Emperyalizmin ve ürettiği savaşların insanlığı kendine ne kadar yabancılaştırdığını inanılması zor örneklerle görmeye başladık.

Savaşın devam ettiği Ukrayna’da insanlar ölürken, kentler haritadan silinirken, cephe hattı kripto temelli bahis platformlarında oranlara dökülüyor. Hangi kentin düşeceği, hangi hattın çökeceği üzerine bahisler açılıyor; ölüm, yıkım ve işgal, tabloların içine hapsediliyor.

Üstelik bu oranlar yalnızca bir “tahmin” değil. Askeri analizler, düşünce kuruluşlarının raporları ve piyasa beklentileri iç içe geçirilerek savaşın seyri manipüle ediliyor; algı, kazanç ihtimali üzerinden yeniden üretiliyor. 

Bu tablo yalnızca bir skandal değil. İnsan hayatının açıkça bir spekülasyon ve yönlendirme nesnesine dönüştürüldüğü, savaşın hem sahada hem ekranda yeniden kurgulandığı bir deliliğin ifadesi.

Harita üzerinde manipülasyon ve savaş üzerinden büyük kazanç

15 Kasım'da, Rus kuvvetleri Ukrayna'nın doğusundaki Myrnohrad kasabasının eteklerine doğru ilerlerken, bireysel yatırımcılar, dünya olaylarına dair bahis oynamaya olanak tanıyan bir kumar platformu olan Polymarket üzerinden gerçek zamanlı olarak savaşa ilişkin riskli bahisler yaptılar. Buna göre, eğer Rusya şehri geceye kadar ele geçirirse, ki bu çoğu gözlemci için son derece düşük bir olasılık gibi görünüyordu, bir avuç kişi, savaş üzerinden yattıkları yerden  33 bine varan bir kâr elde edebilirdi.

Gece çöktüğünde, bu bahisçiler mucizevi bir şekilde büyük kazanç elde ettiler, ancak bu Rusya'nın şehri ele geçirmesinden kaynaklanmadı. O sırada Ukrayna güçleri, Myrnohrad kasabası içinde direnç gösteriyordu. Bu durum, Polymarket'in savaşa ilişkin bahislerin sonucunu belirlemek için sıklıkla kullandığı, Ukrayna'daki çatışmanın günlük interaktif haritalarını üreten, Washington merkezli bir düşünce kuruluşu olan Savaş Çalışmaları Enstitüsü'nden (ISW) bir çalışanın müdahalesi sayesinde oldu.

Haritada oynama yapıldı, bir çalışan işten çıkarıldı 

Teknoloji haber sitesi 404 Media'ya göre, piyasa sonuçlanmadan hemen önce, ISW içinden birileri, Rusya'nın kasabadaki önemli bir kavşağı ele geçirdiğini gösteren bir harita düzenledi. Oysa Rusya'nın böyle bir ilerleme kaydettiğine dair hiçbir gösterge yoktu. Polymarket bahsin kazananlarına ödeme yaptıktan sonra, ISW'nin yaptığı düzenleme ertesi sabah gizemli bir şekilde ortadan kayboldu.

ISW, çevrimiçi kumar veya Polymarket'e herhangi bir atıfta bulunmadan, 17 Kasım'da yaptığı açıklamada, yanıltıcı düzenlemenin onay alınmadan yapıldığını iddia etti: "ISW'nin dikkatine, 15-16 Kasım EST gecesi Rusya'nın Ukrayna'yı işgaline ilişkin interaktif haritada yetkisiz ve onaylanmamış bir düzenleme yapıldığı bilgisi ulaşmıştır. Yetkisiz düzenleme, 16 Kasım'da günün normal iş akışı başlamadan önce kaldırıldı ve o gün veya sonraki herhangi bir günde ISW haritalamasını etkilemedi."

18 Kasım'da ISW, sessizce, enstitü tarafından yayınlanan günlük Ukrayna haritalarının yaratıcılarından birinin adını siteden kaldırdı. Olay hakkında bilgi sahibi bir kaynak, söz konusu çalışanın işten çıkarıldığını belirtti. ISW ise konuya dair bir açıklama yapmadı.

Kullanıcıların tepkisine tepki: 'Umarım bu yüzden çok para kaybetmişsinizdir'

Polymarket kullanıcıları ise, bu bariz dolandırıcılıktan dolayı öfkelendi. Kullanıcılar, Rusya'nın Myrnohrad'ı alıp almayacağına dair bahis oynayarak pazara toplam 1,3 milyon dolar yatırmıştı. Ukrayna'daki savaşlar için benzer pazarlar geçmişte 5 milyon dolara kadar ulaşmıştı.

Diğer yandan, Polymarket kullanıcıları konuyu X'te gündeme getirdiğinde, doğal olarak empatiyle karşılanmadılar. Bir hesap, kullanıcılara yanıt olarak "Umarım bu yüzden çok para kaybetmişsinizdir. Savaş ve yıkım üzerine bahis oynamak etik olarak savunulamaz ve ahlaki olarak kınanacak bir şeydir" diye yazdı.

Savaş bahsinde büyük artış

Polymarket ve Kalshi gibi çevrimiçi kumar siteleri, bu yıl popülaritelerinde patlama yaşadı. Bu siteler, sadece geçen ay toplamda yaklaşık 10 milyar dolar gelir elde etti. Kullanıcılar, örneğin İsrail'in Gazze'ye ne zaman saldıracağı veya Trump'ın Venezuela kıyılarındaki teknelere ne zaman yeni saldırılar düzenleyeceği gibi konularda bahis oynayabiliyorlar. Yani, bugün savaş aynı zamanda bir kumarhane.

Bir Polymarket kullanıcısının nükleer silahların yeni yıldan önce patlayacağına dair bahis oynamadan önce yaptığı bir paylaşım, durumun tuhaflığını özetliyor: "Bu gerçekten kaybetmek istediğiniz bir bahis gibi. Biraz garip. Eğer nükleer bir savaş çıkarsa, başka bir kullanıcı 100 bin dolardan fazla kazanabilir."

Şu anda Poliymarket sitesindeki son üç bahis ise şöyle:

• Ocak ayında FED'in (ABD Merkez Bankası) faiz kararı ne olur?
• Trump, Epstein dosyalarını hangi tarihte yayınlar?
• Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro hangi tarihte düşer?

Yasal sonuçları yok denecek kadar az

ISW de yaşananlara dair şaşkınlığını dile getiren bir açıklama yaptı. Enstitü, 404 Media'ya şunları söyledi: “ISW, bazı kuruluşların ve bireylerin Ukrayna'daki savaşın gidişatı üzerine bahis oynadığının ve ISW'nin haritalarının bu bahisleri değerlendirmek için kullanıldığının farkına vardı. ISW bu tür faaliyetleri şiddetle kınamakta ve haritalarımızın bu amaçlarla kullanılmasına şiddetle karşı çıkmaktadır; bu nedenle kesinlikle onay vermiyoruz.”

Öte yandan, bu olay, bahis piyasalarının, kamuya açık olmayan bilgilere erişimi olan içeriden kişiler tarafından kötüye kullanılmaya da müsait olduğunu ortaya koydu. Forbes yazarı Boaz Sobrado'ya göre, bahis piyasalarında içeriden bilgiye dayalı işlemlerin yasal sonuçları "neredeyse yok denecek kadar az". 

Daha önce de benzer manipülasyonlar yaşanmış olabilir

ISW çalışanının kişisel kazanç için haritaları etkilediği başka olaylar olup olmadığı ise belirsiz. Bununla birlikte, Polymarket kullanıcılarının çoğu, başka şaibelerin de yaşandığı iddiasında bulunarak, buna dair bazı örneklere işaret etti. Örneğin kullanıcılar, 29 Ekim'de piyasa çözümlemesinden hemen önce Rusya'nın Ukrayna'nın Kupiansk şehrindeki bir demiryolunu ele geçirdiğini gösteren bir ISW haritasına işaret ettiler. Deep State ve Liveuamap gibi diğer kuruluşların haritaları o zamanlar Rusya'nın Kupiansk'a böyle bir ilerleme kaydettiğini göstermiyordu. Şu anda demiryolu çevresinde hala yoğun çatışmalar devam ediyor.