Abluka günlükleri 258 | 16 Kasım 2026 Pazartesi
Haber Merkezi
soL'a güvenin, algoritmaya müdahale edin. Tek tıkla soL Haber'i Google'da tercih edilen kaynağınız olarak belirleyin.
Başkent Havana 507 yaşında
Küba’nın başkenti Havana, 16 Kasım 1519’da San Cristóbal de La Habana adıyla kuruluşunun 507. yıl dönümünü kutluyor. Kentin tarihsel ve kültürel mirasını öne çıkaran etkinlikler, aynı zamanda Havana’nın güncel kentsel sorunlarına ve geleceğine ilişkin tartışmalara da alan açıyor.
Şehir Tarihçisi Ofisi ve San Cristóbal Seyahat Acentesi tarafından düzenlenen kutlamalar, 15 Kasım gece yarısı tarihi El Templete meydanındaki ceiba ağacının çevresinde gerçekleştirilen geleneksel törenle başladı. Çok sayıda Havana sakini ve ziyaretçi, sağlık ve refah dilekleriyle özdeşleşen gelenek uyarınca ağacın çevresinde saat yönünün tersine üç kez yürüdü.
20 Kasım’a kadar sürecek etkinliklerin önemli başlıklarından biri, "Kentsel Yeniden Canlandırma, Yaşanabilir Miras ve Sosyal Kapsama" temasıyla düzenlenen 4. Havana Uluslararası Mimarlık Bienali oldu. Nodo Habana (Palacio Sarrá), Ulusal Galeri ve César Caz Kulübü gibi farklı mekânlara yayılan bienalde kültürel mirasın yeniden işlevlendirilmesi, yaratıcı ekonomi, sosyal kentçilik ve konut politikaları ele alınıyor.
Bienal kapsamında ayrıca Havana’nın uzun vadeli kentsel gelişimine ilişkin "Havana 2040 Bildirgesi: Yeni Tarihi Merkez için 20 Öneri" başlıklı metin sunuluyor.
Kutlama programında 17 Kasım’da Genel Kaptanlar Sarayı’nda gerçekleştirilecek “San Cristóbal ile Benim Havana’m” buluşması da yer alıyor. 17-20 Kasım tarihleri arasında eski Santa Clara Manastırı’nda düzenlenecek 22. Uluslararası Miras Şehirleri Yönetimi Toplantısı ise kentin geleceğine ilişkin tartışmaları sürdürecek.
"Havana Hakkında Konuşalım III: Ekonomik ve Sosyal Dönüşüm Senaryolarında Kentsel Zorluklar" başlıklı forumda, mevcut sosyo-ekonomik koşullar altında tarihsel mirasın korunması ve yönetilmesine yönelik somut bir yol haritası oluşturulması hedefleniyor.
Havana’nın 507. kuruluş yıl dönümü, kentin tarihsel belleğini ve kültürel mirasını yaşatma iradesinin yanı sıra ekonomik güçlükler karşısında kentsel yaşamı ve kamusal alanları koruma mücadelesini de gündeme taşıyor.
Fidel Castro Şili’de kitaplarla anılıyor
Küba Devrimi’nin önderi Fidel Castro Ruz’u konu alan ve yaklaşık 30 Latin Amerikalı yazarın makalelerini bir araya getiren "...Ve Sonra Fidel Geldi" adlı derleme kitap, Şili’nin başkenti Santiago’da düzenlenen 45. Uluslararası Kitap Fuarı’nda tanıtıldı. Kitabın tanıtımına derlemede yazıları bulunan Şilili mimar, sosyolog ve siyasetçi Daniel Jadue, Kübalı gazeteci ve yazar Katiuska Blanco ile yayınevi Ediciones La Estaca’nın temsilcisi Carlos Torres katıldı.
Etkinlikte konuşan Jadue, 20. yüzyılın büyük toplumsal mücadeleleriyle özdeşleşen ve günümüzde de düşünsel ve siyasal bir referans olmayı sürdüren Fidel Castro üzerine yazmaktan onur duyduğunu belirtti. Kitabın önemli özelliklerinden birinin Küba Devrimi’ni tarihsel olarak donmuş bir olgu değil, sürekli gelişen bir dönüşüm süreci olarak ele alması olduğunu vurguladı. Jadue, Castro’nun her halkın kendi tarihsel ve kültürel koşullarına dayanarak özgün bir yol inşa etmesi gerektiğine ilişkin yaklaşımına dikkat çekti.
Derlemede Küba’nın tıbbi dayanışma misyonlarına, eğitim alanındaki uluslararası iş birliklerine ve Afrika’daki sömürgecilik karşıtı kurtuluş mücadelelerine verdiği tarihsel desteğe ilişkin bölümler önemli bir yer tutuyor.
Kitapta Fidel Castro’nun 1992 Rio Dünya Zirvesi’nde yaptığı konuşmaya yer verilmesini de değerlendiren Jadue, mevcut üretim ve tüketim modellerinin yaşamın temel koşullarını tehdit ettiğine ilişkin uyarıların, bugün dünyanın karşı karşıya olduğu ekolojik kriz açısından büyük önem taşıdığını belirtti.
Fidel Castro üzerine biyografik çalışmalarıyla tanınan Katiuska Blanco ise Fidel’in 1992’deki konuşmasının yalnızca bir dönüm noktası olmadığını, Castro’nun yaşamı boyunca geliştirdiği düşünsel çizginin bir özeti niteliğini taşıdığını söyledi. Doğayla iç içe büyüyen Castro’nun gençlik yıllarından itibaren tarım, edebiyat ve sosyolojiyle yakından ilgilendiğini hatırlatan Blanco, derlemede yer alan "Dünyaya Âşık Fidel" başlıklı yazısında halkların egemenliğini, barış mücadelesini ve çevrenin korunmasını Castro’nun siyasal ve düşünsel mücadelesinin temel unsurları olarak ele aldı.
Katiuska Blanco’nun "Sedirlerin Tüm Zamanı" adlı eserinin yeni baskısının da okurlarla buluşacağı 45. Santiago Uluslararası Kitap Fuarı, 22 Kasım’a kadar devam edecek.
Havana’da mizah geleneği geleceğe taşınıyor
Küba mizah hareketini güçlendirmek ve yeni kuşak sanatçıların yetişmesine katkıda bulunmak amacıyla düzenlenen El Gallinero Fest, 20-22 Kasım tarihleri arasında Havana Amfitiyatrosu’nda gerçekleştirilecek. İlk kez kapsamlı bir festival olarak düzenlenen etkinlik, farklı kuşaklardan 20’den fazla Kübalı komedyeni üç ayrı gösteride buluşturacak.
Temel hedefinin Küba mizah geleneğinin sürekliliğini sağlamak, sanatçılar arasında deneyim paylaşımını geliştirmek ve genç sanatçılara yeni olanaklar yaratmak olduğu belirtilen festivalde, stand-up gösterilerinin yanı sıra sahne mizahının farklı türlerine de yer verilecek.
Adını geleneksel tiyatroların en üst ve halkın yoğun ilgi gösterdiği galeri bölümünü ifade eden gallinero sözcüğünden alan festival, tiyatro geleneğine ve sanatçılarla izleyiciler arasındaki doğrudan ilişkiye gönderme yapıyor. Etkinliğin afişi ise tanınmış Kübalı ressam ve karikatürist Arístides Hernández (ARES) tarafından hazırlandı.
Festival programı, sahne gösterilerinin yanı sıra kuramsal ve eğitsel etkinlikleri de kapsıyor. 17 Kasım'da Palacio de los Condes de Jaruco'da Kabuk Kırma başlıklı forumla başlayacak program çerçevesinde 18 ve 19 Kasım tarihlerinde mizah üzerine sunumlar ve atölye çalışmaları düzenlenecek. Bu etkinliklerin küratörlüğünü Sanat Üniversitesi (ISA) Rektörü Amador Quiñones (Kike Quiñones) ile tiyatro bilimci Garbey Oquendo üstleniyor.
Eski Havana'da gerçekleştirilecek festival, komedi gösterilerini canlı müzik ve farklı gastronomi seçenekleriyle de buluşturacak. Mizahı Geliştirme Merkezi, Sanat Üniversitesi ve Havana Şehir Tarihçisi Ofisi'nin (OHC) desteğiyle düzenlenen etkinlik, genç sanatçılara eğitim olanakları sağlamayı ve Küba'nın mizah birikimini yeni kuşaklara aktarmayı hedefliyor.
Abluka nedeniyle salgın hastalık tehlikesi
Küba Halk Sağlığı Bakanlığı (MINSAP), ülkedeki mevcut epidemiyolojik tablo karşısında bulaşıcı hastalıkların yayılmasını önlemek için bireysel ve toplumsal mücadelenin güçlendirilmesi çağrısında bulundu. Bakanlığın uyarısı, ekonomik kısıtlamaların sağlık hizmetlerinin yanı sıra hastalıkların önlenmesi ve kontrolü alanında da yarattığı güçlükleri yeniden gündeme getiriyor.
Ulusal Gözetim ve Vektör Kontrolü Direktörü Madelaine Rivera, hastalık taşıyıcı sivrisineklerin ev içi ortamlarda barındığını ve üremek için temiz su birikintilerinden yararlandığını hatırlattı. Rivera, sivrisineklerin üreme alanlarını ortadan kaldırmak amacıyla su depolarının kapalı tutulması, ev avlularının ve boş arsaların temizlenmesi, mahalle ölçeğindeki çevre temizliği çalışmalarına katılımın artırılması gerektiğini vurguladı.
Sosyal medya üzerinden yapılan açıklamada, sivrisineklerin üreme alanlarının azaltılmasının hastalık riskini doğrudan düşürdüğüne dikkat çeken Rivera, herhangi bir hastalık belirtisi görüldüğünde erken tanı ve müdahale için birinci veya ikinci basamak sağlık kuruluşlarına gecikmeden başvurulması çağrısında bulundu.
Ülkenin tüm eyaletlerinde böcek ilacı ve larva öldürücü stoklarının bulunduğunu belirten Rivera, buna karşılık ekonomik kısıtlamalar ve ilaçlama makinelerinde kullanılan yakıtın tedarikindeki yetersizliklerin saha çalışmalarını sınırlandırdığını ifade etti.
Ablukaya rağmen üretim çabası sürüyor
Küba’nın Pinar del Río eyaletinde yaklaşık 45 bin 500 hektarlık alanı kapsayan kış ekim sezonu, ağır ekonomik ve lojistik koşullara rağmen devam ediyor. Uzmanların son yılların en iddialı tarımsal üretim hedeflerinden biri olarak değerlendirdiği sezonun ilk aşamasında, yakıt, gübre ve diğer temel girdilerdeki yetersizliklere karşın planlanan ekim alanı aşıldı.
Eyalette bugüne kadar 7 bin 823 hektarlık ekim yapılması planlanırken 7 bin 912 hektara ulaşıldı. Eyalet Tarım Temsilcisi Rodríguez Perugorría, yerel basına yaptığı açıklamada en yüksek performansı Minas de Matahambre, La Palma ve eyalet merkezi belediyeleri sergilerken Mantua, Los Palacios, San Luis ve San Juan y Martínez belediyelerinin planlanan takvimin gerisinde kaldığını söyledi.
Üretimi sınırlandıran başlıca etkenlerin başında yakıt kıtlığı ve artan girdi maliyetleri geliyor. Perugorría, bu koşulların arazi hazırlık çalışmalarını doğrudan etkilediğini, son dönemde artan hayvan hırsızlığı ve yasa dışı kesim vakalarının ise geleneksel tarımda kullanılan çeki hayvanlarının teminini güçleştirdiğini belirtti.
Tohum tedarikindeki yetersizlikler ve kalite sorunları da özellikle mısır, domates ve biber üretimini olumsuz etkiliyor. Üreticiler, bu açığı kapatmak için salatalık, kabak, biber ve domates tohumlarını Vueltabajo bölgesinin diğer kesimlerinden temin etmeye çalışıyor.
Üretimin önündeki bir diğer önemli engel de sulama altyapısındaki sorunlar. Tarımsal verimlilik potansiyeli yüksek belediyelerdeki arazilerin önemli bir bölümü elektrikli sulama sistemlerine bağlı. Ancak elektrik kesintileri sulama faaliyetlerini aksatarak özellikle tütün ekim alanlarında ve güneş enerji sistemlerinin bulunduğu sahalarda üretimi olumsuz etkiliyor.
Perugorría, kuraklığın tatlı patates ve muz plantasyonlarındaki gelişimi yavaşlattığını, muz üretiminde 22 hektarlık alanda daha yoğun ekim yöntemine geçildiğini aktardı.
Bütün bu güçlüklere rağmen eyaletin üretim planlarına uyum oranı tahıllarda yüzde 118, temel gıda ürünlerinde yüzde 96, sebzelerde yüzde 85 ve meyve ağaçlarında yüzde 62 olarak gerçekleşti. Yıl sonuna kadar sebze arzını güvence altına almayı hedefleyen yetkililer, lahana, soğan, havuç, pancar ve marul tohumu sağlayan uluslararası bir projenin desteğiyle kent tarımı çiftliklerindeki çalışmaları yoğunlaştırıyor.
Sosyal yatırımlara vergi teşviki
Küba’da sosyal altyapının geliştirilmesine yönelik yatırımları teşvik etmek amacıyla yeni bir vergi düzenlemesi yürürlüğe girdi. Resmî Gazete'de yayımlanan Maliye ve Fiyatlar Bakanlığının 208/2026 sayılı Kararı, okul, poliklinik, huzurevi, kültür merkezi ve spor tesisi gibi toplumsal ihtiyaçlara yönelik yatırımlara katkıda bulunan devlet ve özel sektör ekonomik aktörlerine vergi avantajları sağlıyor.
Pazartesi günü yürürlüğe giren düzenleme kapsamında, söz konusu sosyal alanların inşası, yenilenmesi veya donatılması için yürütülen projelere katkıda bulunan ekonomik aktörlere, yatırım tutarının yüzde 20’sine karşılık gelen vergi indirimi uygulanabilecek. Bu indirim, en fazla beş yıllık bir döneme yayılabilecek. Devlet kurumlarına nakdi veya ayni bağışta bulunan ekonomik aktörler için de yapılan katkının yüzde 10’u oranında vergi indirimi öngörülüyor.
Küba Maliye ve Fiyatlar Bakanı Vladimir Regueiro Ale, ulusal televizyonda yaptığı açıklamada düzenlemenin ülkede yürütülen ekonomik dönüşüm sürecini tamamlayıcı nitelikte olduğunu belirtti. Devlet bütçesini destekleyecek ve toplumsal ihtiyaçların karşılanmasına katkıda bulunacak yatırımların önünü açmayı hedeflediklerini söyleyen Regueiro Ale, projelerin yerel yönetimlerle eş güdüm içinde ve bürokratik işlemler hızlandırılarak yürütülmesinin önemini vurguladı.
Hastane odalarının, doğum merkezlerinin ve çeşitli kamu kurumlarının iyileştirilmesi için ekonomik aktörlerin hâlihazırda katkı sunduğunu hatırlatan Bakan, yeni düzenlemeyle bu girişimlerin kurumsal olarak teşvik edilmesinin amaçlandığını ifade etti.
Düzenleme, ekonomik dönüşüm sürecinde toplumsal altyapının güçlendirilmesi için farklı ekonomik aktörlerin kaynaklarının harekete geçirilmesini hedefliyor. Burada belirleyici olan, bu katkıların kamu hizmetlerinin geliştirilmesi ve toplumsal ihtiyaçların karşılanması doğrultusunda yerel yönetimlerle eş güdüm içinde değerlendirilmesi.
Küba’da elektrik üretiminde son durum
Küba’da elektrik arzı ile talep arasındaki büyük fark, enerji sistemindeki krizin günlük yaşam üzerindeki etkisini sürdürdüğünü gösteriyor. Bir önceki gün de elektrik hizmetleri 24 saat boyunca üretim kapasitesindeki yetersizlikten etkilendi; kesintiler sabahın erken saatlerine kadar devam etti.
Gün içinde üretim açığının yarattığı en yüksek etki saat 19.00’da 1.874 MW olarak kaydedildi. Güneş enerjisi üretiminde ise 54 güneş enerjisi parkının katkısı sürdü. Bu parklar gün boyunca toplam 3.827 MWh elektrik üretti ve saatlik ortalama üretim 595 MW’a ulaştı.
Dün Küba’da ne kadar elektrik açığı yaşandı?
