Ana içeriğe atla

Home

soL Haber'de reklam yok, sadece haber var. Bunu birlikte sürdürüyoruz. Abone olarak desteğinizi gösterin.

Yükleniyor...

'Kim demiş, örgütlülük sanatçının yaratıcılığını kısıtlar diye?'

'Kim demiş, örgütlülük sanatçının yaratıcılığını engeller. Theodorakis’in asıl gürül gürül aktığı yıllar örgütlü olduğu yıllardı.'

Cemil Fuat Hendek

Yayın Tarihi: 03.09.2021 , 12:46 Güncelleme Tarihi: 22.01.2025 , 10:54

Kapitalist Almanya’nın övünç kaynağı ağır endüstrisinin kalbindeyiz. Mannesmann, Thysen, Krupp’un yüksek fırınlarından yükselen bacalarla, kömür madenlerinin yüzlerce metre derinliklerine inen asansörlerini çeken devasa çarklarla kuşatılmış Duisburg kentindeyiz. Yıl 1982. Alman Komünist Partisi‘nin, 1974’ten itibaren gelenekselleştirerek her yıl düzenlediği Basın ve Kültür Şenliği’nde, dünyanın hemen her ülkesinden gelmiş olan komünist partilerinin çadırlarının, sergilerin, küçük sahneler ve yemek standlarının arasından sıyrılarak Wedau Stadyumu‘nun önündeki büyük  alana çıkıyoruz.

Alan öylesine hınca hınç dolmuş ki, insanlar kelimenin gerçek anlamında omuz omuza duruyorlar. İş saatinde otobüste gibiyiz. Zar zor kendimize bir yer buluyoruz. Akord edilen bir keman, trampet üzerinde titretilen bir baget, mikrofonların ayarı sırasında aniden kulakları tırmalayan tiz bir ses… On binlerce insan, heyecanlı bir bekleyiş içinde. Bakışlarını yavaş yavaş sahneye yerleşmekte olan orkestraya kilitlemiş öylece duruyor.

Boru değil, Mikis Theodorakis, Pablo Neruda’nın şiirini temel alarak bestelediği Canto General’i sunacak!

En sonunda orkestra yerleşti sahneye; onun arkasında koro yerini aldı. Ve iki ses sanatçısı, Maria Faranturi ve Patros Pandis… Sanki tek bir kütle haline dönüşmüş kalabalık aniden sarsıldı. Alkışlar, bravo sesleri… Acaba komşu kentlerden de duyuluyor mudur diye düşünmeden alamıyorum kendimi. Ve tabii Theodorakis… Ortalık yıkılıyor.

Neredeyse konser başlayamayacak. Theodorakis dakikalarca kolları havada bekledi tezahürat bitsin diye. Nihayet ortalık yavaş yavaş yatıştı. Ve biraz öncekinin tersine, kopkoyu bir sessizliğe gömülmüş olan alanda Canto General’in ilk nameleri yükseldi; Algunas bestias…. İnsanlar kıpırdamaktan bile çekinerek, adeta taş kesilmiş dinliyorlar. Sanki bir ayindeyiz…

Napoleon, “Almanya’da altı ay kış vardır” demiş, “geri kalan altı ayda da güneş yoktur.“ Biraz abartılı gelebilir, ama bu saptama özellikle Ruhr Bölgesi için pek de yanlış sayılmaz. Fabrika bacalarından yükselen dumanlarla üzerine zaten gri bir tül örtülmüş olan Ruhr Çanağı‘nda yağmur da pek bitmez. Sağanak halinde yağmazsa, çiseler. Olmadı ahmakları ıslatır. Bir de havaya püskürtülmüş zerrecikler hali vardır ki, yaz kış demez, insanların ruh sağlığına büyük tehdit oluşturur. Anlayacağınız onsuz olmaz. Onun için insanlar genellikle yanlarına  bir şemsiye ya da yağmurluk almayı ihmal etmezler.

Nitekim, sanırım daha üçüncü şarkıya gelmeden hafiften çiselemeye başladı yağmur. Sıkıntılı bir alışkanlıkla şemsiyeler açıldı. Yağmurluğu olanlar yakalarını biraz daha kapatıp, kapişonlarını başlarına geçirdiler. Kimileri şemsiyelerin altına doğru biraz daha birbirlerine sokuldular. Fakat o da nesi! Yağmur birden müthiş bir sağanağa dönüştü. Sanki gökyüzünde birikmiş tüm su molekülleri kovalarla üstümüze boşalmaya başladı. Yağmurun şiddetinden artık şemsiyeler bile fayda etmiyor; yamulup, kırılıyorlar. Şemsiye ne ki? Sol tarafta iki çadır çöktü. Yağmurluklarımız bile ıslandı. Alana biriken sular yükselerek pabuçlarımızdan içeri giriyor. Uzun yılların en şiddetli yağmuru altındayız.

Bu durumda ne yapılır ki? Tabii herkes bir yana kaçışacak, kendisine bir korunak arayacak; konsere ara verilecek… Hayır! Hiç de öyle olmadı. Dedim ya, sanki bir ayin yerindeyiz. Binlerce insan büyülenmiş gibi, yerinden kıpırdamaksızın konseri dinlemeye devam etti. Bir kişi bile yerinden kıpırdamadı. Sonuna dek… Konser bitti, yağmur dinmedi. Alkışlar, heyecanlı haykırışlar, gözyaşları yağmur sularına karışanlar... Bir süre daha sanki kimsenin alandan ayrılmaya gönlü el vermedi.

…

Sadece Ege’nin öte yakasındaki komşumuz değil, dünya bir büyük müzik insanını yitirdi. Tabii herkes bir gün gidecek. Fakat insan yine de üzülmeden edemiyor. Evet, aramızdan ayrılarak çokları gibi beni de üzdü. Ama bu beni ve sanırım pek çok insanı ilk üzüşü değil. Yunanistan Komünist Partisi’nden ayrıldığında da üzmüştü beni. Ben kimim ki, yine de kalbimden bir tel koparmıştı.

İç parti, dış parti tartışmalarına karışarak… Bağımsız solcu olarak… Ve hep yanlış köşede durarak… Kanımca hem partiye zarar verdi, hem de kendisine. Halbuki en verimli çağını yaşamıştı partili mücadele döneminde. En büyük ve sevilen yapıtlarını vermişti. En yürekten, en berrak, sevgi ve beğeni dolu alkışları o dönemde almıştı. Partisinden uzaklaştıktan sonra da tabii nice çalışmalar yaptı, nice konserler verdi. Ne var ki, kanımca bunların tümü partili dönemindeki biriktirdikleri sayesinde ve onların devamı oldu.

Kim demiş, örgütlülük sanatçının yaratıcılığını engeller. Theodorakis’in asıl gürül gürül aktığı yıllar örgütlü olduğu yıllardı.

NOT: Alman Komünist Partisi’nin festivalindeki konserin anlatımında en ufak bir abartı olmadığını temin ederim. O yıllarda Alman Komünist Partisi’nin geleneksel festivalini en az 3-4 yüz bin kişi ziyaret ederdi. Bu sayıları düşük tutmaya titizlik gösteren polis bile söz konusu festivalle ilgili olarak 100 bin kişiden bahsetmek zorunda kalmıştı.

 

soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.