Sayfa yolu
COP31 iklim görüşmeleri çöktü: Antalya’daki zirveden karar metni çıkmadı
soL'a güvenin, algoritmaya müdahale edin. Tek tıkla soL Haber'i Google'da tercih edilen kaynağınız olarak belirleyin.
Haber Merkezi
Yayın Tarihi: 22.11.2026 , 18:49
Türkiye’nin ev sahipliğini yaptığı, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) herhangi bir karar üzerinde uzlaşılamadan sona erdi.
COP31 başkanları Türkiye ve Avustralya tarafından sunulan nihai taslak anlaşma, Avrupa Birliği ve bir dizi ülke tarafından, küresel ısınmayla mücadeleyi ilerletmek için çok zayıf bulunarak reddedildi. Böylece "Örtü Karar" taslak metni üzerinde anlaşmaya varılamadan zirve sona erdi.
Murat Kurum 'Yapacak bir şey yok' dedi, sahneyi terk etti
İki haftadan fazla süren ve iki gün uzatmalara kalan zirve bugüne kadarki en uzun COP zirvesi olarak kayıtlara geçti.
COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, kapanış genel kurulunda bir anlaşma sağlanamadığını gördüğünü belirterek yeni bir metin sunmayacağını söyledi.
Kurum, "Yapacak bir şey yok, elimizden gelen her şeyi yaptık. Bundan sonra yeni bir metin olmayacak" dedi. Kurum daha sonra ülke temsilcilerinin konuşmaları devam ederken sahneden ayrıldı.

Bakan Kurum gazetecilere yaptığı açıklamada, başkanlık olarak "her ülkenin kendinden bir şey bulabileceği bir kararı" ortaya koyduklarını savunarak "Büyük çoğunlukla uzlaşının olduğu bir metindi” diye konuştu. Kurum “Bazı ülkeler bir kelimeye, bir ifadeye takılıp açıkçası başka konuları, yani iklimle ilgisi olmayan konuları buraya taşıyarak sürecin ilerlemesine maalesef engel oldular” ifadesini kullandı.
Avustralya'nın COP31 Müzakereler Başkanı Chris Bowen ise sonucu "son derece hayal kırıklığı yaratıcı" diye nitelendirdi ve yakıtlar ile iklim finansmanı konusundaki anlaşmazlıkların süreci tıkayan temel etkenler olduğunu söyledi.
17 yıl sonra ilk kez uzlaşma yok
BM iklim görüşmelerinde tüm taraflarca kabul edilen bir anlaşma en son 2009 yılında Kopenhag'da ulaşılamamıştı.
Reuters’ın aktardığına göre İrlanda Çevre Bakanı Darragh O'Brien, Avrupa Birliği'nin önerilen anlaşmayı kısmen bilim insanlarının küresel ısınmaya yol açtığını söylediği fosil yakıtlardan hiç bahsetmemesi nedeniyle destekleyemediğini belirtti. O'Brien,"Fosil yakıtlara hiçbir atıfta bulunmayan, fosil yakıtlardan uzaklaşma geçişinden bahsetmeyen bir iklim yasasına sahip olmamız akıl alır gibi değil" ifadelerini kullandı.
Zirvedeki gözlemcilere göre Suudi Arabistan ve diğer büyük petrol üreticisi ülkeler, bu ifadelerin metnin dışında tutulması için yoğun lobi faaliyeti yürüttü.
Panama da iklim krizinin ölçeğini ve aciliyetini ele almadığı gerekçesiyle metni destekleyemeyeceğini açıkladı.
Belçika İklim Bakanı Jean-Luc Crucke, anlaşmanın başarısız olmasının zor ama yerinde bir sonuç olduğunu söyledi. Crucke, "Bu çok taraflılığın sonu değil, ancak 'hayır' diyebilme cesaretinin gösterilmesi gerekiyor" dedi.
Antalya'da siyasi bir deklarasyon üzerinde uzlaşılamaması, önceki BM konferanslarında kabul edilen yükümlülükleri ortadan kaldırmıyor ve iklim değişikliğine karşı çok taraflı eylemi yöneten teknik ve yasal çerçeveleri geçersiz kılmıyor.
Suudi Arabistan ve diğer petrol üreticilerinin baskısı taslakta etkili oldu
Başarısız olan anlaşma taslağı, gezegende öngörülen sıcaklık aşımını kabul ediyor ve bunu nihayetinde tersine çevirmek için karbon giderme teknolojilerinin daha hızlı geliştirilmesi çağrısında bulunuyordu. Bu, petrol üreten ülkelerin en büyük taleplerinden biriydi.
Bilim insanları atmosferden karbon gidermenin —emisyonlarda keskin düşüşlerle birleştirildiğinde— iklim değişikliğinin en kötü etkilerinden kaçınmak için hayati önem taşıdığını söylese de, önerilen anlaşmayı eleştirenler karbon giderme ifadelerinin petrol pompalamaya devam etmek için bir ruhsat gibi kullanılacağından endişe ettiklerini belirtti.
Anlaşmada karbon giderme teknolojisine yer verilmesini destekleyen Suudi delegasyonunun bir temsilcisi, kapanış genel kurulunda yaptığı konuşmada somut bir çözüm sunduğunu söylediği teknolojiye karşı gösterilen dirence şaşırdığını ifade etti.
Gelişmekte olan ülkeler de ısınan bir gezegene uyum sağlamalarına yardımcı olacak yeterli yeni iklim finansmanı sağlamadığı gerekçesiyle anlaşmayı eleştirmişti. Anlaşma bu tür finansmanın üç katına çıkarılması çağrısında bulunuyor, ancak bunun hangi baz yıla veya miktara göre yapılacağını belirtmiyordu.
Reddedilen anlaşmada ayrıca, Türkiye tarafından ortaya konan ve elektriğin dünya nihai enerji tüketimindeki payının şu anki yaklaşık yüzde 23 seviyesinden 2035 yılına kadar yüzde 35'e çıkarılmasını öngören bir hedef de yer alıyordu.
Bu taahhüdü savunanlar, hedefin yakıtla çalışan otomobillerden, fırınlardan ve diğer ekipmanlardan uzaklaşma geçişini hızlandırarak sera gazı emisyonlarını azaltabileceğini söyledi. Ancak eleştirenler, bunun fosil yakıtlardan uzaklaşmak için net bir yol haritası sunmadan yoksul ülkelere daha fazla maliyet yükleyebileceğini savundu.
700 enerji ve karbon yakalama lobicisinin kuşattığı zirve
Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Murat Türkeş dün soL’da yayımlanan yazısında COP31’in kapanış öncesi yayımlanan ancak üzerinde uzlaşılamayan 19 Kasım taslağının iklim mücadelesinin en kritik dört başlığını dışarıda bıraktığına dikkat çekmişti.
Türkeş, yaklaşık 700 enerji ve karbon yakalama lobicisinin kuşattığı zirvede yayımlanan taslakta, "fosil yakıtlardan çıkış" yol haritaları, uyum finansmanı hedefi ve adil geçiş mekanizması silinirken, bilimsel gerekliliklerin yerini bağlayıcılığı olmayan "piyasa uzlaşısı"nın aldığına dikkati çekmişti.
soL'un beş kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz.
soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.
soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.