Küba’nın sağlık diplomasisine ağır darbe

Küba’nın uluslararası tıbbi iş birliği programı, onlarca yıldır ülkenin dış politikasının en saygın alanlarından biri oldu. Ancak son dönemde ABD’nin sistematik baskı ve yıpratma stratejisinin başlıca hedeflerinden biri haline geldi. Bush döneminden Obama, Trump ve Biden yönetimlerine uzanan bu politika, Kübalı sağlık ekiplerini “insan ticareti” ve “modern kölelik” gibi iddialarla itibarsızlaştırmaya çalıştı.

ABD yönetimleri; muhafazakâr hükümetler, diplomatik baskı, Küba karşıtı lobiler ve medya kampanyaları aracılığıyla hem Küba’nın uluslararası alandaki saygınlığını zayıflatmayı hem de ülkenin sağlık hizmetleri alanındaki iş birliğinden elde ettiği gelirleri kesmeyi amaçladı.

Bu baskılar sonucunda Brezilya, Ekvador, Bolivya ve bazı Karayip ülkelerindeki tıbbi iş birliği anlaşmaları sona erdirildi. Sağlık ekiplerinin insan haklarını ihlal ettiği iddialarını destekleyen kanıtlar ortaya konulamamasına karşın, yürütülen karalama kampanyaları bu hizmetlere ihtiyaç duyan yüz binlerce insanın temel sağlık hizmetlerine erişimini olumsuz etkiledi.

Yirmi yılı aşkın süredir sürdürülen bu saldırıların hedefi, öne sürülen ihlalleri gidermekten çok, Küba Devrimi’nin uluslararası alanda en fazla takdir gören ve ülkeye saygınlık kazandıran kurumsal başarılarından birini ortadan kaldırmak oldu.

Küba’ya yönelik kısıtlamalar derhal kaldırılmalı

Küba’daki Amerikalar Evi (Casa de las Américas) Başkanı Abel Prieto, Meksika’da yaptığı açıklamada ABD’nin Küba’ya uyguladığı ağır ablukayı sert bir dille eleştirdi. Kurumun başkanlığını yürüten ve eski Kültür Bakanı olan Prieto, ülkesinin tam anlamıyla bir boğma politikasıyla karşı karşıya olduğunu belirterek mevcut dönemi Küba Devrimi’nin en zor dönemlerinden biri olarak nitelendirdi.

ABD yaptırımlarının yıkıcı sonuçlarına dikkat çeken Prieto; bebek ölüm oranlarının iki katına çıktığını, tıbbi malzeme taşıyan binlerce konteynerin denizlerde mahsur kaldığını, onlarca bankanın Küba ile finansal ilişkilerini kestiğini ve toplu taşımanın neredeyse durma noktasına geldiğini vurguladı.

Meksika Ulusal Özerk Üniversitesi’nde, Roberto Fernández Retamar’ın sömürgecilik karşıtı ünlü eseri Caliban’ın tanıtımı için düzenlenen etkinlikte konuşan Prieto, dünyada ırkçılığın ve aşırı sağcı söylemlerin hiç olmadığı kadar yükseldiğini belirtti. Küba halkının tüm zorluklara rağmen kendi yolunda ilerleme kararlılığını koruduğunu söyleyen Prieto, insanları dar kimliklere hapsetmeye çalışan küresel politikalara karşı kültürel ve düşünsel özgürleşmenin önemine dikkat çekti.

Etkinliğin sonunda akademisyenler ve öğrenciler, Küba halkıyla dayanışma içinde olduklarını ilan eden ortak bir bildiri yayımladı. Bildiride, ülkeyi enerji krizine sürükleyen ticaret kısıtlamalarının ve ABD ablukasının derhal sona erdirilmesi talep edildi. Meksika hükümetine de Küba’ya yönelik petrol sevkiyatını durdurma kararını yeniden gözden geçirmesi çağrısı yapıldı.

Abluka Küba haberlerinin dünyaya ulaşmasını engelliyor 

Küba haber ajansı Prensa Latina’nın Başkan Yardımcısı Alejandro Gómez, Çin’de düzenlenen Küresel Güney Akademik Forumu’nda yaptığı konuşmada, ABD ablukasının ajansın yurt dışındaki faaliyetlerini sürdürmesini ve Küba’ya ilişkin haberleri dünyaya ulaştırmasını zorlaştırdığını belirtti. Gómez, uluslararası çatışmaların ve güç kavgasının gölgesinde hakikatin kurban edildiğini, bazı uluslararası medya kuruluşlarının Küba gerçekliğini tek yanlı biçimde aktardığını söyledi.

Küba’yı “başarısız devlet” olarak gösteren ve ülkedeki ekonomik ve toplumsal sorunların sorumluluğunu yalnızca hükümete yükleyen anlatıları eleştiren Gómez, uluslararası medyanın elektrik kesintileri, sağlık hizmetlerindeki aksaklıklar ve çöp birikmesi gibi sorunlara ağırlık verirken Küba’nın uluslararası iş birliği faaliyetlerini suç unsuru gibi sunduğunu belirtti. Gómez, bu yaklaşımın siyasi ve editoryal çıkarlara dayandığını, Prensa Latina’nın farklı ülkelerdeki temsilciliklerinin de çeşitli engellerle karşılaştığını açıkladı.

Banka hesaplarının kapatılması, iletişim hizmetlerindeki kesintiler ve Küba’dan yurt dışına para transferinde yaşanan güçlükler, ajansın uluslararası faaliyetlerini aksatan başlıca sorunlar arasında yer alıyor. Küba’daki enerji krizi de ajansın çalışmalarını doğrudan etkiliyor. 

Ekonomik ve sosyal dönüşüm için sendikal eğitim seferberliği

Küba İşçi Sendikaları Konfederasyonu (CTC), ülkede hayata geçirilen 176 ekonomik ve sosyal dönüşüm adımının başarıyla uygulanmasına katkı sağlamak amacıyla taban düzeyindeki sendika yöneticilerine yönelik kapsamlı bir eğitim programı başlattı.

Ekim ayı boyunca sürdürülen hazırlıklar kapsamında bakanlıklardan, ulusal kurumlardan ve stratejik üretim merkezlerinden yüzlerce sendika yöneticisi bu eğitim programına katıldı. Amacın toplumsal değişimin ve mülkiyet ilişkilerindeki dönüşümlerin işçiler tarafından doğru anlaşılmasını sağlamak ve çalışanların sürece bilinçli katılımını güçlendirmek olduğu bildirildi.

Eğitimlerin temel başlıklarından birini, Küba Halk İktidarı Ulusal Meclisi tarafından kabul edilen 189 sayılı yeni İş Kanunu oluşturuyor. Yeni düzenleme, çalışma mevzuatını ülke anayasasına, kabul edilen reformlara ve uluslararası çalışma standartlarına uyumlu hale getirmeyi amaçlıyor.

Seminerlerde işçi kolektiflerinin karar alma süreçlerindeki rolü öne çıkarılıyor. Kurum ve işletmelerdeki stratejik kararların doğrudan genel üye ve işçi meclislerinde görüşülmesi ve onaylanması gerektiği vurgulanıyor.

Şimdiye kadar dokuz vilayette düzenlenen seminerlerde, 15 farklı iş kolundan sendikaların ve Ulusal Yenilikçiler Derneği’nin (ANIR) 600’den fazla üst düzey yöneticisi eğitim aldı. Programın farklı illerde de sürdürülmesi planlanıyor. Başkentte ise ay sonuna kadar yöneticilerin mevzuat ve uygulama süreçlerine hâkimiyetinin artırılması hedefleniyor.

Ülke genelindeki iş yerlerinde 50 binden fazla işçi ile yapılan işçi meclisi toplantılarında ise  ekonomik ve sosyal dönüşüm adımlarının doğrudan çalışanlar tarafından değerlendirilmesi sağlanıyor. Bu toplantılar ayrıca gelecek yılın üretim planı ve bütçesinin iş yerlerinde incelenip onaylanması için zemin hazırlıyor. Küba işçi sınıfının bu süreçte ekonomik ve sosyal dönüşümlerin yalnızca uygulayıcısı değil, karar alma süreçlerine katılan bir öznesi olması hedefleniyor.

Turizm sektöründe sendikanın rolü

Ulusal Otelcilik ve Turizm Çalışanları Sendikası (SNTHT) Küba turizm sektöründe ekonomik reformlar ve yeni İş Kanunu kapsamında kapsamlı bir eğitim süreci yürütüyor. Bazı otellerin kapanması veya kapasitesini düşürmesi nedeniyle çalışanların belirsizlik yaşadığı bu dönemde eğitimlerin öncelikleri arasında 2027 yılı bütçe planlaması, yeni ücret sistemleri, kâr dağıtımı ve toplu iş sözleşmeleri bulunuyor. Bu başlıklardaki düzenlemelerin sendika temsilcilerine ve işçilere doğru aktarılması amaçlanıyor.

Dönüşüm sürecinde iş yeri meclislerinin etkin bir katılım mekanizması olarak güçlendirilmesi, sendika yöneticilerinin eğitim yoluyla müzakere yeteneklerinin geliştirilmesi ve atıl durumdaki tesislerin sabit giderlerinin denetlenerek verimliliğin artırılması bekleniyor. Örgütlü işçi katılımının, SNTHT’nin 28 Ekim’de kutlanacak 31. kuruluş yıl dönümüne giden süreçte de temel dayanaklardan biri olduğu belirtiliyor.

Havana’da Marabana koşusu heyecanı

Küba’nın en köklü atletizm organizasyonlarından Marabana Koşusu, 15 Kasım 2026’da 40. kez gerçekleşecek. 1987’de küçük çaplı bir yarı maraton olarak başlayan organizasyon, 1990’da tam maraton kategorisinin eklenmesi ve Uluslararası Maratonlar Birliği (AIMS) tarafından tanınmasıyla Karayipler’in önemli spor etkinliklerinden biri haline geldi.

Bu yıl 3 binden fazla Kübalı sporcunun katılımıyla ulusal düzeyde bir rekora ulaşılması bekleniyor. ABD ablukasının ve ekonomik güçlüklerin yarattığı kısıtlamalara rağmen, 10 farklı ülkeden yaklaşık 50 yabancı koşucunun da Havana’da yarışa katılması öngörülüyor.

Marabana’nın 40 yıllık geçmişi, zorlu koşullara uyum sağlama ve kendini yenileme kapasitesini öne çıkarıyor. Organizasyon, 2016’da 30’dan fazla ülkeden yüzlerce koşucunun katılımıyla en görkemli dönemlerinden birini yaşadı. 2020’de pandemi nedeniyle fiziksel olarak düzenlenemediğinde ise dijital ortama taşınarak sürdürüldü.

Yabancı katılımcı sayısı henüz pandemi öncesindeki düzeye ulaşmamış olsa da organizatörler, bu yılki yarışın uluslararası ilgiyi yeniden artırmasını bekliyor.

Tarihi Merkez, Eski Havana ve Devrim Meydanı gibi kentin simge yapılarını ve deniz manzarasını bir araya getiren parkurda maraton, yarı maraton ve 10 kilometre yarışları düzenlenecek. Ramón Fonst Spor Kompleksi’nden sabah saat 06.00’da kademeli olarak başlayacak yarışlar, ülkenin uzun mesafe atletlerini ve sporseverleri bir araya getirecek. Marabana 2026, ağır ekonomik koşullara rağmen Küba’da sporun ve toplumsal dayanışmanın sürdüğünü gösteren önemli etkinliklerden biri olmaya hazırlanıyor.

Küba’da elektrik üretiminde son durum

Geçtiğimiz cumartesi günü Küba’nın ulusal elektrik sisteminde 24 saat boyunca kesintisiz kapasite açığı yaşandı. Akşam saatlerinde elektrik kesintileri nedeniyle devre dışı bırakılan yük miktarı 2.037 MW’a ulaştı. Pazar sabahı itibarıyla kullanılabilir üretim kapasitesi 880 MW düzeyindeyken elektrik talebi 2.320 MW’a çıktı.  

Dün Küba’da ne kadar elektrik açığı yaşandı?   

• Enerji arzı: 920  MW    
• Talep: 2800 MW    
• Hizmet kesintisi: 1910 MW    

soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz. 

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.