Abluka nedeniyle yolcu ve yük taşımacılığında büyük gerileme

Küba Otomotiv Taşımacılık Hizmetleri İş Grubu (GEA), ABD’nin enerji ablukası nedeniyle yaşanan yakıt sıkıntısı sonucunda yolcu taşımacılığında %47,9, yük taşımacılığında ise %31,5 düşüş kaydetti. Gruptaki 17 şirket, faaliyetlerini sürdürebilmek için yeniden yapılanmaya, devlet mülkiyetindeki KOBİ'ler kurmaya, özel sektörle işbirliklerini genişletmeye ve elektrikli araçlara yönelmeye başladı.

GEA Genel Direktörü Oscar Alberto Carbajal Serrano, 176 ekonomik ve sosyal dönüşüm önlemi kapsamında işletme yapısının küçültüldüğünü ve kaynakların daha verimli kullanılmasına yönelik düzenlemeler yapıldığını açıkladı. Yakıt sıkıntısı, Ulusal Otobüs Şirketi'nin eyaletler arası güzergahlarda günlük taşıdığı yolcu sayısını 5 binden 844'e düşürürken, ilaç ve tıbbi malzeme dağıtımını, hemodiyaliz hastalarının ve sağlık çalışanlarının ulaşımını da olumsuz etkiliyor.

Sektördeki dönüşümün önemli örneklerinden biri olan TRANSMED, sağlık çalışanlarının ulaşımını sağlamanın yanı sıra 377 eczaneye ilaç ve tıbbi malzeme ulaştırmayı hedefleyen yük taşımacılığı hizmetini de başlattı. Şirketin filosunda içten yanmalı ve elektrikli otobüslerin yanı sıra yük araçları bulunuyor. GEA ayrıca 120 güneş enerjili şarj istasyonunu devreye almayı, Taxi Cuba bünyesindeki elektrikli araç filosunu genişletmeyi planlıyor.

Konteyner taşımacılığı yapan Transcontenedores de yakıt tüketimini günlük 8 bin litreden 1.500 litreye düşürdü. Şirket, limanlar arasında taşıdığı konteyner sayısının 60'ın üzerinden yaklaşık 10'a gerilediğini bildirdi. Buna rağmen şirketin mali açıdan faaliyetlerini sürdürdüğü ve yeni işletme modellerine geçiş hazırlığında olduğu belirtildi.

GEA yönetimi, yakıt kısıtlamalarına rağmen 17 şirketin hiçbirinin zarar etmediğini ve 2026 yılını negatif mali sonuçla kapatmasının beklenmediğini açıkladı. Grup ayrıca William Soler Çocuk Hastanesi ve Çocuk Kardiyoloji Merkezi'nin onarım çalışmalarına katkıda bulunarak sağlık alanındaki sosyal sorumluluk faaliyetlerini sürdürüyor.

Díaz-Canel: Yerel kalkınma emredilmez, inşa edilir

Küba’da 10-12 Kasım tarihlerinde Havana’da düzenlenen CE-GESTA 2026 Uluslararası Yönetim, Yerel Kalkınma, Turizm ve Kooperatifçilik Kongresi, Devlet Başkanı Miguel Díaz-Canel’in kapanış konuşmasıyla sona erdi. Tarım Bakanlığı ve Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) desteğiyle gerçekleştirilen kongre, 15 ülkeden yaklaşık 800 delegeyi bir araya getirdi. Etkinlik, Yerel Kalkınma için Bilgi ve İnovasyon Yönetimi Üniversite Ağı'nın (UCID) 20. kuruluş yılı ve Fidel Castro'nun doğumunun 100. yılı kapsamında düzenlendi.

Díaz-Canel, ABD ablukası ve ekonomik baskıların yarattığı koşullarda yerel üretim kapasitesinin güçlendirilmesinin, üniversite bilgisinin ekonomik ve toplumsal sorunların çözümünde kullanılmasının önemini vurguladı. Konuşmasında 176 ekonomik ve sosyal dönüşümün sunduğu olanaklara dikkat çekerek belediyelerin yalnızca merkezi kararları uygulayan birimler olmaktan çıkıp kendi üretim sistemlerini, yatırım önceliklerini ve kalkınma stratejilerini belirleyen aktörlere dönüşmesi gerektiğini söyledi.

Kongrede öne çıkan başlıklar arasında kooperatiflerin güçlendirilmesi, yerel turizmin geliştirilmesi, kadınların ekonomik hayata katılımı, dijital dönüşüm, yapay zekâ ve enerji bağımsızlığı yer aldı. Díaz-Canel, özellikle üniversiteler ile belediyeler arasındaki işbirliğinin artırılmasını ve bilimsel araştırmaların somut üretim ve yönetim çözümlerine dönüştürülmesini istedi. Bu kapsamda UCID Ağı'ndan 2026-2027 dönemi için yerel yönetim, turizm, kooperatifçilik ve dijital dönüşüm alanlarını kapsayan uygulamalı bir araştırma programı hazırlaması talep edildi.

Küba lideri, yerel kalkınmanın merkezi kararlarla tek başına gerçekleştirilemeyeceğini belirterek belediyelerin, kooperatiflerin, işletmelerin ve halkın sürece doğrudan katılımının önemini vurguladı. Konuşmasını, “Yerel kalkınma emredilmez, inşa edilir. Belediye belediye, kooperatif kooperatif, şirket şirket, bölge bölge inşa edilir” sözleriyle tamamladı.

ABD’li Demokrat vekil Joaquín Castro’dan Küba uyarısı: 'Küba, Venezuela değil'

ABD Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Batı Yarımküre Alt Komitesi başkanlığını üstlenecek Demokrat vekil Joaquín Castro, Washington’un Küba’nın geleceğine müdahale etmesine ve Venezuela benzeri bir askeri operasyon düzenlemesine karşı çıktı. Castro, “Yeni bir lider veya başkan seçmek ya da birini göreve getirmek için bir ülkeyi işgal etmek ABD’nin görevi değildir” diyerek Trump yönetiminin Küba’ya yönelik askeri müdahale imalarını eleştirdi. Demokratların böyle bir girişimi engellemek için çalıştığını belirtti.

La Jornada’ya konuşan Demokrat bir Senato danışmanı, Kongre’de Küba politikasının yakın vadede öncelikli gündem maddelerinden biri olmasının beklenmediğini söyledi. Bununla birlikte, ABD’nin petrol ve mali yaptırımlarının Küba halkının günlük yaşamını ağırlaştırdığına dikkat çekerek, havaleler, seyahat ve ihracat üzerindeki kısıtlamaların hafifletilmesiyle bu etkilerin azaltılabileceğini ifade etti. Danışman, Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun Küba’da hükümet değişikliği isteğinin ve siyasi hedeflerinin de Washington’un yaklaşımında etkili olabileceğini belirtti.

Castro, ABD’nin Küba’ya yönelik onlarca yıllık politikasını da başarısız ve çağ dışı olarak nitelendirdi. Mevcut uygulamaların Küba halkının yaşam koşullarını daha da zorlaştırdığını söyledi. Daha önce Meksika’ya yönelik askeri müdahale tehditlerine de karşı çıkan Castro, bölge ülkelerinin egemenliğine saygı gösterilmesi ve ekonomik iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini savunuyor.

Barselona’da Küba ile dayanışma etkinlikleri

Barselona, kasım ayı boyunca Küba kültürünü, tarihsel hafızasını ve toplumsal mücadelelerini odağına alan bir dizi kültürel ve dayanışma etkinliğine ev sahipliği yaptı. Kübalı görsel sanatçılar Diana Balboa ve Betzy Arias López ile yazar ve araştırmacı Rosa María Fernández Sofía’nın katıldığı programda film gösterimleri, kitap sunumları, sergiler ve söyleşiler düzenlendi. Etkinlikler, Barselona’daki Küba ile dayanışma hareketi ve çeşitli yerel kurumların işbirliğiyle gerçekleştirildi.

Programda, Rosa María Fernández Sofía’nın şarkıcı Sara González ve Nueva Trova hareketine ilişkin kitabı tanıtıldı. Diana Balboa’nın da 15 yaşındayken katıldığı 1961 Ulusal Okuma Yazma Kampanyası’nı konu alan Maestra belgeseli gösterildi. Balboa, kampanyaya ilişkin anılarını farklı kuşaklarla paylaşırken, Sara González ile Diana Balboa’nın otuz yıllık ilişkisini ve Küba’da LGBTQ+ haklarının gelişimini ele alan Sara ve Diana: Zafer belgeseli de izleyiciyle buluştu.

Diana Balboa ve Betzy Arias López’in Oynamak Nefes Almaktır başlıklı sergisi de etkinliklere eşlik etti. Sanatçılar, eserlerinin satışından elde edilecek gelirin yüzde 20’sini, Küba’daki enerji sıkıntılarının hafifletilmesine katkı sağlamak üzere fotovoltaik kitlerin teminini destekleyen “Küba için Tek Tık” kampanyasına aktaracaklarını açıkladı.

Küba ve Vietnam Komünist Partileri arasında işbirliği

Küba Komünist Partisi (PCC) Merkez Komitesi Siyasi Büro üyesi ve Teşkilat Sekreteri Roberto Morales Ojeda, Vietnam Komünist Partisi Merkez Organları Komisyonu Başkan Yardımcısı Do Viet Ha başkanlığındaki heyetle Havana’da bir araya geldi. Görüşmede, Fidel Castro ve Ho Chi Minh döneminde kurulan tarihsel dostluk ve dayanışma bağlarının güçlendirilmesi, iki partinin örgütsel yapıları arasındaki işbirliği ve karşılıklı deneyim paylaşımı ele alındı.

Morales Ojeda, ziyaretin ABD’nin Küba’ya yönelik ekonomik, ticari ve mali ablukasını yoğunlaştırdığı zorlu bir dönemde gerçekleşmesinin önemine dikkat çekti. Vietnam heyetinin Merkez Komite İdeoloji Dairesi, Granma gazetesi, Ideas Multimedios ve Fidel Castro Ruz Merkezi’ndeki temaslarının, Küba’da parti çalışmalarının ve ideolojik mücadelenin güçlendirilmesi açısından değer taşıdığını belirtti.

Küba tarafı ayrıca, ekonomik ve sosyal dönüşümlerin hayata geçirilmesinde parti yapılarının rolünü değerlendirmek amacıyla merkezi devlet kurumlarıyla görüşmeler yürütüldüğünü açıkladı. Haziran ayında düzenlenen Olağanüstü Genel Kurul kararları doğrultusunda başlatılan program kapsamında altı kurum ziyaret edilirken, yeni çalışma toplantısı Ulaştırma Bakanlığı’nda gerçekleştirildi.

Küba’da elektrik kesintilerinde ağır tablo

Küba Ulusal Elektrik Sistemi’nde 12 Kasım 2026 itibarıyla elektrik üretim kapasitesindeki yetersizlik nedeniyle kesintiler 24 saat boyunca devam etti. Bir önceki gün en yüksek üretim açığı saat 20.00’de 1.883 MW olarak kaydedildi. Güneş enerjisi santralleri ise 4.342 MWh elektrik üreterek gün ortasında sisteme en yüksek 675 MW güç sağladı.

Sabah saat 06.00 itibarıyla sistemin kullanılabilir kapasitesi 840 MW, talep ise 2.225 MW oldu; 1.395 MW’lık talep karşılanamadı. Gün ortasında kesintilerin 1.600 MW’a ulaşması beklenirken, akşamın en yüksek talep saatlerinde 2.700 MW talebe karşılık yalnızca 840 MW kapasite öngörülüyor. Bu koşullarda elektrik kesintilerinin 1.890 MW düzeyine çıkabileceği tahmin ediliyor.

Santa Cruz Termik Santrali’nin 1. ünitesi, Antonio Guiteras, Felton’un 2. ünitesi ve Renté’nin 3. ünitesi arıza nedeniyle devre dışı. Santa Cruz’un 3. ünitesi, Nuevitas’ın 5. ünitesi ve Renté’nin 5. ünitesi ise bakımda. Termik üretimdeki teknik kısıtlamalar 276 MW seviyesinde.