"Küba Gerçeği", 2023 Şubat ayında Türkiye Komünist Partisi'nin (TKP) girişimiyle başlatılan bir yayın. Küba'da siyaset, ekonomi, yaşam, kültür gibi konularda Kübalı yazarların ürettiği makalelerin çevirilerini yayımlayan Küba Gerçeği'nde çıkan makaleler, artık soL'da paylaşılıyor.

2024 yılında spor profesyonellerinin en önemli etkinlikleri olan Olimpiyat ve Paralimpik Oyunları'nın gerçekleşmesi, Ulusal Spor, Beden Eğitimi ve Rekreasyon Enstitüsü'nün (INDER) yıllık değerlendirmelerine ivme kazandırdı. Bu amaçla yapılan toplantıya Komünist Parti Merkez Komitesi Genel Sekreteri ve Cumhurbaşkanı Miguel Díaz-Canel Bermúdez başkanlık etti

Geçtiğimiz gün Devrim Sarayı'nda düzenlenen toplantıya enstitünün yönetim kurulu üyeleri, ulusal komisyon üyeleri, sporcular, davetli işçiler, sporun önde gelen isimleri ve seçilmiş gençler katıldı. İl ve belediye başkanlarının video konferans yoluyla bağlandığı toplantıda spor sisteminin güçlendirilmesine yönelik öneri ve fikirler tartışıldı.

INDER başkanı Osvaldo Vento Montiller tarafından sunulan –görsel ve işitsel materyallerle desteklenen- rapora göre, Küba sporu için 2024 yılı sevinç ve memnuniyetsizlik duyguları ile dolu bir yıl olarak sona erdi. Montiller, Küba'nın Paris 2024 Olimpiyat Oyunları'nda iki altın, bir gümüş ve altı bronz madalya kazandığını, ancak bunun dünyanın ilk 20 ülkesi arasına girme hedefinin gerçekleştirilemediği anlamına geldiğini hatırlattı. Öte yandan, Paralimpik Oyunlarında beklentilerin çok ötesinde bir başarı kazanıldı. Ada 6 altın, 3 gümüş ve 1 bronz madalya kazanarak 24’üncü sıraya yerleşti. Bu başarı, Tokyo Olimpiyatlarında ulusal madalya sıralamasında elde edilen 33’ücüncülükten daha iyi bir performanstı.

Beş kez Olimpiyat şampiyonu olan Mijaín López'in başarısı ve paralimpik sprint kraliçesi Omara Durand'ın olağanüstü spor kariyerini altın madalya ile noktalaması, Olimpiyat yazının en görkemli ve gurur verici başarılarıydı. Bu destansı galibiyetler yıllık değerlendirme toplantısında yeniden dile getirildi. Olimpiyat ve Paralimpik oyunları dışında, salon beyzbolu ve görme engelliler beyzbol takımlarının kazandığı dünya şampiyonlukları, halterci Marifélix Sarría ve raketbol oyuncusu Cristian Menéndez Abierno'nun gençler müsabakalarında kazandığı dünya şampiyonlukları da vurgulandı. Japon Profesyonel Ligindeki başarılı performanslarıyla beyzbol atıcıları Raidel Martínez y Liván Moinelo takdir edildi.

ABD ablukasının, Kübalı sporcuların yalnızca kendi yaşamları, antrenmanları ve rekabet etme koşulları üzerine etkisi, 2024 yılı için 3.405.110 dolar olarak hesap edildi. Buna rağmen siyasi irade, ülkenin sosyo ekonomik yaşamının her alanında kısıtlamaların yaşandığı bir dönemde 60. Ulusal Okullararası Spor Müsabakaları’nın düzenlenmesini sağladı.

2023 yılından bu yana yürütülen çalışmaların devamı olarak, yurtdışında görev yapan ve ulusal federasyonların himayesinde olmayan sporculara ve uzmanlara özellikle önem verildi; bu kişiler arasından Küba'yı temsil etmek isteyenlere çağrılar yapıldı.

2024 yılı, özellikle Küba spor tarihinde ayrı bir öneme sahip olan ve yeniden ön plana çıkması beklenen spor dallarında beklenen performansların gerisinde kalındığı bir yıl oldu. Toplantıda Spor ve Beden Eğitimi projesine ilişkin memnuniyetsizlikler ele alındı.

Vento Montiller'e göre INDER, misyonunu güçlendirmek ve mükemmelleştirmek için 2025'in geri kalanında iki önemli süreci fırsat olarak değerlendirecek: Bunlardan ilki, Küba spor sistemine dair yasa tasarısının Parlamento'da görüşülmesi; ikincisi ise Halk İktidarı Ulusal Meclisi’ne hesap verme süreci olacak.

Başkan, spor alanında 2025 yılının başlıca önceliklerinin Paraguay'ın başkenti Asunción kentinde düzenlenecek olan 2. Gençlik Panamerikan Oyunları ile Şili'nin başkenti Santiago'da düzenlenecek olan 6. Gençlik Parapanamerikan Oyunları olduğunu belirtti.
INDER Başkanı "Elimizde olan çözümleri hızlandıralım; aynı maddi kısıtlamalar içinde başarılı olmuş olumlu deneyimleri derinlemesine inceleyelim ve bunların diğer alanlara nasıl uygulanabileceğini değerlendirelim" dedi.

Spor tesislerinin yenilenmesine devam

Küba Komünist Partisi Merkez Komite üyesi ve Sosyal Hizmetler Departmanı Başkanı Susely Morfa González’in de katıldığı toplantıda, Küba sporunun elde ettiği sonuçlar, karşılaştığı zorluklar, eksiklikler ve gelecek projeksiyonları değerlendirildi.

INDER Başkan Yardımcısı Teresa Yamila Méndez, mevcut Olimpiyat dönemi için uygulanan stratejilerden bahsetti. Bunlar arasında bazı branşlarda yabancı antrenörlerin istihdam edilmesi de yer alıyor. “Bu uygulamadan halihazırda ritmik jimnastik, artistik jimnastik, okçuluk gibi branşlar faydalanıyor. Ayrıca, daha iyi sonuçlar elde edebilmemiz için yabancı antrenörlere ihtiyaç duyan takım sporlarını da net olarak belirlemiş durumdayız” dedi. Aynı şekilde, yurtdışında çalışan Kübalı antrenörlerce hazırlanan sporcuların da bulunduğunu belirterek örnek olarak Iván Pedroso ve Yanseen Pérez’i gösterdi. 

Küba Beyzbol Federasyonu Başkanı Juan Reinaldo Pérez, milli sporunun gelişim stratejisiyle ilgili konuşurken asıl hedefin altyapının dönüştürülmesi olduğunu belirtti. Ülkenin 168 belediyesinin 120’sinde küçükler kategorileri için tesisler bulunduğunu ve önümüzdeki yıl Küçükler Ligi'ne yeni yaş kategorilerinin ekleneceğini ifade etti. Bu lig yerel düzeyde başlıyor ve şampiyon olan takım Küba’yı uluslararası bir turnuvada temsil etme hakkı kazanabiliyor. “Ülke genelinde büyük ilgi gören Küçükler Ligi'nin başarısını göz önünde bulundurarak bu sporun ülke genelinde yaygınlaştırılmasını için lige 7-8 yaş, 13-14 ve 15-16 yaş kategorilerini dahil edeceğiz; halkın kültürel mirasının bir parçası olan beyzbolun gelişimi için bu önemli” dedi.

Küba Futbol Federasyonu Başkanı Oliet Rodríguez, kalabalıkların kitlesel olarak katıldığı bir spor dalı olan futbolun gelişimi için Küba’nın 168 belediyesine 7000 top aldıklarını söyledi. “FIFA'nın sponsor olduğu “Okullar İçin Futbol” projesi kapsamında, her belediyedeki beş okula beşer top ulaştırmayı hedefliyoruz; bu toplar özellikle Turquino Planı'nda bu sporun yaygınlaşmasına katkı sağlayacak” dedi.

Küba futbolu aynı zamanda ülkenin en sembolik iki tesisi olan Polar ve Pedro Marrero Ulusal Stadyumlarının futbola yeniden kazandırılması için de çalışıyor. “FIFA projeleri aracılığıyla sağlanan 4,3 milyon dolarlık kaynak sayesinde Polar Sahası’nın tadilatı nisan başında tamamlanacak. Öte yandan 5 milyon dolar bütçe gerektiren Marrero’nun yenilenmesi için de canla başla çalışıyoruz. Federasyon sayesinde finansmanı tamamladık; hatta sentetik çim halıları bile satın aldık” dedi.

Cumhurbaşkanı Díaz-Canel’in spor tesislerinin onarımı üzerine sorusuna INDER Başkan yardımcısı Omar Venegas Echemendía “Okullararası Oyunlar kapsamında başlatılan yarışma hareketi sayesinde 277 tesis onarıldı. Bugün ülke genelinde hâlâ orta ve kötü olarak değerlendirilen 1325 tesis bulunuyor. Bu sayının azalması için çalışmaya devam edeceğiz” dedi.
Toplantıda ayrıca satrancın yaygınlaştırılması, sporun efsanelerine gösterilen ilgi, Spor Araştırmaları Merkezi'nin Biocubafarma şirketleri ve üniversitelerle işbirliği gibi konular ele alındı. 

Hem profesyoneller hem de herkes için spor

Toplantı sonunda, Başbakan yardımcısı Inés María Chapman Waugh, Küba’nın geride kalan Olimpik dönemde elde ettiklerinin yanı sıra, içinde bulunduğumuz 2025-2028 dönemine yönelik olarak karşılaşılan güçlükleri ve stratejileri ele aldı. 

Chapman Waugh, bu amaçla spor altyapısının iyileştirilmesi, antrenörlerin eğitimlerinin ve gelişimlerinin gerekirse uluslararası kurslar aracılığıyla artırılması, bilimsel bulguların uygulamaya geçirilmesi, sporcuların bütünsel gelişiminin desteklenmesi (özellikle erken yaş spor okullarında – EIDE – başlayan eğitimlerle) gerekliğinden bahsetti. Bunlara ek olarak sporun toplumsal olarak teşvik edilmesinin sürmesi gerektiğini vurguladı. Örgütün Beden Eğitimi alanında yürüttüğü faaliyetlerle ilgili olarak, güncel ihtiyaçlar doğrultusunda derslerin kalitesinin artırılması ve öğretmenlerin metodolojik eğitimlerinin geliştirilmesi çağrısı yaptı. Tesislerin fizikî koşulları ve ekipman ihtiyaçlarıyla özel olarak ilgilenilmesine ve bu doğrultuda yerel örgütlerin ve ekonomik aktörlerin sürece dahil edilmesi gibi alternatiflere işaret etti. Fiziksel aktivitenin olumlu etkilerini dikkate alarak, yaşlı bakım evlerinde, kırsal alanlarda, dezavantajlı topluluklarda ve bağımlılık ile şiddet gibi sorunların bütüncül yaklaşımla ele alınması gereken mahallelerde bu çalışmaların yoğunlaştırılması çağrısında bulundu.

“Spor esenliktir, yaşam kalitesidir, sağlıktır, halkın birliğidir; bu güçle birlikte Küba Devrimini savunma yolunda yeni zaferler kazanacağız” diyerek sözlerini noktaladı.

Yazar: Claudia Díaz Pérez
Yayınlandığı Yer: Precidencia y Gobierno de Cuba 
Yayın Tarihi: 26.03.2025 
Çeviri: Irmak Kaleli 

Küba: Devrimin sporunu neden savunmalı?

DOSYA | Küba Gerçeği yazıları