Meryem Vitni "Philip Morris’ten deprem yardımına hayır!” başlığıyla 13 Şubat 2023 günü yayımladığımız Görüş yazısında, sigara devi Philip Morris International’ın (PMI) 6 Şubat günü Türkiye’de meydana gelen depremlerle ilgili sosyal sorumluluk projesi hazırlığı içinde olduğuna dikkat çekmişti. Vitni uluslararası bağlayıcı bir antlaşma olan Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi’nin kamu idaresinin tütün endüstrisinden bağış kabul etmesini yasakladığını, ancak AKP iktidarının Sözleşme’ye imza attığı tarihten beri Sözleşme hükümlerini açıkça çiğnediğini ve başta PMI olmak üzere endüstriden defaten bağış kabul ettiğini belirtmişti.

Yazımızı takiben, 15 Şubat günü PMI, Twitter hesabından Türkçe ve İngilizce yayımladığı mesajında, yine hukuku yok sayarak, “acil insani yardım ve uzun vadeli iyileşme çabalarını desteklemek için” yardım kuruluşları aracılığıyla kullanılmak üzere 2 milyon dolar ayırdığını, Türkiye’deki iştirakinin deprem bölgesine yardım ulaştırmaya başladığını, çalışanlarının öncülüğünde 1720 aileye yardım yapıldığını, PMI’nin şirket çalışanlarının bağışlarının tutarı kadar ek katkıda bulunduğunu bildirdi. 

16 Şubat günü ise, Dünya Gazetesi portalında yer alan bir haberde, PMI’nin deprem bölgesi için 40 milyon TL tutarında bağış fonu oluşturduğu haberi yapıldı.

'Sermayenin kamusal alana, sosyal politikaya müdahalesi bu bağışlar'

Konu hakkında görüşünü aldığımız Meryem Vitni şunları söyledi:

“Philip Morris şaşırtmadı. Şirket merkezinin kararı ile, kamu idaresinin bağlı ve ilgili kurumlarının sigara şirketlerinden bağış kabul etmesinin hukuken mümkün olmadığını bile bile, 2 milyon dolarlık bir paket sunuyorlar iktidara. Şirket çalışanları gerçek insanlar, istedikleri gibi yardım yapabilirler elbette, ancak bu yardımı şirket tüzel kişiliği adı altında yapamazlar. Endüstriden bağış kabul etmenin yasak olmasının nedeni, bu yardımların, aynı tütün ürünlerinde olduğu gibi, zararlı olması. Yardımın, bağışın zararı ne, diye sorulabilir? Sermayenin kamusal alana, sosyal politikaya müdahalesi bu bağışlar. Sigara şirketleri özelinde ise, zararlar yardım paketinin yazılı olmayan koşullarında gizli. Endüstri uzun zamandır, yeni nesil tütün ve nikotin ürünlerini Türkiye’de yasallaştırma ve pazarlama peşinde. AKP iktidarı, nikotinli ürünler söz konusu olması nedeniyle bu baskıya bugüne kadar dayandı. Şimdi yüklü deprem yardımı yapmak PMI’ye Türkiye’deki iktidar ile olan ilişkilerini ilerletmek için mükemmel bir fırsatı sunuyor. Başta toplum sağlığını savunanlar olmak üzere, PMI’nin ve olası diğer sigara şirketlerinin küstah ve zararlı deprem yardımlarının reddedilmesi için toplumsal bilincin yükseltilmesi, siyasi tepkilerin ortaya konması gerekli.”

Haber

Bağış kampanyası bir aklanma şovu: 'Gelir adaletsizliğinin çarpıcı bir fotoğrafı'