AKP iktidarı balıkçı barınaklarındaki teknelerin yıllık barınma ücretlerine yüzde 300’u aşan fahiş zamlar yaptı. 6 metrelik küçük teknelerin yıllık kira bedelleri neredeyse tekne fiyatlarına yaklaştı. Ulusal varlığımız limanları tıpkı Osmanlı döneminde olduğu gibi sermayeye peşkeş çeken iktidar, şimdi sıra balıkçı barınaklarına mı geldi sorularını yarattı. İzmir Çandarlı balıkçı barınağında fahiş zamlara karşı açılan davada İzmir 4. İdare Mahkemesi, idareden 30 gün içinde savunma istedi…

Osmanlının sattığı limanlarımız 1 Temmuz 1926'da çıkarılan Kabotaj kanunu ile Türk karasularında, körfezlerde, boğazlarda, limanlarda, akarsu ve göllerde her hak yabancılardan alınıp Türklere ve Türk gemilerine verilmişti. Mavi Vatan ve limanların güvenliği bu kadar önemliyken AKP iktidarı cumhuriyetin tüm varlıklarında olduğu gibi limanlarımızı da sermayeye peşkeş çekti…

8 bin 333 kilometre kıyı şeridine sahip Türkiye’de toplamda 180 adet liman ve iskele mevcut. AKP iktidarında 18 limanın işletmesi özelleştirildi.

Toplam tutarı 70 milyar doları geçen özelleştirmelerin 8 milyar 240 milyon dolarlık bölümü 1986-2003 döneminde gerçekleştirilirken, geri kalan 60 milyar dolardan fazla bölümü AKP döneminde yapıldı. Toplamda her 100 liralık kamu malının 97 lirası AKP döneminde satıldı.

Bugün 27 konteyner limanın 25 tanesi özel sektör, 2 tanesi kamu mülkiyetinde. En büyük 25 limanın sadece 3'ü yerli, 3 yerli ve yabancı, diğerleri yabancı şirketlerin elinde.

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde Ocak 2022'de kabul edilen “Türkiye Denizcilik İşletmeleri Anonim Şirketi (TDİ) ile Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü’ne (TCDD) ait olan daha önce özelleştirilmiş bazı limanların işletme süreleri dünyada eşi benzeri görülmedik biçimde 49 yıla kadar uzatıldı.

Ulusun egemenlik hakkı limanlar gibi ülkenin güvenliği, kamu ve ülke yararı acısından vazgeçilmez nitelik taşırken sermayeye bu teslimiyetin anlamı nedir?

Sıra barınaklara mı geldi?

Limanlar sermayeye teslim edilirken şimdi sırada küçük balıkçı barınakları mı var? Devletin tasarrufundaki balıkçı barınakları, ticarilerin yanı sıra amatör ve küçük balıkçıları, değişik cins ve boydaki tekneleri konaklatıyor.

Şimdiye değin kimilerinin işletmeleri kooperatiflere verilen barınaklarda, yıllık kira bedelleri üretici fiyat endeksine (ÜFE)  göre artırılıyordu. Bu kez indeksi kat kat atan ücretler getirildi.

Balıkçı barınaklarında 6 mt'ye kadar teknelerin 2024’te 12 bin 800 TL olan yıllık bağlama ücreti 2025 için bakanlıktan gönderilen tabloda bu ücret 47 bin TL olarak açıklandı.

Fahiş zamlardan yakınan yurttaşlar bu durumda haklı olarak “Üç tarafı denizlerle çevrili ülkemizde zaten yetersiz olan balıkçı barınaklarında küçük amatör tekne sahiplerini kovup, büyük sermayenin yatlarına yer mi açmak istiyorlar? Bunun altında, limanlardan sonra balıkçı barınaklarının da boşaltılıp özelleştirmenin yolunun açılması mı yatıyor ?” sorularıyla karşı karşıya kaldı.

Sorular devam ediyor…

AKP iktidarının enflasyon verilerinin bile kat kat üstünde fahiş zamların dayanağı ne?

Sorunla ilgili bugüne değin çıkan haberlerde şu yakınmalar yer aldı:

“Her yıl olduğu gibi balıkçı barınakları genelgesinin 11. maddesine dayanarak ÜFE oranında ki bu maksimum rakamdır, yüzde 46’lık bir zam yapıldı. ÜFE yüzde 56 idi, sıkıntı yok, herkes aidatlarını ödemeye başladı. Aradan 15 gün geçtiğinde Tarım İl Müdürlüğü kaşesini taşıyan valilik olurlu, yönetim imzalı bir başka tebliğ gönderildi. Buradaki rakamlar 6 metreden küçük teknelerde yüzde 376, 6 ile 9 metre arasını yüzde 275, 9 metreden yüzde 175 gibi afaki rakamlardı…”

Bu ve benzer sorularla bakanlık ve CİMER’e başvuran yurttaşların aldığı yanıtlara bakar mısınız?

“2025 yılı için yıllık artış normal oranda arttırılmış ancak Bakanlığımız talimatları dikkate alınarak İlimiz genelinde Müdürlüğümüz kayıtlarında bulunan 28 adet balıkçı barınağı Bağlama ve Ürün Boşaltma Ücretleri ile kira sözleşmelerinde güncelleme yapılmıştır. İlerleyen yıllardaki artışlar mevzuat değişikliği ya da ek bir Bakanlığımız talimatı olmadığı müddetçe her yıl Ocak ayı içerisinde açıklanan 12 aylık Tarım ÜFE oranına göre hesaplama Müdürlüğümüz tarafından yapılacaktır…”

Gel de anla!

Bu gelişmelerin ardından barınaklarda isyan başladı. İzmir’in tüm balıkçı barınaklarında ses ve itiraz yükseldi. Dikili Çakmaklı Barınağı’ndaki küçük tekne sahipleri yönetmeliklere aykırı zamlara itiraz ederek yürütmenin durdurulması istemiyle dava açtı.  Davayı kabul eden ve dosyayı inceleyen İzmir 4. İdare Mahkemesi, bakanlıktan 30 gün içinde savunma yapmasını istedi. Bu gelişme tüm barınaklarda olumlu karşılandı…