Küba, altmış yılı aşkın süredir devam eden ve son dönemde enerji altyapısını da hedef alarak derinleşen ağır bir ABD ablukasıyla mücadele ediyor. Elektrik kesintileri ve temel ihtiyaçlara erişimde yaşanan sıkıntılar, emperyalizmin bir halkı cezalandırma politikası olarak tarihe geçerken, dünyanın dört bir yanından Küba halkına omuz veren adımlar atılmaya devam ediyor. 

Türkiye’de bu dayanışmanın en önemli ayaklarından birini José Martí Küba Dostluk Derneği oluşturuyor. 

Dernek, adadaki enerji krizine karşı "Küba'ya Güneş Topluyoruz" kampanyasını başlatarak dayanışma çağrısında bulundu. Bu çağrı, emperyalizmin karanlığına karşı aydınlığı savunma amacı taşırken, memleketin dört bir yanından işçilerden, öğrencilerden ve aydınlardan destek ve dayanışma örnekleri gecikmeden geldi.

Öğretmenlerden karanlığa karşı aydınlık bir adım

Toplumun aydınlanma mücadelesinde her zaman ön saflarda yer alan eğitimciler, Küba halkının yaşadığı zorluklara sessiz kalmadı. 

THTM Öğretmen İnisiyatifleri, aydınlanmanın ve insani değerlerin dayanışması adına, Mayıs ayında tutcakları nöbetlerin ücretlerini "Küba'ya Güneş Topluyoruz" kampanyasına bağışlama kararı aldı. 

"Mayıs ayı nöbetlerimizi Küba için tutuyoruz" diyerek yola çıkan inisiyatif, bu hamleyle dayanışmayı birlikte büyütme çağrısında bulundu. Öğretmenlerin bu anlamlı adımı, yalnızca maddi bir katkı olmanın ötesinde, enternasyonalist bir kucaklaşmanın ve mesleki onurun simgesi haline geldi.

'Öğretmenler; eşitlik, özgürlük, sosyal adalet ve dayanışma değerlerini yalnızca anlatmaz, yaşayarak da öğretir'

THTM Öğretmen İnisiyatifleri'nin yaptığı çağrıyı, eğitimin toplumsal dönüştürücü gücünü ve Küba ile kurulan tarihsel bağı İnci Gül ile konuştuk. Sorularımızı yanıtlayan Gül, dayanışmanın bir eğitimci için ne ifade ettiğini soL okurları için anlattı.

Küba ile dayanışma neden önemli? Özellikle bir eğitimci için bu dayanışmanın anlamı nedir?

İnci Gül:

"Küba, 60 yılı aşkın süredir ABD emperyalizminin ekonomik, siyasi ve kültürel ablukasına rağmen eğitim ve sağlık alanlarında dünya çapında örnek bir model oluşturdu. Okuma-yazma seferberliği sayesinde okuryazarlık oranını yüzde 99’lara çıkardı; eğitimi tamamen parasız, eşitlikçi ve kamusal bir yapıya kavuşturdu. 

Öğretmenleri ise yalnızca bilgi aktaran kişiler değil, toplumu dönüştüren aydınlar haline getirdi. Biz öğretmenler açısından Küba ile dayanışmanın önemi burada yatmaktadır. 

Küba’da öğretmenlik, devrimci bir meslek olarak görülür. Öğretmenler; eşitlik, özgürlük, sosyal adalet ve dayanışma değerlerini yalnızca anlatmaz, yaşayarak da öğretir. Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından yaşanan özel dönem gibi ağır kriz koşullarında bile okullar kapanmamış, öğretmenler devrimin ve fedakârlığın simgesi olmuştur. Abluka altında olmayan, ancak neoliberal piyasalaşma ve gerici kuşatma altında bulunan bizim ülkemiz açısından Küba, umut veren somut bir alternatif sunmaktadır. Eğitimde eşitlik, bilimsellik, kamusallık, laiklik, okul-toplum bağının güçlendirilmesi ve öğretmenin araştırmacı, dönüştürücü kimliği; bizim de mücadele ettiğimiz temel alanlardır. Bu nedenle Küba’yla dayanışma, mesleki mücadelemizin enternasyonalist bir parçasıdır. Türkiye’de laik, bilimsel ve kamusal eğitim mücadelesi veren biz öğretmenler için Küba ile dayanışma, mesleki ve etik sorumluluklarımızla doğrudan ilişkilidir."

'Kampanyamız insanlığın insani değerlerin emperyalizmden daha güçlü olduğunun kanıtıdır.'

Yaptığınız bu dayanışma ve özveri sizce neye denk geliyor? İnsanlık açısından nasıl bir anlam taşıyor?

"THTM Öğretmen İnisiyatifleri olarak başlattığımız Mayıs ayı nöbet ücretlerimizle Küba’ya Güneş Topluyoruz kampanyası, yalnızca maddi bir yardım değil aynı zamanda ilkesel, politik ve insani bir tavırdır. Dünyanın bir ucunda bir halkın elektriksiz, ilaçsız bırakılarak terbiye edilmeye çalışılmasına karşı, dünyanın başka bir ucundaki öğretmenlerin biz buradayız ve yanınızdayız demesi, ABD emperyalizmine karşı örülen bir barikattır. 

Kampanyamız insanlığın henüz bencilliğe ve piyasa vahşetine teslim olmadığını, aksine ortak insani değerlerin emperyalizmden daha güçlü olduğunun kanıtıdır. Küba’nın çocukları bizim de çocuklarımızdır."

'Küba'nın eğitim seferberliğini ve öğretmenlerin toplumsal öncülüğünü bizim tarihimizdeki Köy Enstitüleri aydınlanmasına benzetebiliriz.'

Bu dayanışma örneği, Türkiye tarihinden bakıldığında hangi dönemlere veya olaylara benzetilebilir?

"Küba ile dayanışmamız, Türkiye'nin kendi tarihindeki en onurlu ve anlamlı dayanışma örnekleriyle büyük benzerlikler taşır. Bu benzerlikler, dayanışmanın evrensel ve zamandan bağımsız bir değer olduğunu göstermektedir. Kurtuluş Savaşı dönemi, Milli Mücadele yıllarında Anadolu halkı emperyalizme karşı direnirken, dünyanın dört bir yanından özellikle Sovyetler Birliği ve Hindistan Müslümanlarından gelen dayanışma yardımları neyse, bugün bizim Küba'ya desteğimiz de odur. 

O gün biz mazlum milletlerin öncüsüydük, bugün Küba bu bayrağı taşıyor. Bu, bağımsızlık ve egemenlik mücadelesi veren halklar arasındaki doğal bir bağdır. Dayanışma olmasaydı o mücadele başarıya ulaşamazdı. Küba'nın eğitim seferberliğini ve öğretmenlerin toplumsal öncülüğünü bizim tarihimizdeki Köy Enstitüleri aydınlanmasına benzetebiliriz. Köy Enstitüleri, eğitimi toplumun her kesimine yaymayı ve aydınlanmayı hedefleyen özgün bir modeldi. Bu dayanışma, aynı zamanda o yarım kalan aydınlanma hayalimize sahip çıkmak ve eğitimin dönüştürücü gücüne olan inancımızı pekiştirmektir. Küba ile dayanışma da aslında aynı duygunun uluslararası ölçekte kurulmuş halidir, kimse yalnız değildir diyebilmektir. 

Bunun aynı zamanda yakın zamanlarda da benzer örnekleri var değil mi?

Evet. Yakın dönemde de 6 Şubat depremleri sonrasında ortaya çıkan toplumsal dayanışma bunun en önemli örneklerinden biri olmuştur. İnsanlar şehir şehir örgütlenerek birbirlerine destek olmuş; öğretmenler gönüllü çalışmış, geçici eğitim alanları kurulmuş ve çocuklar için dayanışma ağları oluşturulmuştur. Bu süreç, toplumun en zor anlarda bile birlikte hareket edebildiğini ve kamusal dayanışmanın ne kadar yaşamsal olduğunu göstermiştir. Küba’nın deprem sonrasında 32 doktorunu Maraş’a göndermesi de enternasyonal dayanışmanın somut ve anlamlı bir örneğidir. Kendi ekonomik zorluklarına ve yıllardır süren ablukaya rağmen Küba’nın sağlık emekçilerini dayanışma için seferber etmesi, insan yaşamını ve toplumsal sorumluluğu piyasa çıkarlarının üzerinde gördüğünü bir kez daha ortaya koymuştur. 

Biz öğretmenler açısından bu dayanışma anlayışı son derece öğreticidir. Çünkü Küba deneyimi, eğitimin ve öğretmenliğin yalnızca sınıf içinde yürütülen bir meslek olmadığını; topluma karşı sorumluluk taşıyan, halkla birlikte üreten ve dayanışmayı büyüten bir mücadele alanı olduğunu göstermektedir. 

Bu nedenle Küba’yla dayanışma, Türkiye’de laik, bilimsel ve kamusal eğitim mücadelesi veren öğretmenler için aynı zamanda ortak bir değerler ve mücadele dayanışması anlamına gelmektedir."

'Öğretmenler insanların başka bir dünyanın mümkün olduğuna dair inancını büyütebilirler'

Peki son olarak sizce Küba için bu haberi okuyan eğitimciler neler yapabilir, bu dayanışmaya nasıl destek olabilirler?

"Bu haberi okuyan meslektaşlarımız için dayanışma yolları oldukça somut ve çeşitlidir. Her eğitimci, kendi imkanları ve ilgi alanları doğrultusunda bu dayanışmaya katkı sağlayabilir. 

Öncelikle Küba'nın yaşadığı ekonomik ambargo sürecini, eğitim ve sağlık alanındaki mücadelesini araştırmak önemlidir. Çünkü dayanışma önce anlamakla başlar. Küba üzerindeki ablukanın gerçeklerini, Küba'nın eğitim, sağlık ve bilim alanındaki başarılarını meslektaşlarına, öğrencilerine ve çevrelerine anlatarak dezenformasyonla mücadele edebilirler. Sosyal medya, okul panoları veya yerel etkinlikler aracılığıyla bu bilgileri yaymak, farkındalığı artıracaktır. THTM Öğretmen İnisiyatifi'nin çağrısına uyarak, nöbet ücretlerini José Martí Küba Dostluk Derneği'nin yürüttüğü Küba'ya Güneş Topluyoruz kampanyasına bağışlayabilirler. 

Öğrencilerle birlikte kardeşlik, paylaşım ve halkların dostluğu üzerine etkinlikler düzenleyebilirler. Öğretmenler, üye oldukları sendikalarda veya öğretmen derneklerinde Küba ile dayanışma kararları alınması için öncülük edebilirler. Kurumsal düzeyde sağlanacak destek, dayanışma kampanyalarının daha geniş kitlelere ulaşmasını ve daha etkili olmasını sağlayacaktır. 

En önemlisi de şu, öğretmenler insanların başka bir dünyanın mümkün olduğuna dair inancını büyütebilirler. Eğitimcinin en büyük gücü budur."