Trump’tan yeni askeri müdahale tehdidi

ABD Başkanı Donald Trump, ikinci başkanlık dönemi 2029'da sona ermeden Küba'ya yönelik askeri müdahaleyi değerlendirebileceğini açıkladı. Batılı bir medya kuruluşuna verdiği röportajda Havana'ya karşı askeri operasyon başlatma ihtimali sorulan Trump, “Gitmeden önce Küba sorununu çözmek istiyorum. Elbette bunu değerlendiririm” ifadelerini kullandı.

Küba'nın “çöküşün eşiğinde” olduğunu ileri süren ve ülkede yönetim değişikliğini savunan Trump yönetimi, bu yılın Ocak ayında Küba'ya petrol sağlayan ülkelerden yapılan ithalata gümrük vergisi uygulanmasını onaylamıştı. Washington ayrıca Küba'nın ABD ulusal güvenliğine tehdit oluşturduğu iddiasıyla olağanüstü hâl ilan etmişti.

Küba hükümeti ise ABD'nin askeri müdahale tehditlerini ve ülkeye yönelik ekonomik, ticari ve mali ablukayı defalarca reddederek enerji ambargosu ve yaptırımların doğrudan halkın yaşam koşullarını hedef aldığını vurguladı.

Eğitimde uluslararası dayanışma modeli

1998 yılında George ve Mitch kasırgalarının Orta Amerika ve Karayipler'de yarattığı yıkımın ardından, afet bölgelerinde görev yapan doktorlar ayrıldığında sağlık hizmetlerinin nasıl sürdürüleceği sorusu gündeme geldi. Fidel Castro'nun öncülüğünde, en çok etkilenen ülkelerden gençleri doktor olarak yetiştirip kendi toplumlarına geri kazandırmayı amaçlayan Latin Amerika Tıp Okulu (ELAM) kuruldu. İlk öğrenciler 27 Şubat 1999'da Nikaragua'dan geldi, okul aynı yıl 15 Kasım'da resmen açıldı. İlk mezuniyet töreni ise 2005'te gerçekleştirildi.

2026 mezuniyet sınıfına kadar ELAM'dan 124 ülkeden toplam 32.290 öğrenci mezun oldu. Mezunların 26.766'sı Amerika kıtasından, 2.784'ü Afrika'dan, 2.485'i Asya'dan, 248'i Okyanusya'dan ve yedisi Avrupa'dan. Ülke bazında 5.094 mezunla Bolivya ilk sırada yer alırken, 209 Filistinli öğrenci de okuldan mezun oldu. Bunların 95'i 2025 ve 2026 mezuniyet dönemlerinden; 53'ü ise 2026 yılında mezuniyetini tamamladı.

Haberde, ELAM'ın mezunlarından Filistinli çocuk doktoru Watan Jamil Alabed'in hikâyesine de yer veriliyor. İspanyolca bilmeden geldiği Küba'da farklı kültürlerden öğrencilerle birlikte eğitim alan Alabed, okulun kendisine yalnızca hekimlik bilgisi değil, dayanışma, uluslararasıcılık ve toplumsal sorumluluk anlayışı da kazandırdığını anlatıyor. Filistinlilerin denize erişiminin işgal nedeniyle kısıtlanmasına değinerek Küba'da denizi görmenin kendisi için özgürlük duygusuyla ilişkili olduğunu belirtiyor.

Bugün Brezilya'da akademik çalışmalarını sürdüren Alabed'e göre ELAM, eğitimi ekonomik imkânlara sahip olanların ayrıcalığı olmaktan çıkararak bir hak olarak ele alıyor. Okulun temel yaklaşımını ise şu sözlerle özetliyor: 

“Küba bana doktor olma fırsatı verdi, ama aynı zamanda doktor olmanın neden ve kimler için değerli olduğunu da öğretti.”

Havana’da su altyapısı, sosyal yardım ve doğum hizmetleri için güneş enerjisi

Küba Cumhurbaşkanı ve Komünist Parti Birinci Sekreteri Miguel Díaz-Canel, Havana’da halkın yaşamını doğrudan etkileyen hizmetleri değerlendirmek amacıyla Alamar su depolarını, El Rampeño Aile Bakım Sistemi (SAF) merkezini ve Marianao’daki Dr. Eusebio Hernández Kadın Hastalıkları ve Doğum Hastanesini ziyaret etti.

Alamar’daki incelemede, Havana’nın doğu su kemeri sistemine yönelik yatırımlar ve bakım çalışmaları ele alındı. Havana Su Şirketi verilerine göre, 5 Kasım’da su sıkıntısından etkilenenlerin sayısı 500 bini aşarken, 12 Kasım itibarıyla 309 binin biraz üzerine geriledi. Kuyu pompalarının yenilenmesi ve jeneratörlerin devreye alınmasıyla iyileşmenin sürdürülmesi hedefleniyor. Ayrıca su tesislerinin elektrik şebekesine bağımlılığını azaltmak ve kesintilere rağmen düzenli su sağlamak amacıyla 200 MW üretim kapasiteli fotovoltaik güneş enerjisi parkları kurulması planlanıyor.

Díaz-Canel, yaklaşık 120 kişiye yemek ve destek hizmeti sunan El Rampeño merkezinde sosyal yardım alanlar, yalnız yaşayan yaşlılar ve dezavantajlı ailelerle bir araya geldi. Ziyarette, yaşlıların yaşam kalitesinin korunmasının Devrim'in temel sorumluluklarından biri olduğunu vurguladı. Yakındaki ilkokulda öğrenciler ve öğretmenlerle de görüşerek eğitim faaliyetlerini değerlendirdi.

Programın son durağı olan Maternidad Obrera Hastanesi'nde ise yenilenen servisler ve prematüre ya da düşük doğum ağırlıklı bebeklere hizmet veren Neonatoloji Ünitesi incelendi. Hastaneye devlet kurumlarının yanı sıra devlet dışı kuruluşların da katkı sunduğu yatırımların, sağlık hizmetlerinin niteliğini artırması hedefleniyor.

Kübalı hukukçulardan ABD ablukasına tepki

Küba Ulusal Hukukçular Birliği'nin VI. Ulusal Hukuk Danışmanlığı ve Ticaret Hukuku Sempozyumu'na katılan hukukçular, ABD'nin yaklaşık 70 yıldır sürdürdüğü ekonomik, ticari ve mali ablukayı kınadı. Havana'daki Halk Sağlığı Bakanlığı merkezinde bir araya gelen delegeler, Washington'un Küba ekonomisini zayıflatmayı ve Devrim'in sosyal adalet projesini ortadan kaldırmayı hedefleyen politikalarının, 1960 tarihli Mallory Muhtırası'nda ortaya konan baskı stratejisinin devamı olduğunu belirtti.

Açıklamada, Ocak 2026'dan itibaren enerji ablukasının daha da ağırlaştığı, ülkelerin Küba'ya yakıt ihracatının engellendiği ve çoğunluğu gıda, ilaç ve tıbbi cihazlardan oluşan 7 binden fazla konteynerin farklı ülkelerin limanlarında alıkonulduğu ifade edildi. Hukukçular, bu uygulamaların yalnızca Küba'yı değil, ülkeyle ticaret yapmak isteyen diğer devletlerin egemenlik haklarını ve uluslararası ticaret özgürlüğünü de ihlal ettiğini savundu.

Bildiride ABD'nin yaptırımları, askeri müdahale tehditleri ve Küba'nın terörizmi destekleyen ülkeler listesinde tutulması uluslararası hukuk açısından eleştirildi. Ablukanın Küba halkına yönelik kolektif cezalandırma ve kasıtlı biçimde insani kriz yaratma politikası olduğu vurgulanarak, Filistin halkıyla dayanışma ve Latin Amerika ile Karayipler'in Barış Bölgesi olarak korunması çağrısı yapıldı.

Sempozyum delegeleri, dünyanın dört bir yanındaki hukukçuları ve uluslararası kamuoyunu Küba'yla dayanışmaya çağırdı. Ayrıca 28 Ekim'de BM Genel Kurulu'nda ablukanın sona erdirilmesi yönünde oy kullanan devletlere teşekkür ederek ABD'den yaptırımları derhal kaldırmasını talep etti.

Elektrik kesintilerinde ağırlaşan tablo: Üretim açığı 1.930 MW

Küba Ulusal Elektrik Sistemi’nde (SEN), üretim kapasitesindeki yetersizlik nedeniyle elektrik kesintileri 24 saat boyunca devam etti ve sabahın erken saatlerine kadar sürdü. Bir önceki gün en yüksek kapasite açığı saat 19.00’da 1.920 MW olarak kaydedildi. Fotovoltaik güneş enerjisi parkları ise 2.220 MWh elektrik üreterek sisteme saatlik en yüksek 345 MW güç sağladı.

Sabah saat 06.00 itibarıyla sistemin kullanılabilir kapasitesi 900 MW, elektrik talebi 2.142 MW oldu. Karşılanamayan talep 1.245 MW olarak açıklanırken, zirve saatlerinde kesintilerin 1.600 MW'a ulaşması bekleniyor.

Santa Cruz Termik Santrali'nin 1. ünitesi, Antonio Guiteras'ın 1. ünitesi, Felton'un 2. ünitesi ve Renté'nin 6. ünitesi arıza nedeniyle devre dışı. Santa Cruz'un 3. ünitesi, Nuevitas'ın 5. ünitesi, Felton'un 1. ünitesi ve Renté'nin 5. ünitesi ise bakımda. Termik enerji üretimindeki kısıtlamalar 283 MW seviyesinde.

Akşam saatlerinde elektrik talebinin 2.800 MW'a çıkması, kullanılabilir kapasitenin ise 900 MW'ta kalması bekleniyor. Bu durumda üretim açığının 1.900 MW, elektrik kesintilerinin ise yaklaşık 1.930 MW olması öngörülüyor.