya bağımsız erişim hedefi kapsamında Somali’de bir uzay limanı kurulduğunu duyurdu.

Erdoğan, “Somali’de hayata geçireceğimiz uzay limanının inşaat çalışmalarını başlattık” derken, projenin Türkiye’nin uzaya erişim kapasitesini geliştirmesinin yanı sıra Afrika’nın uzay ekosistemine katkı sağlamasını amaçladığını söyledi.

Türkiye ile Somali arasındaki uzay işbirliği Aralık 2025’te kamuoyuna açıklanmıştı. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır da o tarihte fizibilite ve tasarım çalışmalarının tamamlandığını, ilk aşama inşaatının başladığını açıklamıştı. Türkiye, tesis için Somali’de kendisine tahsis edilen bir alanı kullanıyor.

Ancak tesisin stratejik niteliği yalnızca uydu fırlatma kapasitesiyle sınırlı olmayabilir.

Tesis için füze testi iddiası daha önce gündeme gelmişti

Fransız Le Monde gazetesi Temmuz ayında yayımladığı araştırmada, Somali’nin Warsheikh kentinde inşa edilen tesisin hem uydu fırlatma üssü hem de Türkiye’nin savunma sanayisinin geliştirdiği uzun menzilli balistik füzelerin test edileceği bir merkez olarak kullanılmasının planlandığını yazmıştı.

Gazetenin uydu görüntülerine dayandırdığı haberine göre, Mogadişu’nun yaklaşık 70 kilometre kuzeyindeki bölgede çalışmalar Ekim 2025’te başlamış, ilerleyen aylarda helikopter pisti, çevre güvenlik yapıları, barakalar ve bir depolama alanı oluşturulmuştu. Projenin ilk aşamasının 2027 yazında tamamlanması planlanıyor. Le Monde, tesisin maliyetini yaklaşık 350 milyon dolar olarak aktarmıştı.

Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü (IISS) tarafından 2026’da yayımlanan Türkiye’nin füze programlarına ilişkin çalışmada da Somali’deki uzay limanının uzay fırlatma araçlarını desteklemenin yanında uzun menzilli balistik füze testlerine olanak sağlayacak şekilde geliştirildiği belirtildi.

Türkiye ise projeyi kamuoyuna uzaya bağımsız erişim ve uydu fırlatma kapasitesinin geliştirilmesi çerçevesinde sunuyor. Ankara’nın tesisin balistik füze testlerinde kullanılacağı yönündeki iddiaları kamuoyu önünde doğrulayan veya yalanlayan bir açıklaması bulunmuyor.

Aynı konuşmada 'uzayın silahlandırılması' uyarısı

Erdoğan, Somali’deki tesisin inşaatının başladığını duyurduğu konuşmasında ayrıca uzayın askeri amaçlarla kullanılmasına ilişkin sert ifadeler kullandı.

“Özellikle uzayı silahlandırmak ve burayı silahlanma yarışının aracı hâline getirmek fevkalade yanlıştır” diyen Erdoğan, bunun insanlığın ortak geleceğine yönelik tehdit oluşturduğunu savundu. Erdoğan ayrıca daha fazla ülkenin uzay teknolojilerine erişebilmesi gerektiğini söyledi.

Böylece Erdoğan’ın konuşmasında bir yandan uzayda silahlanma yarışına karşı çıkılırken, diğer yandan Türkiye’nin uzaya erişimini sağlayacak stratejik bir tesisin Somali’de inşa edildiği açıklandı. Tesisin balistik füze testleri açısından taşıdığı potansiyel ise konuşmada gündeme getirilmedi.

Erdoğan, SpaceX yöneticileriyle de görüştü

Erdoğan, kongrenin açılış programının ardından SpaceX’in üst düzey yöneticileri Rebecca Hunter ve Michael Nicolls'u da kabul etti.

Görüşmede Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ve SAHA İstanbul Yönetim Kurulu Başkanı Haluk Bayraktar da yer aldı.

Ancak görüşmenin içeriğine ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı. Dolayısıyla toplantıda SpaceX'in Türkiye'deki Starlink faaliyetleri, Türkiye'nin gelecekteki uydu fırlatma ihtiyaçları ya da başka bir uzay işbirliği başlığının ele alınıp alınmadığı kamuoyuna açıklanmış değil.

Türkiye, 2024'te Türksat 6A'yı SpaceX'in Falcon 9 roketiyle ABD'den uzaya göndermişti. Yeni Somali tesisi ise Ankara'nın bu tür yabancı fırlatma merkezlerine bağımlılığı azaltma ve kendi fırlatma kapasitesini oluşturma hedefinin önemli parçalarından biri olarak gösteriliyor.

soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz. 

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.