Sayfa yolu
Devlet çocukları korumuyor: Derinleşen yoksulluk, katlanan çocuk işçilik, MESEM sömürüsü
soL'a güvenin, algoritmaya müdahale edin. Tek tıkla soL Haber'i Google'da tercih edilen kaynağınız olarak belirleyin.
Haber Merkezi
Yayın Tarihi: 20.11.2026 , 11:39
Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin kabul edilişinin yıldönümü olan 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü, Türkiye’de milyonlarca çocuğun en temel yaşama, beslenme ve eğitim haklarından mahrum bırakıldığı bir tabloda yeniden hatırlandı.
Uluslararası sözleşmelerde ve kağıt üzerindeki mevzuatta "çocuğun üstün yararı" ilkesi yer alırken, sahadaki gerçeklik bambaşka. Sermayenin ucuz işgücü ihtiyacını karşılamak üzere kurgulanan politikalar, okuldan koparılan çocukları tarlalara ve MESEM atölyelerine sürüklüyor. Eğitimden ve yaşamdan kopan çocuklar bir de suç çetelerinin önüne itiliyor.
7,8 milyon çocuk yoksulluk riski altında, okul yemeğine 'kaynak yok'
Yoksulluğun çocuklar üzerindeki en somut ve ölçülebilir yüzü okul sıralarındaki boş beslenme çantaları.
TÜİK’in 2025 verilerine göre bile Türkiye’de çocukların yüzde 36 ila 37’si, yani yaklaşık 7 milyon 866 bin çocuk yoksulluk riski altında yaşıyor.
Buna karşın milyonlarca çocuğun en azından günde bir öğün sağlıklı beslenebilmesi için yürütülen "Okullarda Bir Öğün Ücretsiz Yemek" talebi yargı ve iktidar duvarına çarptı. Danıştay, ücretsiz okul yemeği hakkının geri getirilmesi talebini "kaynakların kısıtlı olması" gerekçesiyle reddetti. Öğrencilerin ve velilerin yükselen tepkisi Milli Eğitim Bakanlığı’nı (MEB) konuya ilişkin anket yapmaya zorlasa da somut bir adım atılmadı.
Okul yemeği için "kaynak yok" gerekçesine sığınan Bakanlığın, bütçesini gerici vakıf ve derneklerle imzaladığı protokollere ve bu yapılarla okullarda düzenlenen yarışmalara akıtması ise iktidarın önceliklerini açıkça ortaya koydu.
Türkiye’de çocukların yalnızca yüzde 12,7’sinin her gün et, tavuk ya da balık tüketebildiği ağır tabloyu eleştiren emekçiler, evlerine yansıyanları soL'a anlatmıştı.
Fabrika ve tarla çocuklarla doldu: TÜİK veri karartıyor, çocuk ölümleri artıyor
Yoksulluk nedeniyle okuldan koparılan çocuklar için kaçınılmaz son "kayıt dışı çalışma alanları" oluyor.
Devletin çocuk işçiliğini önlemek yerine görünmez kılmayı tercih ettiği, resmi istatistiklerdeki karartmayla da belgelendi. TÜİK, 5-17 yaş arası çocuk işçi sayısını 2019 yılından bu yana paylaşmazken, 2025 verilerinde 15-17 yaş grubundaki çocuk işçi sayısına dahi yer vermedi.
Resmi rakamlar ile sahadaki gerçek arasındaki uçurum iş cinayetlerinde de kendini gösteriyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı istatistiklerine yılda yalnızca 13-14 çocuk işçi ölümü yansırken, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin (İSİG) verilerine göre, 2025-2026 eğitim-öğretim yılında en az 95 çocuk çalışırken hayatını kaybetti.
Bu sayı bir önceki yıla göre yüzde 32’lik bir artışa karşılık geliyor.
Ölümlerin yüzde 39’unun tarım işkolunda gerçekleşmesi ve hayatını kaybeden çocukların 28’inin 5-14 yaş aralığında olması, "çocuk işçiliği yalnızca 15-17 yaş meselesidir" algısını da yerle bir etti. TÜİK’in yalnızca 15-17 yaş aralığını ölçüm kapsamına alması, tarlalarda ve atölyelerde çalıştırılan 15 yaş altı yüz binlerce çocuğun sistemli biçimde yok sayıldığını gösterdi.

MESEM: Bakanlığın kendi itirafıyla 9 bin 950 iş kazası, 37 cinayet
Çocuk işçiliğinin devlet eliyle ve zorunlu eğitim kılıfıyla kurumsallaştırıldığı Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM), çocuklar için ölüm ve şiddet kapanına dönüştü.
Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in kendi açıklamaları dahi tablonun vahametini itiraf eder nitelikte. Bakanlığın verilerine göre, MESEM’lerde 2025 ve 2026 yıllarında toplam 9 bin 950 öğrenci iş kazası geçirdi, 37 öğrenci ise yaşamını yitirdi.
Bakanlığın verilerindeki tutarsızlık da dikkat çekti. Haziran ayında bir soru önergesine verdiği yanıtta 2016 yılından bu yana 13 MESEM öğrencisinin öldüğünü ileri süren Bakanlık, birkaç ay sonra açıklanan rakamlarla kendi beyanını yalanlamış oldu. Ölümler ve iş kazalarının yanı sıra MESEM’lere gönderilen çocuklar işyerlerinde fiziksel şiddetin de hedefi haline geldi. Yalnızca Ekim ayında üç ayrı ilde 4 çocuk işçi, çalıştıkları işyerlerinde patronlarının saldırısına uğradı.

Çocuk işçiliği yasaklansın!
AKP iktidarının patron düzenine teslim ettiği çocukları korumak için öncelikle çocuk emeği sömürüsü sonlandırılmalı ve her türlü çocuk işçiliği istisnasız yasaklanmalı.
Çocuk işçiliğini zorunlu eğitim kılıfıyla meşrulaştıran ve çocukları iş cinayetlerine sürükleyen MESEM uygulamasına derhal son verilmeli.
MESEM yolsuzluğunun önünü açan, gerici vakıf ve tarikatlara yol veren Milli Eğitim bürokrasisi başta olmak üzere sorumlular yargılanmalı.
Sağlıklı büyüme, eşit ve parasız eğitim ve zengin sofralar herkesten çok çocukların hakkı.

soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz.
soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.
İLGİLİ HABER
soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.