Sayfa yolu
Ulaştırma Bakanlığı şaşırtmadı: Kendi gemileriyle yapabileceği işi müteahhitlere ihale etmiş
soL'a güvenin, algoritmaya müdahale edin. Tek tıkla soL Haber'i Google'da tercih edilen kaynağınız olarak belirleyin.
Yayın Tarihi: 16.11.2026 , 17:15
Sayıştay'ın denetim raporu Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nın kendi gemileri dururken ihaleyle müteahhitlerden gemi kiraladığını, Haliç Yat Limanı projesinin kira parasını yasaya aykırı biçimde döner sermayesine yönlendirdiğini ve kıyı işgaline göz yumduğunu ortaya koydu.
Kamunun kendi kaynağı varken müteahhit zengin edilmiş
2025 yılı faaliyetlerini inceleyen raporun en dikkat çeken bulgusu Bakanlığın denizdibi tarama filosunun kullanılmaması oldu.
Bakanlığın İstanbul, İzmir ve Samsun'da 12 tarama gemisi ve dubası bulunuyor. Bu filo 2025'te toplam 589 bin metreküp tarama yaptı.
Buna karşılık Bakanlığın Altyapı Yatırımları Genel Müdürlüğü'nün yürüttüğü kıyı yapıları projelerinde tarama işi, ihalenin bir kalemi olarak müteahhitlere verildi. Sayıştay'ın tablosuna göre bu projelerdeki tarama miktarı Bakanlık filosunun bir yılda yaptığının yaklaşık 7,5 katı.
Listede Rize İyidere Lojistik Limanı, Efes Antik Kent Kanalı Denize Çıkış Yapıları, Bodrum Turgutreis Limanı, Ayvalık, Abana ve Amasra'daki işler var.
Bakanlık, gemide çalışan personelin mesai düzeni, işlerin aciliyeti ve iklim koşullarını gerekçe gösterdi. Sayıştay ise aynı zorlukların müteahhit için de geçerli olduğunu, önce kamunun kendi kaynaklarının kullanılması ve dışarıdan hizmet alımının ancak maliyet analiziyle yapılması gerektiğini vurguladı.
Özelleştirmeden gelen para bütçeye değil, döner sermayeye kaydedilmiş
Kamuoyunda Haliçport olarak bilinen Haliç Tersaneleri'nin bir bölümünü özelleştirerek otel kompleksine dönüştüren proje için sözleşme 2013'te imzalanmıştı. Proje, Rixos otellerinin sahibi Fettah Tamince'nin ortak olduğu Sembol-Ekopark-Fine Otelcilik konsorsiyumuna 1 milyar 346 milyon dolar artı KDV kira bedeliyle verilmişti. Sözleşme süresi dört yıllık yatırım dönemi dahil 49 yıl olarak belirlenmişti.
Yasaya göre Hazine taşınmazından elde edilen kiranın genel bütçeye gelir yazılması gerekiyor. Ancak Sayıştay'ın tespitine göre, sözleşmeye konulan hükümle kira ödemelerinin Bakanlığın Döner Sermaye İşletmesi'ne yapılması öngörüldü. Proje döneminin ilk yılına ait iki taksit, 2017 ve 2018'de toplam 12,7 milyon lira olarak döner sermaye hesabına yatırıldı.
Sayıştay, döner sermayenin gelirleri arasında böyle bir kiranın bulunmadığını, uygulamanın Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'ndaki "Hazine birliği" ilkesine aykırı olduğunu belirtti. Bakanlık ise döner sermayenin elde ettiği kârın ertesi yıl zaten genel bütçeye aktarıldığını savundu. Sayıştay bu yanıtı yeterli bulmadı ve kiranın doğrudan Hazine'ye yatırılması gerektiğini yazdı.
Sorun yalnızca geçmişteki iki taksitle sınırlı değil. Sözleşmeye göre işletme dönemi boyunca ödenecek 1,35 milyar dolarlık kiranın tamamı aynı hesaba yatırılacak.
Eksik tesislere bitmeyen 'özel izin'
Sayıştay, kıyı tesislerine verilen "özel izinlerin" de sürekli uzatıldığını tespit etti. Uygulama imar planı olmayan, altyapısı teknik kriterleri karşılamayan ya da ekipmanı standart dışı olan tesisler, "kamu yararı" kararlarıyla en fazla bir yıllık özel izin alıyor, eksiklikler yıllarca giderilmezken izin tekrar tekrar yenileniyor.
Sayıştay bu izinlerde kamu yararı gerekçesinin ortaya konmadığını vurguladı.
Raporda ayrıca bölge müdürlüklerinin kestiği idari para cezalarının, asıl sorumlu yerine araç sahibine ceza yazılması, delilsiz ve belirsiz tutanaklar gibi nedenlerle mahkemelerde iptal edildiği, liman başkanlıklarındaki fazla mesai ödemelerinin her birimde farklı uygulandığı, İstanbul Boğazı'ndaki ticari kano turlarının ise izin ve denetim dışında kaldığı belirtildi.
Bütçenin 400 milyarı gelmeden gitti
Bakanlığın 2025 bütçesi yıl içinde 479 milyar liradan 537 milyar liraya çıktı ve bunun 512 milyar lirası harcandı.
Bakanlığın mali tablolarının dipnotlarında gelecek yıllara ait gider taahhütleri 399 milyar lira olarak görünüyor.
Bakanlık bütçesi 2026'da 525 milyar lirayken 2027 teklifinde 761 milyar liraya çıkarıldı.
soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz.
soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.
soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.