Suriye'de 2011 yılında başlayan emperyalist müdahalenin yol açtığı iç savaştan bu yana halk üçüncü kez yerel yöneticilerini belirlemek için sandık başına gitti.

Yaşanan büyük yıkım ve savaşa rağmen iktidarını korumayı başarabilen Beşar Esad, 2021 yılının Mayıs ayında gerçekleşen genel seçimlerdeki başarısını da arkasına alarak girdi bu seçimlere.

Suriye'deki savaşın etkisi, geçmiş döneme göre azalmış olsa da, hala ülkenin bir gerçekliği. Ancak bugün savaştan daha büyük bir sorun var Suriyelilerin karşısında: Yoksulluk, ekonomik kriz ve elektrik kesintilerinin sebep olduğu gündelik sorunlar. 

Birçok Suriyeli emekçi ekonomik sorunları işaret ederek savaşın en zorlu kısmının şimdi başladığını ifade ediyor.

2011 yılında İslamcı örgütlerin gerçekleştirdiği saldırılarda birçok şehrin alt yapı sistemi çökmüştü. Ayrıca savaş ekonomisinin yarattığı kayıplar nedeniyle ülkenin yeninden inşası için Suriyelileri bekleyen uzun bir zaman var. Sadece ekonomik sorunlar değil, Suriye'den göç etmek zorunda kalan milyonlarca insandan dolayı ülkenin yetişmiş iş gücüne de ihtiyacı var. 

Suriye halkı bir yanda savaşın diğer yanda da ekonomik cenderenin ortasında gitti sandık başına.

Seçimlerin güvenliği ve tarafsızlığıyla ilgili Suriye Hükümeti eleştiri alırken, sorunun kaynağında 10 yılı aşan savaş süreci yer alıyor.

Şu an Suriye'de güvenilir bir seçmen kütüğü yer almıyor. Yoğun göç ve savaşda yaşamını kaybeden insanların ardından Suriye'nin seçmen kütüğü belirsizlikler taşıyor. Ayrıca kolluk kuvvetinin de seçimlerde oy kullanabiliyor olması birçok gözlemci tarafından olumsuz bir veri olarak işaretleniyor. 2014'te değişen Suriye seçim yasası ile artık askerler de oy kullanabiliyor. 

Yerel seçimlerin hedefinde ise her 10 bin kişiye bir yerel temsilcinin belirlenmesi var.

2018 yılında gerçekleşen yerel seçimlere göre daha fazla sandığın kurulduğu seçimlerde 7348 sandıkta yaklaşık 60 bin aday yarıştı.

Seçimlerde aralarında Suriye Komünist Partisi ve Arap Sosyalist BAAS Partisi'nin de olduğu 1972 yılında oluşturulan Ulusal İlerici Cephe'de yer alan yaklaşık 10 parti ve bağımsız adaylar yarıştı. 

Suriye Televizyonu'ndan gazeteci Fadıl Hammad seçimler ve Suriye'nin içinden geçtiği süreçle ilgili soL'a değerlendirmelerde bulundu: 

"Seçimler Suriye'de 4 yılda bir yapılıyor. Son seçimler 2018 yılında gerçekleşmişti. Suriye halkı iç savaştan bu yana genel ve yerel seçimlerde toplamda 8 kez sandık başına gitti. 

Geçmiş ile şimdiki seçimler arasında sahada Suriye ordusu lehine saha değişiklikleri meydana geldi ve hükümet geniş coğrafi alanları kontrol altına aldı. Ancak bugün seçimler vatandaşların yaşadığı zor ekonomik koşullar altında yapılıyor. Suriye halkına yönelik haksız yaptırımların ve “Sezar” yasasının dayatılmasının sonucudur tüm bu ekonomik zorluklar. Batılı devletler askeri olarak yenemediği Suriye'ye ekonomik olarak diz çöktürmek istiyor. Ekonomik zorluklar seçimlerin en büyük gündemi şu an.

(Seçimlerin şeffaf olmadığı konusundaki eleştirilerle ilgili) Seçim merkezlerine yönelik herhangi bir ihlal veya manipülasyon vakası kaydedilmedi. Adayların seçim sürecinin işleyişiyle ilgili herhangi bir sorunu veya şikayeti varsa itiraz etme imkanı da var. Ama bu konuda herhangi bir adayın şikayeti ya da resmi uyarısı yer almadı. Oyların sayımı halka açık olarak ve aday temsilcilerinin huzurunda yapıldı.

Bu seçimde seçmen katılım oranı iyiydi. 2018'deki yerel yönetim seçimleri ile bugünkü yüzde karşılaştırıldığında, bu seçimlere katılanların önceki seçimlere göre yüzde 30 daha fazla olduğu görülüyor. Adaylar açısından yaklaşık 20 bin aday, sandık sayılarında ise yaklaşık 1200 sandık artışı var. Bunlar olumlu veriler.

Gazeteci Fadıl Hammad

'Silahlı gruplar seçimlerin gerçekleşmesini istemiyor'

Sandıklar silahlı grupların kontrol ettiği bölgelere, örneğin Rakka valiliğine yerleştirilmedi, sandıklar Rakka'nın kurtarılmış kırsalına yerleştirildi. Silahlı gruplar seçimlerin gerçekleşmesini istemiyor.
Kamışlı şehrinde aday sayısının mahalli idare meclislerinde olması gereken sandalye sayısına eşit olması nedeniyle sandıklar yerleştirilmedi. Adaylar biraraya gelerek alkışlarla göreve seçildiler. Bu Suriye için bir başarI göstergesi. 2011 yılındaki seçim kanunundaki 107. numaralı maddeye göre tek adayın olduğu ve alternatif ya da itirazın olmadığı yerlerde görev başına gelinebiliyor.

İdlib'de bulunan silahlı terör grupları, siyasi kararları sandık üzerinden değil silah diliyle kontrol etmek istedikleri için her türlü demokratik ve anayasal önlemi reddediyor. Bir yanıyla da halkın gizli oy kullanarak vereceği mesajdan kaygı duyduklarını söyleyebiliriz.

Bu grupların çoğu katıdır, bu nedenle seçimler onlar için zaten güvenilir mekanizmalar değil, aksine amaçları bu anayasal hakkı bozmak ve halkın demokratik yollardan ayrılmasını sağlamak. Sandıktan çıkacak sonuçlara onlar da hazır olmayabilirler. 

(Seçimden sonra ne olacak?) Seçimleri kazanan adaylar kendi bölgelerini geliştirmek için geniş yetkilere sahip oldukları için sorumluluklarını yerine getirmelerini ve yerelliğe dürüstçe hizmet etmelerini diliyoruz. Seçilen adayların Suriye halkının, ekonomik durumu da iyileştirecek şekilde ülkenin yeniden inşası için canla başla çalışacaklarını umuyoruz. Seçimleri kazanan adayların dayatılan kuşatma ve haksız yaptırımlara karşı alternatifler ve çözümler üretmeleri gerekiyor. Onların da karşısında böyle zorlu bir görev var.