Sayfa yolu
37. Ankara Film Festivali’nin Ardından - I Anlatılamayanlar ve kaybedilen hakikat
soL'a güvenin, algoritmaya müdahale edin. Tek tıkla soL Haber'i Google'da tercih edilen kaynağınız olarak belirleyin.
Hakan Bulut
Yayın Tarihi: 22.11.2026 , 22:58 Güncelleme Tarihi: 22.11.2026 , 22:59
Türkiye’de sinema kültürü adına önemli bir tarihi ve konumu olan Ankara Film Festivali’nin 37'ncisi, 12 – 20 Kasım 2026 tarihleri arasında gerçekleştirildi.
İstanbul, Adana ve Antalya Film Festivalleri’nin ardından, yerli uzun ve kısa metraj filmlerin seçkisi sayılabilecek yapımları programına dahil eden 37. Ankara Film Festivali’nde “En İyi Film Ödülü”ne Nuri Cihan Özdoğan’ın “Ölü Köpekler Isırmaz” filmi layık görüldü. Festivalde verilen ödüller şöyle dağıldı: “Onat Kutlar En İyi Senaryo Ödülü” Pınar Yorgancıoğlu, Emre Gülcan (“Karanlıkta Islık Çalanlar”); “En İyi Kadın Oyuncu Ödülü” İnci Sefa Cingöz (“Karanlıkta Islık Çalanlar”); “En İyi Erkek Oyuncu Ödülü” Burak Can Doğan (“Ölü Köpekler Isırmaz”) & Onur Gözeten (“Bir Arada Yalnız”). Ankara Film Festivali kapsamında verilen “İnci Demirkol En İyi Film Ödülü” “Ölü Köpekler Isırmaz”ın (Nuri Cihan Özdoğan); “Mahmut Tali Öngören En İyi İlk Film Ödülü” “İsimsiz Eserler Mezarlığı”nın (Melik Kuru), “Jüri Özel Ödülü” ise “Günyüzü”nün (Banu Sıvacı) oldu; “En İyi Belgesel Film Ödülü” de “Allianoi Diye Bir Yer Yok”’un (Elif Nur Kayalar) oldu. Aziz Nesin Emek Ödülü’nü ise Demet Akbağ aldı.
Festival, 2026 Antalya Altın Portakalı’nda “En İyi Yerli Film” ödülü başta olmak üzere çok sayıda ödül alan “Taş ve Tüy” filminin Uluslararası Ankara Film Festivali ön jürisinde elenmesinin yarattığı tartışma ile başladı. Bilet fiyatlarının diğer festivallerden yüksek olması ise öğrencilerin ve emekçilerin daha az sayıda film izlemesine, hatta festivali takip edememesine sebep olurken özellikle gündüz seanslarının —belki de bu sebeple— çok düşük seyirci sayısıyla gerçekleştiği görüldü. Gösterim yapılan salon sayısının sınırlılığı ve katılan film sayısının azlığı nedeniyle organizasyon, bir festivalden çok “film günleri” denebilecek bir niceliğe sahip olmaya devam ediyor.
33. Adana Altın Koza Film Festivali’nde ödül alan “Bir Arada Yalnız”, “Günyüzü” ve “Karanlıkta Islık Çalanlar” filmleri Ankara’daki yarışma seçkisinde yer alan yapımlardandı. Antalya Altın Portakal’da gala yapma zorunluluğu olduğu için Altın Koza’da yer alamayan, Altın Portakal Film Festivali’nde yarışan “Sevda” ve “Hakikatin Gerçek Anlamda Ölümü” filmleri ise merakla beklenen filmlerdendi. Genel olarak öykülerinin vaat ettiklerinin çok gerisinde kalan, günümüz dünyasıyla bağ kurmakta, sözünü söylemekte ve derdini anlatmakta zorlanan filmlerle karşılaştık.
Bir Arada Yalnız
Ali Vatansever’in filmi “Bir Arada Yalnız” kentsel dönüşüme uğramış, binaların dip dibe göğe uzandığı boğucu atmosfere sahip bir mahallede yaşayan emekçi bir ailenin hikâyesi. İlerlemiş kanser hastalığı sebebiyle evinde yatağa mahkûm on dokuz yaşında bir genç olan İzzet’in, servis şoförü olan babasının ve sosyal medyada fenomen olmaya çalışan ev kadını annesinin hikâyesi. Sanal oyun dünyasında kendisine bir alan yaratan ve oradaki karakterlerden biri olan bir kızla yakınlaşmaya çalışan İzzet’in yaşadığı acılar, annesinin mucize şifalı otların peşinde koşması ve babasının cami imamından aldığı öğütleri hayata geçirmeye çalışması ile derinleşir. Sanal dünyadaki yakınlaşma çabası gerçek dünyada karşılıksız kalan İzzet’in intihar girişiminde bulunmasıyla anne ve babasının mucize arayışı ivme kazanır. Babası, oğlunun intihar etmesine yardım etmeyi bile düşünürken, onunla şifalı otun peşine düşer. Film, mucize otun olduğu söylenen tepede sanal karakterlerle birlikte dans ettikleri fantastik bir sahne ile sonlanır.

Film, İzzet’in sanal oyunundan bir sahne ile açılıyor. Emekçi bir aile, yüz yüze geldikleri trajik sorunlar ve sarıldıkları çözüm yollarının aslında çözüme uzak olması gibi unsurlarla günümüzün yakıcı başlıklarına değinme vaadiyle başlıyor. Hikâye ilerledikçe sanal oyun dünyasından gerçeğe taşınan karakterler ve drone çekimleriyle etkili biçimde işlenen, insanı ezen, soluk aldırmayan bina yığınlarının yarattığı boğucu atmosferle belli bir yol alınıyor. Karakterler açısından şunu vurgulamak yerinde olur: Baba görece daha rasyonel bir karakter ancak camideki hocasının sözünden çıkmıyor. Anne ise sosyal medyada yaptığı paylaşımlarla kendi gerçekliğinden biraz kopmuş bir karakter. İnsanların umudunun sömürüldüğü, bilim dışı, hurafe sayılabilecek “çarelere” inanıyor ancak hayata geçirme konusunda sosyal medya paylaşımları kadar istekli değil. Sonuç olarak çaresizlik, hurafeler ve çareye ancak inanç aracılığıyla ulaşılabileceği iddiası aileyi kuşatmış durumda.
Bu önermelerin kendisi, benzer sorunlarla kuşatılmış hayatlar yaşayan izleyici açısından değerli: film, izleyiciye, kendi hayatına dışardan bakabilme olanağı bulabileceğini hissettiren kimi vaatlerde bulunuyor ancak film ilerledikçe bu vaatler karşılıksız kalıyor. Her şeyden öte yaşadıkları sürecin arka planını göremiyoruz. Emekçi bir ailenin karşı karşıya kaldığı sorunun çözümü “hoca mı, şifalı ot mu?” ikiliğine indirgenmiş durumda. Üstelik annenin sosyal medya ile yaşadığı “hastalıklı” durum betimlemesi, bu konuyu derinleştirmeye yaramıyor. Sosyal medyanın, oyunların, sanal gerçekliğin meselenin neresinde olduğu, katkısı anlaşılamıyor; sadece anneye ilişkin olumsuz bir yargı ediniyoruz. Üstelik eleştirel ya da bir üzerine düşünmeye iten bir biçimde ele alınmıyor konu. Şifalı otun çoktan paragöz insanların tuzakları ile çevrelendiği bir durumla karşılaşıldığında bile, bu durum, baba ile oğul ölüme giderken karşılarına çıkan bir engel olmanın dışında bir anlam taşımıyor.
Sevda
Yönetmenliğini Ufuk Emiroğlu’nun yaptığı “Sevda”da, büyük bir konut inşa projesi yürüten firmada üst düzey yönetici olarak çalışan Sevda’yı izliyoruz. Sevda, proje alanında bulunan mezarlıkta bekçilik yapan ve oradaki gecekonduda yaşayan bekçiyi yerinden çıkmaya ikna etmeye çalışırken, paralel akan diğer hikâyede, kendisini çocukken terk eden babasının ölüm döşeğinde olduğunu öğrenir. Babası, annesi ile birlikte devrimci mücadele vermiş ve annesinin öldürülmesinden sonra yurt dışına kaçmıştır. Mezarlık bekçisi ve avukat oğlunun, insanların anılarının ve geride bıraktıkları hikâyelerin önemli olduğunu savunarak inşaat şirketine karşı yürüttüğü mücadeleye tanık olan Sevda ile patronu arasındaki gerilim; babasının devrimci geçmişiyle tanışan Sevda’nın filmin sonunda hem inşaatı hem de bekçiyi memnun eden “çözümü” bulmasıyla sonlanır. Konutlar yapılacak, bekçinin anılarını koruduğu insanların kemikleri ise müzeye taşınacaktır.

Annesinin ve babasının gerçek mücadele hikâyesini öğrenen ve onların devrimci arkadaşlarıyla tanışan Sevda’nın müthiş bir çözüm olarak kemikleri müzeye taşıma fikrini bulması; son derece kararlı bir duruş sergileyen bekçinin binaları gösterip “Bu gerçeğin önünde duramayız, ona göre hareket etmeyi öğrenmeliyiz” demesi filmin sol gösterip sağ vurmasına yarıyor. Filmin öyküsünün dramatik olarak bir kırılmaya uğradığı noktada, filmin, mücadelenin, dayanışmanın yükseleceği bir şekilde akacağı hissine kapılıyor seyirci. Yönetmen hikâyenin nabzını, heyecanını yükseltiyor. Ancak filmin devamında bu heyecanın, inatçı, mücadeleci bekçinin ağzından “her yeri bu konutlar kaplayacak, buna karşı gelemeyiz” diyerek sonlandırılması büyük bir hayal kırıklığı yaratıyor. Elbette mücadele kaybedilebilir, ancak mücadelenin anlamsız olduğu vurgusunu, üstelik en meşru ve güçlü olduğu anda yapmak filmin kurduğu atmosferi ve varmak istediği yeri sorgulatıyor.
Karanlıkta Islık Çalanlar
2026 yılı Adana Altın Koza’da “En İyi Senaryo”, “En İyi Müzik” ve “En İyi Yönetmen” ödüllerini alan ve Ankara Film Festivali’nde de yine “En İyi Senaryo” ödülüne layık görülen, yönetmenliğini Pınar Yorgancıoğlu’nun yaptığı “Karanlıkta Islık Çalanlar”, sinema yazarlarının ve seyircinin en çok ilgi gösterdiği ve beğendiği filmlerdendi. İlk filmini çeken Pınar Yorgancıoğlu, orta sınıf bir aileye emekçi olduklarını gün be gün hatırlatan, büyülü gerçekçi unsurlar barındıran bir hikâye anlatıyor. Çalıştığı MTA Doğa Tarihi Müzesi’nden yeni emekli olmuş bir baba, devlet hastanesinde doktorlara özenen ve sınıf atlamaya çalışan hemşire bir anne ve tüm gününü evde geçiren, yazdığı romanı yayımlatamayan, tek sosyalliği eski erkek arkadaşı ile oyun oynamak olan üniversite mezunu genç bir kız: Toprak. Her karakterin kendi dünyasında var olmaya çalışırken yaşadığı sorunlar, babanın kullandığı boyadaki kimyasala maruz kalmasıyla ortaya çıkan fantastik karakter, buna eşlik eden hayatta olmayan karakterler ve Toprak’ın romanının ana karakterinin filmde yaşananların arka planını açıklaması, filmi ilginç kılan unsurlardan. Anne sınıf atlama hırsı ile aile birikimlerini dolandırıcılara kaptırırken, Toprak da yurt dışından iş fırsatı yakaladığı ve davet edildiği yalanını söylüyor ve evden ayrılıyor ama ailesinin yalanını fark ettiğini bilmeden gerisingeri evine dönüyor. Filmin finalinde ise babayı ayakları yerden kesilmiş bir hâlde yemek yaparken görüyoruz.

Filmdeki karakterlerin yaşadığı çıkışsızlık bugün için çok tanıdık: Orta sınıfın dünyanın içinde bulunduğu krizin etkileri ve gerileme karşısında şaşkına döndüğü bir gerçek. Örneğin filmin yönetmeni bir konuşmasında ailesinin sahip olduğu imkânlara bugün kendisinin sahip olmasının imkânsızlığını vurgulamıştı. Bu şaşkınlığın karşısında karakterlerin bu gerilemeye verdikleri tepkiler ve yönetmenin konuyu nasıl ele aldığı ise çok önemli. Karakterlerin içinde bulundukları durumlara ilişkin yaşadıkları çatışmanın dışavurumu, kendi çevreleri ve aile içerisinde sergiledikleri tutum; mevcut durumlarını dönüştürmeye, dayanışmaya çalışmaktan çok tek başına durumu idare etmeye, ötelemeye hatta yanlış tutumun sürmesine yol açıyor. Yönetmen durumu filmin isminde yaptığı göndermeyle tanımlıyor. Ancak karanlık yerli yerinde duruyor. Asıl soru karakterlerin ne yapacağı. Durumu kavramaya, aşmaya, dayanışmaya dönük bir çabanın işaretini görmek istiyor insan izleyici olarak.
Hakikatin Ölümü
Hasan Öztoprak’ın 2006 yılında yayımlanan “Hakikatin Ölümü” romanından uyarlanan ve yönetmenliğini Hüseyin Karabey’in yaptığı film, 1970’li yıllarda devrimci mücadele içinde olan, 1980 Darbesi sonrası hapiste yatmış ve kendisine yeni bir hayat kurmuş Muzaffer’in, bir arkadaşının aniden ortaya çıkıp anlatacağı çok önemli bir mesele olduğunu söylemesiyle yaşananları konu alıyor. Arkadaşı Timuçin ile bu önemli konuyu konuşmak için eve kapanan Muzaffer, duydukları karşısında dehşete düşer.

Timuçin, üyesi olduğu örgüt için insan öldürdüğünü, bu insanların rüyasına girdiğini ve polise itiraf etmek istediğini söyler. Daha sonra devletin de kendisini ailesiyle tehdit ederek bazı faili meçhul cinayetler için kullandığını ekler ve bu cinayetlerden pişmanlık duyduğunu anlatır. Muzaffer ise başta yaşananların o günün koşullarında gerçekleştiğini söylese de arkadaşının kendisini ihbar etmesinden korkarak onu öldürür. Ardından kendisini merak edip eve çilingir ve polisle gelen kız kardeşini esir alır. Film, Muzaffer’in kız kardeşine, polise ve çilingire yaşadıklarını anlatmasını aktarır. Filmin sonunda Muzaffer herkesin gözü önünde intihar eder.
Romanı bir yana, film üzerinden hareket edersek, Muzaffer ve Timuçin karakterlerinin aslında aynı kişi olup olmadığını düşünmenin bir önemi yok. Hangi örgüte üye olduklarını bilmiyoruz, bunun da önemi yok. Ülkenin yakın tarihindeki en önemli kırılmalardan birinin öncesinde ve sonrasında verilen mücadelede yer alan birinin, kendisini yalnızca “katil” olarak tanımlaması ve vicdan muhasebesini katil hükmünü vererek intiharla sonlandırması, maalesef, bir halkın bugün bile sonuçlarını yaşamaya devam ettiği bir sürecin barındırdığı onca şeye dair büyük bir hakaretten ve tarihi tahrif etmekten başka bir şey değil. Verilen mücadeleye ve kaybedilenlere dair büyük bir haksızlık.
Mesele sadece geçmişle ilgili de değil: Kendisini “solda” konumlandıran bir yönetmenin bugün memleketine baktığında onca şey arasından anlatacak hikâye olarak bir itirafçı solcuyu seçmesi hatta bunu da “sol içi özeleştiri kültürünü geliştirmek” adına yaptığını söyleyip Yılmaz Güney’e selam yollaması en hafif tabirle “şaşkınlık uyandırıcı”. Böyle bir anlatının insanları mücadele etmekten uzaklaştırmak ve “hakikati öldürmek” dışında bir işe yaramayacağını söylemek lazım.
soL'un beş kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz.
soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.
soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.