Son günlerde yerli ve yabancı bazı medya organlarında yer alan, “Küba’da büyük bir salgın yaşandığı, binlerce vaka ve yüzlerce ölüm olduğu” yönündeki iddialar aslında gerçekleri yansıtmıyor. 

Bu haberlerin, Küba hükümetine muhalif bir isim olan Manuel Cuesta Morúa’nın sosyal medya paylaşımlarına dayandığı, söz konusu iddialarınsa Küba'nın resmi sağlık verileri ve sağlık otoritelerinin açıklamalarıyla açık biçimde çeliştiği görülüyor.

Resmi kaynaklara göre arbovirozis vakaları azalıyor

Küba’da etkeni arbovirüs olan ve dang ateşi ile chikungunya hastalıklarına yol açan bir salgının varlığı doğru. Ancak iddia edildiği gibi durum, kontrolden çıkmış bir sağlık felaketi niteliği taşımıyor. Aksine, son haftalarda vaka sayılarında belirgin bir azalma eğilimi söz konusu.

Resmi açıklamalarda, salgının kontrol altında olduğu, dang ateşi ve chikungunya vakalarının ülke genelinde düşüş gösterdiği belirtiliyor. Yapılan açıklamalarda Kübalı uzmanlar, salgının tamamen sona ermediğini ancak hastalığın vektörü olan sivrisineklere yönelik alınan önlemlerin etkisini göstermeye başladığını vurguluyor.

Küba Halk Sağlığı Bakanlığı ve devletin resmi medya organları tarafından 5 Ocak'ta yapılan açıklamalarda

• Ateşli hastalıklara yol açan ve etkeni arbovirüs olan şüpheli vaka sayısının bir önceki haftaya kıyasla belirgin biçimde azaldığı,
• Önceki hafta 16 bin 214 olarak bildirilen vaka sayısının son haftada 9 bin 960’a düştüğü,
• Dang ateşi şüphesi taşıyan vakalarda yüzde 2,83 oranında düşüş yaşandığı, chikungunya şüpheli vakalarında ise 955 vakalık bir azalma kaydedildiği

bilgisi Bakan Yardımcısı Carilda Peña García ve bilimsel heyet tarafından gerçekleştirilen resmi toplantılarda kamuoyuyla paylaşılmıştı.

Muhalif hesaplar gerçeği çarpıtıyor

Sosyal medyada paylaşılan muhalif kaynaklı iddialarda öne sürülen; “Küba’da sağlık sistemi çöktü”, “Nüfusun üçte biri hastalandı” ve “Ölümler gizleniyor” gibi dramatik ve doğrulanmamış ifadelerin aksine, nesnel ve resmi, verilere dayalı bilgiler salgının henüz sona ermediğini ancak etkili önlemler sayesinde seyrinin düzenli ve kontrol edilebilir olduğunu ortaya koyuyor.

Kübalı bilim insanlarının virüsün yayılımını değerlendirmek amacıyla kullandığı matematiksel modellemelere dayalı analizler, salgının yakın zamanda tüm yerelliklerde kontrol altına alınabileceğini öngörüyor. Uzmanlar, sivrisinek üreme alanlarının denetiminin hastalık insidansı üzerinde doğrudan etkili olduğuna dikkat çekiyor. Bu kapsamda koruyucu sağlık önlerinde, 2026 yılı için haşere kontrol stratejilerinde özellikle sivrisinek mücadelesine yönelik uygulamalara ağırlık verildi.

Küba Turizm Bakanlığı’nın yerli ve yabancı ziyaretçilere yönelik açıklamalarında ise, sağlık otoritelerinin kapsamlı önlem ve denetimlere devam ettiği; arbovirüs kaynaklı hastalık oranlarında sürekli bir düşüş eğilimi bulunduğu ve turistik tesislerde sağlık hizmeti standartlarının korunarak güvenli bir ortam sağlandığı ifade ediliyor.

Salgın sonrası bilimsel çalışmalar ve yeni teknolojiler

Chikungunya enfeksiyonu sonrasında gelişen kronik eklem ağrılarının tedavisine yönelik olarak, Küba Ulusal Sağlık Sistemi bünyesinde yeni teknolojilerin etkinliğini değerlendiren çalışmalar başlatılmıştı. 

BioCubaFarma’ya bağlı Combiomed tarafından geliştirilen, düşük frekanslı ve iki kanallı bir elektrik stimülatörü olan Stimul-W cihazının, eklem iltihaplarında tamamlayıcı tedavi ve ağrı kesici olarak etkili olduğu kanıtlandı. Ulusal Sağlık Sistemi, bu bağlamda Stimul-W'nin kullanımının yaygınlaştırılmasına yönelik kapsamlı stratejiyi ele alıyor. Hastalığın akut evresinden sonra eklem semptomlarını hafifletmek amacıyla elektriksel uyarıcının uygulanması için standartlaştırılmış bir prosedür içeren bir protokol oluşturulmasını planlıyor.

Küba, Meksika ve Venezuela’da lisanslı olan bu cihaz, 1998 yılından bu yana venöz ülserler, diyabetik ayak, orak hücreli anemi, kronik yaralar ve osteomiyelit gibi durumlarda ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarında başarıyla kullanılıyordu.