Sağlık Bakanlığı’nın 2027 bütçe teklifinde, 18 şehir hastanesinin kira ve hizmet bedelleri için 160,66 milyar lira ayrılıyor. Koruyucu sağlık ödeneği de artırılıyor. Meclis’te yanıt bekleyen soru ise bu artışın aile sağlığı merkezi kadrolarına, aşı tedarikine ve yurttaşların yaşadıkları yerde alacakları hizmet sunumuna nasıl yansıyacağı.

Sağlık Bakanlığı’nın 2027 bütçesi yarın TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşülecek. Teklifte şehir hastaneleri için gelecek yıl ödenecek kira ve hizmet bedellerinin tutarı belli. Bütçe görüşmelerinde aile sağlığı merkezine aşı olmaya giden çocukların aşılarına zamanında ulaşabilmesi için neler yapılabileceği de ele alınmalı. Türk Tabipleri Birliği (TTB), 2026’da bazı aşıların zamanında temin edilemediğini ve aile sağlığı merkezlerine getirilen kimi çocukların aşı olamadan geri döndüğünü bildiriyor.

Sağlık Bakanlığı’nın merkezi bütçedeki payı azalıyor

Bütçe teklifinde Sağlık Bakanlığı’na yaklaşık 1 trilyon 967 milyar lira ödenek ayrılıyor. Bakanlığın ödeneği, 2026’ya kıyasla TL cinsinden yüzde 33,4 artıyor. Ancak merkezi yönetim bütçesi daha hızlı büyüdüğü için Bakanlığın toplam bütçedeki oranı yüzde 7,77’den yüzde 7,21’e geriliyor. Sağlığa ayrılması gereken bütçenin hangi alanlara ayrıldığı ise başka bir tartışma konusu.

TTB’nin teklif üzerinden hazırladığı döküme göre, kamu-özel işbirliği modeliyle yapılan 18 şehir hastanesi için 82,27 milyar lira kira ve 78,39 milyar lira hizmet bedeli öngörülüyor. Toplam 160,66 milyar liralık ödenek, Sağlık Bakanlığı bütçesinin yaklaşık yüzde 8,2’sine, tedavi edici sağlık programı ödeneğinin ise yüzde 11,8’ine denk geliyor. TTB, şirketlerle yapılan sözleşmelerin sona erdirilmesini ve hastanelerin Sağlık Bakanlığı’na devredilmesini talep ediyor.

Genel Sağlık-İş, sözleşmelerin açıklanmasını ve aile sağlığı merkezlerinin güçlendirilmesini talep ediyor

Genel Sağlık-İş, bütçe görüşmelerinin başlamasıyla 21 Ekim’de Meclis önünde düzenlenen “Yoksulluğu Bitiren Bütçe İstiyoruz” eylemine katıldı. Sendika 22 Ekim’de yayımladığı Başkanlar Kurulu deklarasyonunda, şehir hastanelerinin yapım, işletme ve hizmet alım sözleşmelerinin yanı sıra bu hastanelerin kamuya getirdiği mali yükün de açıklanmasını talep etti. Deklarasyonda ayrıca, hastane hizmetlerinin kent dışındaki büyük yerleşkelere taşınmasıyla merkezi konumdaki bazı kamu hastanelerinin kapatıldığı ve işlevsizleştirildiği belirtildi. Sendika bu kurumların kamu yararı gözetilerek yeniden hizmete kazandırılmasını savunuyor.

Sendikanın birinci basamağa yönelik talepleri de somut. Aile sağlığı merkezlerinin kamu binalarında, kamu tarafından sağlanan altyapıyla hizmet vermesini, kamu personeli statüsündeki aile sağlığı çalışanı sayısının ikiye çıkarılmasını ve tıbbi sekreter istihdam edilmesini istiyor. Bu taleplerin bütçedeki karşılığı ise merkezlerin bina ve donanım giderleriyle ihtiyaç duyulan kamu kadrolarına ayrılan ödeneğin açıkça gösterilmesidir.

Cumhuriyetçiler Kurultayı, sağlık kaynaklarının ihtiyaçlara göre planlanmasını öneriyor

Cumhuriyetçiler Kurultayı’nın “Kurtuluş Programı”, sağlık hizmetlerinin doğrudan kamu tarafından sunulmasını ve kamu kaynaklarının toplumun ihtiyaçları doğrultusunda planlanmasını savunuyor. Programın sağlık politikası ekinde şehir hastanelerinin kamuya devredilmesi, kamu zararına yol açan sözleşmelerin iptal edilmesi ve koruyucu sağlık hizmetlerine öncelik verilmesi öneriliyor.

Komisyon görüşmesinde bu önerilerin iki somut karşılığı olmalıdır. Bakanlık, hastane bazında kira ve hizmet ödemelerini, kalan sözleşme yükümlülüklerini ve kamuya devrin maliyetini Meclis’e sunmalıdır. Birinci basamak sağlık hizmetleri içinse, nerede yeni merkezlerin açılacağını, kaç ekibin eksik kadrosunun tamamlanacağını ve aşı tedarikinin nasıl güvence altına alınacağını açıklamalıdır.

Koruyucu sağlık ödeneği artıyor. Hizmete nasıl yansıyacak?

TTB’nin iki yıllık tekliflere dayalı hesabına göre koruyucu sağlık programının ödeneği 406,26 milyar liradan 585,42 milyar liraya yükseliyor. Programın Bakanlık bütçesindeki payı da yaklaşık yüzde 27,5’ten yüzde 29,8’e çıkıyor. TTB’nin bildirdiği aşı tedariki aksaklıkları, bu artışın hangi hizmeti iyileştireceğini sormak için somut bir gerekçe sunuyor. Bakanlık, aşı tedarik takvimini ve il düzeyindeki aşılama hedeflerini açıklayabilir. Tedarik nedeniyle aşısı ertelenen çocukların ne kadar sürede aşılandığı da izlenebilir.

Koruyucu sağlık ödeneğindeki artış, Meclis’te iki somut soruyla ele alınabilir. İlk soru, mevcut aşı takvimindeki aşıların aile sağlığı merkezlerine zamanında ulaştırılması için Bakanlığın ne yapacağı. İkinci soru ise HPV aşısı. TTB, rahim ağzı kanserinden korunmada kullanılan HPV aşısının henüz ulusal aşı takvimine alınmadığına dikkat çekiyor. Sağlık Bakanlığı 2027’de HPV aşısını ulusal aşı takvimine alıp ücretsiz uygulamak için bu ödenekten kaynak ayıracak mı? Ayırılacaksa, uygulama ne zaman başlayacak ve kimleri kapsayacak?

Aşıların düzenli uygulanabilmesi için tedarikin yanı sıra erişilebilir merkezler ve yeterli ekip gerekiyor. Genel Sağlık-İş’in aile sağlığı merkezleri için kamu binası, yeterli personel ve kamusal altyapı talepleri bu ihtiyaçlarla örtüşüyor. Cumhuriyetçiler Kurultayı’nın Kurtuluş Programı’nda koruyucu sağlığa öncelik verme önerisi bu noktada önem kazanıyor.

Meclis'in önünde, 18 şehir hastanesine ödenecek kira ve hizmet bedellerinin ayrı ayrı hesabı var. Koruyucu sağlık için ayrılan kaynağın hangi hizmete dönüşeceği de aynı açıklıkla ortaya konmalı. Bütçedeki artışın yurttaş için karşılığı çocuğunu aşı günü aile sağlığı merkezinden geri dönmeden aşılatabilmesi ve HPV aşısına ödeme gücünden bağımsız ulaşabilmesidir.

soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz. 

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.