Amasya'nın Suluova ilçesinde bulunan Yeni Çeltek linyit sahası, Orta Karadeniz bölgesinin enerji ve sanayi ihtiyacını destekleyen en önemli yerel kömür havzalarından biriydi. 

1955 yılında Amasya Şeker Fabrikası'nın enerji ihtiyacını karşılamak üzere üretime açılan Yeni Çeltek madeni, zamanla hem çevre illerin hem de yerel sanayinin ana linyit tedarikçisi haline geldi.

Madenlerde ve bağlı sektörlerde bugün sayısı azalmakla birlikte ortalama beş yüzün üzerinde personel çalışıyordu ve binlerce kişiye ekmek sağlıyordu. Yeni Çeltek aynı zamanda 1970'ler ve 1980'lerde yaşanan maden işçisi direnişleriyle Türkiye sendikal tarihinde sembolik bir konuma sahip bir yer edindi.

Bugün TKİ'nin denetiminde ve bünyesinde yer alan Yeni Anadolu Madencilik ve Teknolojileri Sanayi Ticaret A.Ş. tarafından işletilen madenin bilerek zarar ettirildiği, tonlarca kömürün satılmayarak şirketin zarara uğratıldığı ifade edildi. 

İşçiler, ay sonunda konkordato ilan edilerek firmanın kapatılacağını ve özelleştirileceğini iddia etti.

Enerji Bakanı verdiği sözleri tutmadı

Konuya dair açıklamalarda bulunan Türkiye Maden İşçileri Sendikası Çeltek Şube Başkanı Cemil Güven, "Halkın huzurunda hep sorunlarla çıkmaktan biz de bıktık" dedi.

Umutsuz bir bekleyiş içinde olduklarını ifade eden Cemil Güven, verilen sözlerin tutulmadığına dikkat çekti. Güven, "Enerji bakanımız bile Amasya'ya geldi. Çeltek'in daha iyi şartlarda çalışacağını, hiç kimsenin hak kaybına uğramayacağını, istihdamın devam edeceğinin sözünü verdi" dedi.

Güven işçilere ay sonuna kadar tazminatlarını alarak çıkış yapmaları dayatıldığını, aksi takdirde şirketin iflası istenerek alacakların riske gireceği söylendiğini belirtti ve devam etti:

Bu sorun altı aydır devam ediyor. Altı aydır sayın vekillerimiz, siyasi partiler, belediye başkanları ve sivil toplum örgütleriyle koordineli bir şekilde çalışmamıza rağmen, herkesin cansiparane her şeye uğraşmasına rağmen elimizde bir sonuç yok. Şu an itibariyle Yeni Çeltek ayın sonu itibariyle kapatılmak isteniyor.

Yeni Çeltek'in 1950'li yıllardan bu yana binlerce emekçinin ekmek kapısı olduğunu ifade ederken, tam da okulların açıldığı bu dönemde herkesin işe güce ihtiyacı olduğu bir zamanda madenin kapatılıyor olmasına dikkat çekti.

Ankara'daki vekillere de temas etmelerine rağmen bir sonuca ulaşamadıklarını belirten Güven, "Ya tazminatlarınızı alın, ya başvurursanız alırsınız yoksa iflas kanununa tabi oluyor denmesi her şeyden önce burayı var etmek için canını vermiş 189 maden şehidine yapılmış bir hakarettir" dedi.

Türkiye'nin hâlâ yurtdışından kömür ithal ettiğine dikkat çeken Cemil Güven, "İthal etmek yerine kömürlerimizi çıkaralım. Bu ülke kalkınsın hep beraber. Biz de karnımızı doyuralım. Biz çok şey istemiyoruz. Sadece ve sadece şuradan alnımızın teriyle kazanıp karnımızı doyurmak istiyoruz" dedi.

Enerji Bakanı'nın 'istihdam kaybı yaşanmayacak' vaadi

Sendika Başkanı Cemil Güven'in "verilen sözler tutulmadı" diyerek tepki gösterdiği sürecin arka planında, Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar’ın Amasya ziyareti sırasında verdiği taahhütler yer alıyor. AKP İl Başkanlığında düzenlenen istişare toplantısında madencilerin durumuna değinen Bakan, kömür faaliyetlerinin süreceğini vurgulayarak şunları kaydetmişti:

İstiyoruz ki bu kömür faaliyetleri, kömür madenciliği de devam etsin. İnşallah Amasya'da da devam edecek. Bunun formatı değişebilir ama biz hiçbir işçi kardeşimizin istihdam kaybına uğramadan, haklarına halel gelmeden bu faaliyetlerin kârlı, düzgün bir şekilde devam etmesi için elimizden gelen gayreti göstereceğiz.

Sendika yetkilileri ve madenciler, açıkça verilen bu söze rağmen bugün gelinen noktada "tazminatınızı alın ya da iflas sürecini bekleyin" dayatmasıyla karşı karşıya kaldıklarını ve 350 işçinin işsizlikle yüz yüze bırakıldığının altını çiziyor.

Öte yandan Yeni Parti Amasya milletvekili Reşat Karagöz, 10 Ağustos'ta Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın yanıtlaması istemiyle “15 milyar TL borç iddiası doğru mudur? Doğru ise bu borcun hangi kısmı işletme faaliyetlerinden, hangi kısmı finansman ve diğer giderlerden kaynaklanmaktadır? Üretilen kömürlerin bir bölümünün sahalarda bekletildiği veya ekonomik değerinin altında satıldığı iddiaları doğru mudur?” sorularını Meclis’te gündeme getirmişti.

'Parayı yediler bizi bir dilim ekmeğe muhtaç ettiler'

Yaşanan sürece dair soL'a konuşan madenciler bir çözüm beklediklerini dile getirdi. 

Şirketin madeni bilerek zarara götürdüğünü, kapasitenin altında çalıştırıldığını ve satışların zamanında yapılmadığını ifade eden madenciler duruma tepki gösterdi.

Madenciler, "Parayı yediler yediler, bizi bir dilim ekmeğe muhtaç etmek isteyenlere hiçbir şekilde haklarımızı helal etmiyoruz. Kelle koltuk altında, yerin 2 kilometre altında alın terimizle çalıştık biz. Sizler yönetemediniz, devletin kasasını boşalttınız, yediğiniz pisliği temizleyemeyince kapatma kararı aldınız" dedi.

Yeraltında canını dişine takarak çalışan emekçinin hakkını yemenin kolay olduğunu ama o hakkın vebalini taşımalarına müsaade etmeyeceklerini belirten madenciler, "İnsanların alın terini, yıllarca verdikleri emeği ve ekmeğini hiçe sayanlar bunun hesabını elbet verecek" dedi.

Milyarların nereye gittiğini, kimin ne yaptığını ve insanların emeğinin neden bu hale getirildiğini soran madenciler, bütün bunların hesabının açıkça sorulması gerektiğini ifade etti.

Yaşanan sürece karşı mücadele eden madenciler seslerinin duyulmasını ve firmanın yetkililerce denetlenmesini talep etti. Amasya Suluova'daki Yeni Çeltek maden sahasının bilerek iflasa sürüklendiğini ifade eden madenciler, kışa girerken işsiz kalma ihtimaliyle baş başa bırakıldıklarını ve buna sessiz kalmayacaklarını belirtiyor.

Süreç boyunca şu ana kadar elli kadar işçinin işten çıkarıldığını ifade eden madenciler, ay sonuna kadar üç yüz kadar işçinin daha işten çıkarılacağını söyledi.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.