Abluka ilaç üretimini ve bilimsel araştırmaları aksatıyor

Küba’nın biyoteknoloji ve ilaç sanayisi, ABD’nin ekonomik, ticari ve mali ablukası nedeniyle 1 Mart 2025-28 Şubat 2026 döneminde 134,4 milyon dolar zarar gördü. BioCubaFarma verilerine göre bu kayıp, günlük 368 bin doların üzerine çıkıyor. Abluka; hammadde, reaktif, tıbbi ekipman ve finansmana erişimi zorlaştırırken ilaç üretimini ve bilimsel araştırmaları da sekteye uğratıyor.

Küba’nın temel sağlık ilaçları listesinde bulunan 395 ilacın 300’ünde tedarik sorunları yaşanıyor. Rapora göre 34 uluslararası banka, ikincil yaptırım endişesiyle Küba’yla işlemleri durdurdu veya reddetti. Mayıs 2026’da yürürlüğe giren ABD kararının ardından Hapag-Lloyd ve CMA CGM nakliye şirketleri de Küba’ya yönelik yeni siparişleri kabul etmeyi bıraktı. Bu gelişmeler, temel üretim malzemelerinin temin maliyetlerini artırdı.

Abluka, hastaların tanı ve tedavi olanaklarını da etkiliyor. ABD menşeli bir reaktifin temin edilememesi nedeniyle 2025’te 140 hastanın katıldığı genetik inceleme çalışması aksarken, bazı yeni kanser ilaçlarına erişim de mümkün olmadı. Raporda Küba’da kanser kaynaklı ölümlerin günde 70’i aştığı, kanserli çocuk ve gençlerde hayatta kalma oranının ise yüzde 85’ten yüzde 65’e gerilediği belirtiliyor. Veriler, ABD ablukasının Küba’nın ilaç üretimi ve bilimsel araştırma kapasitesine olduğu kadar halk sağlığına da ağır maliyetler yüklediğini ortaya koyuyor.

ABD, Küba’nın BICSA bankasına yaptırım uyguladı

ABD yönetimi, Küba’nın Uluslararası Ticaret Bankası Güney Afrika’ya (BICSA) yaptırım uygulayarak ülkenin finans sistemine yönelik baskıyı artırdı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, bankanın 2022’den bu yana İran’ın yaptırım uygulanan Karafarin Bankası’na hizmet verdiğini öne sürdü. ABD Hazine Bakanlığı, İranlı finans kuruluşlarıyla bağlantı iddialarını gerekçe göstererek Küba devlet bankasını hedef aldı.

Yeni yaptırımlar, BICSA ile işlem yapan yabancı bankalar ve şirketler açısından finansal riskleri artırarak Küba’nın uluslararası finansmana erişimini daha da zorlaştırabilir. Adım, ABD Başkanı Donald Trump’ın Küba hükümetiyle bağlantılı kişi ve kuruluşlara yönelik yaptırım yetkilerini genişleten 14404 sayılı başkanlık kararnamesi kapsamında atıldı. Washington’ın son aylarda Küba’nın büyük bankalarını hedef alan önlemleri, ülkeye yönelik ekonomik, ticari ve mali ablukayı sıkılaştırma politikasının parçası olarak değerlendiriliyor. ABD yönetimi yaptırımları ulusal güvenlik gerekçeleriyle savunurken Küba’ya yönelik suçlamalar, ülkeye karşı baskı politikasını meşrulaştırma girişimi olarak eleştiriliyor.

Küba’dan BM’de İsrail ve ABD’ye tepki

Küba’nın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Ernesto Soberón Guzmán, Güvenlik Konseyi’nde yaptığı konuşmada İsrail’in Filistin halkına yönelik saldırılarını ve ABD’nin Ortadoğu’daki askeri müdahalelerini kınadı. İsrail’i ABD desteğiyle BM Şartı’nı ve uluslararası hukuku ihlal etmekle suçlayan Soberón Guzmán; sivillere yönelik orantısız güç kullanımına, açlığın savaş aracı olarak kullanılmasına, sivil altyapının tahrip edilmesine ve insani yardıma getirilen kısıtlamalara tepki gösterdi.

Küba temsilcisi, 1967 öncesi sınırları içinde, başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız Filistin devletinin kurulmasını desteklediklerini belirterek Filistin’in BM’ye tam üyeliğinin kabul edilmesini ve UNRWA’nın yetkisinin korunmasını istedi. İsrail’in güney Lübnan’a yönelik saldırılarını da kınayan Soberón Guzmán, İsrail'e Golan Tepeleri ve işgal altındaki diğer topraklarda çekilmesi çağrısında bulundu. ABD’nin İran’a yönelik askeri saldırılarını da eleştiren diplomat, güç kullanmaya dayalı politikaların bölgesel gerilimleri artırdığını vurguladı.

Soberón Guzmán ayrıca ABD’nin Küba’ya yönelik ekonomik, ticari ve mali ablukayı ağırlaştırmasını ve enerji kısıtlamalarını kınadı. Bu önlemlerin etkilerini uluslararası hukukta savaş eylemi sayılan bir deniz ablukasına benzeten Küba temsilcisi, yaptırımların ve askeri saldırı tehditlerinin Küba halkına yönelik toplu cezalandırma niteliği taşıdığını belirtti. Küba’ya yönelik olası bir askeri saldırının bölgesel barış ve istikrar açısından ciddi sonuçlar doğuracağı uyarısında bulunarak ülkesinin bağımsızlığını koruma kararlılığını yineledi.

Rusya’dan Küba’ya 750 ton bitkisel yağ desteği

Rusya’nın gönderdiği 750 metrik ton bitkisel yağ, Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı’nın (WFP) Küba’daki acil müdahale rezervlerine teslim edildi. Yardım, Rusya Sivil Savunma, Acil Durumlar ve Doğal Afetlerin Sonuçlarının Ortadan Kaldırılması Bakanlığı tarafından, 2025-2026 dönemini kapsayan toplam 4 milyon dolarlık katkı kapsamında finanse edildi.

Rusya’nın Havana Büyükelçisi Viktor Koronelli, ABD’nin Küba’ya uyguladığı ablukanın yarattığı koşullar nedeniyle sevkiyatın büyük önem taşıdığını belirtti. WFP, Küba hükümetiyle koordinasyon içinde yardımların ulaştırılmasında rol üstlenecek. Sevkiyat, Rusya’nın Küba’ya yönelik insani desteğinin ve iki ülke arasındaki işbirliğinin bir parçası olarak gerçekleştirildi.