ABD yönetimi, uzayın giderek daha açık biçimde askeri rekabet ve çatışma alanına dönüştüğü bir dönemde, yörüngede silah sistemleri konuşlandırdığını ilk kez kamuoyu önünde doğruladı.

ABD Hava Kuvvetleri Bakanı Troy Meink, Maryland eyaletindeki National Harbor’da düzenlenen Hava, Uzay ve Siber Konferansı’nda yaptığı konuşmada, ABD Uzay Kuvvetleri'nin halihazırda yörüngede silahlara sahip olduğunu söyledi.

Meink, “ABD artık müşterek kuvvetleri hasımların düşmanca eylemlerine karşı savunabilecek yörüngedeki uzay kontrol silahlarına sahip” ifadelerini kullandı.

Açıklama, ABD'li bir hükümet yetkilisinin yörüngede konuşlandırılmış silah sistemlerinin varlığını ilk kez açıkça kabul etmesi olarak değerlendiriliyor.

Ancak Meink, kaç silahın yörüngede bulunduğunu, bunların ne zaman fırlatıldığını veya hangi yöntemle hedeflerini etkisiz hale getirdiğini açıklamadı.

Konuşmasının ardından gazetecilerin sorularını yanıtlayan Meink, kullandığı ifadenin “çok dikkatli seçildiğini” belirterek sistemlere ilişkin ayrıntı vermekten kaçındı.

Meink, ABD'nin askeri operasyonlarının yanı sıra ekonomik ve sivil faaliyetlerinin de giderek uzay altyapısına bağımlı hale geldiğini belirterek Washington'ın “yalnızca havada değil, uzayda da üstünlüğünü korumasının kritik önem taşıdığını” savundu.

Ne tür bir silah olduğu bilinmiyor

ABD yönetiminin “uzay kontrol silahı” olarak tanımladığı sistemlerin niteliği henüz bilinmiyor.

Uzaydaki bir silahın mutlaka başka bir uyduyu fiziksel olarak imha eden füze veya benzeri bir sistem olması gerekmiyor. Elektronik karıştırma, iletişim bağlantılarını kesme, sensörleri yanıltma veya başka bir uzay aracının çalışmasını geçici olarak engelleme yeteneğine sahip sistemler de “karşı-uzay” silahları arasında değerlendiriliyor.

Financial Times'a konuşan Secure World Foundation (Güvenli Dünya Vakfı) uzmanı Victoria Samson, açıklanan sistemin uzayda enkaz yaratacak kinetik bir silahtan ziyade elektronik karıştırma gibi “kinetik olmayan” bir sistem olabileceğine dikkat çekti.

ABD Uzay Kuvvetleri ise son yıllarda “uzay üstünlüğü” ve “yörünge savaşı” kavramlarını giderek daha açık biçimde doktrin ve faaliyetlerinin parçası haline getiriyor.

'Savunma' gerekçesi: Çin ve Rusya

Washington uzaydaki askeri kapasitesini artırmasını başta Çin ve Rusya'nın geliştirdiği sistemlerle gerekçelendiriyor.

ABD Uzay Kuvvetleri'nin Temmuz ayında yayımladığı değerlendirmede, Çin ve Rusya'nın ABD'nin uzay tabanlı askeri sistemlerini “bozmak ve etkisiz hale getirmek” amacıyla çeşitli karşı-uzay kabiliyetleri geliştirdiği öne sürüldü.

Pekin'in doğrudan uydu karşıtı füzeler, elektronik harp ve yönlendirilmiş enerji sistemleri üzerinde çalıştığı; Rusya'nın ise uydulara yaklaşabilen araçlar, elektronik karıştırma sistemleri ve lazer teknolojileri geliştirdiği belirtiliyor.

Ancak uzayın askerileştirilmesi yalnızca Washington'ın rakipleriyle sınırlı değil. Secure World Foundation'ın 2026 raporuna göre ABD dahil en az 13 ülke farklı seviyelerde “karşı-uzay” teknolojileri üzerinde çalışıyor.

'Altın Kubbe' için de yörüngeye silah planlanıyor

Washington'ın uzaya silah yerleştirme planlarının en büyük ayağını ise ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin “Altın Kubbe” adı verilen füze savunma projesi oluşturuyor.

ABD Uzay Kuvvetleri, program kapsamında alçak Dünya yörüngesinde çok sayıda önleme aracından oluşacak bir sistem geliştirmeyi planlıyor.

Söz konusu araçların, fırlatılan balistik veya hipersonik füzeleri henüz uçuşlarının erken aşamalarında uzaydan imha edebilmesi hedefleniyor.

Uzay Kuvvetleri, Nisan ayında “Space-Based Interceptor” (Uzay Tabanlı Önleyici) programını resmen duyururken, sistemin 2028'e kadar Altın Kubbe mimarisine entegre edilmesinin planlandığını açıklamıştı.

Temmuz ayında yapılan bir başka açıklamada ise alçak Dünya yörüngesinde konuşlandırılması planlanan önleyicilerin füzeleri yükseliş, orta uçuş ve süzülme aşamalarında vurabilecek biçimde geliştirilmesinin hedeflendiği belirtildi.

Bu nedenle Meink'in açıkladığı mevcut “uzay kontrol silahlarının” Altın Kubbe için geliştirilen önleyicilerle aynı sistem olmadığı anlaşılıyor. Altın Kubbe kapsamındaki yörünge önleyicileri halen geliştirme aşamasında.

Uzaya silah yerleştirmek yasak mı?

Uzayın askeri amaçlarla kullanılması konusunda temel uluslararası düzenleme 1967 tarihli Dış Uzay Anlaşması.

ABD, Rusya ve Çin'in de taraf olduğu anlaşma, Dünya yörüngesine nükleer silahların veya diğer kitle imha silahlarının yerleştirilmesini yasaklıyor.

Ancak anlaşmada konvansiyonel silahların Dünya yörüngesine yerleştirilmesini doğrudan yasaklayan bir hüküm bulunmuyor.

Anlaşma Ay ve diğer gök cisimlerinin askeri üsler, silah testleri ve askeri manevralar için kullanılmasını yasaklarken Dünya çevresindeki yörünge açısından daha sınırlı hükümler içeriyor.

Bu hukuki boşluk, Soğuk Savaş'tan bu yana uzayın silahlandırılması tartışmasının temel sorunlarından biri olarak görülüyor.

Uzay Kuvvetleri saldırı görevini daha açık konuşuyor

ABD, 2019 yılında Uzay Kuvvetleri'ni ordunun ayrı bir kolu haline getirmişti.

Trump'ın Aralık 2025'te imzaladığı “Amerikan Uzay Üstünlüğünün Sağlanması” başlıklı kararname ise ABD'nin yalnızca uzaydaki varlıklarını korumasını değil, Amerikan çıkarlarına yönelik uzay tehditlerini “tespit etme, tanımlama ve karşı koyma” kapasitesini geliştirmesini de yönetimin resmi politikası haline getirdi.

ABD askeri çevrelerinde bu değişiklik, Uzay Kuvvetleri'nin yalnızca uyduları koruyan savunmacı bir yapı olmaktan çıkarak rakip ülkelerin uzay sistemlerini etkisiz hale getirebilecek saldırı kabiliyetlerini de açık biçimde görev alanına dahil etmesi şeklinde yorumlandı.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.