6 Şubat depremleri, etkilediği 11 ilde 53 binden fazla kişinin ölümüne neden oldu 518 bin konutu kullanılamaz hale getirdi.

Depremden etkilenen bölgelerde iktidar yandaşlara verdiği ihalelerle inşaatlara başladığını duyurdu ancak yapılan konutların yeri, kimler tarafından hangi kaynaklarla yapıldığı tartışma konusu. 650 bin konut inşa edeceğini duyuran iktidar henüz kendi koyduğu hedefe dahi ulaşamadı. Hâlâ konteynerlerde kalan depremzedeler var. Üstelik su, ısınma gibi çok temel problemlerle mücadele etmeye devam ederken, çıkarılma tebligatlarıyla karşı karşıyalar.

Konut inşasına başlanan kentlerde de başka sıkıntılar var. Hatay şantiyeye dönüştü, yaşanmaz hale getirildi.

Konutların yapım sürecinde sık sık vurgu yapılsa da denetimsiz ve usule uygun olmayan adımların atıldığına ilişkin endişe bu sefer de ortaya çıkan görüntülerle gündemde.

Daha önce de benzer şekilde kamuoyuna yansıyan yapım hataları, sosyal medyada tartışma yarattı. TOKİ ve yetkililerden henüz herhangi bir açıklama yapılmazken, depremzedeler yaşananlara ilişkin inceleme ve açıklama talep ediyor.

Yapım hataları sıvalarla mı kapatıldı?

Süreç ilk olarak Hataylı gazeteci Mustafa Dilek’in yazdıklarıyla gündeme geldi. Dilek’in sosyal medyada yayımladığı videoda TOKİ tarafından yapılan inşaatlarda kalıp ve imalat hataları gözler önüne serildi.

Benzer bir şekilde 2024 yılında da kimi TOKİ inşaatlarındaki yapım hatalarının sıvalarla kapatıldığı iddiaları gündeme gelmişti. 

Yurttaşlar, aynı sorunların yeni bir felakette ağır sonuçlara yol açacağından endişe ediyor.

Endişe veren yeni görüntüler Samandağ'dan

Ortaya çıkan yeni görüntüler Hatay'ın Samandağ ilçesinden. 

Görüntüleri inceleyen İnşaat Mühendisi Neslihan Eroğlu soL’a yaptığı değerlendirmede, her şeyden önce bu tür görüntülerin yurttaşlarda kaygıyı artırdığını belirtti. Eroğlu, bu kaygının mutlaka yetkililer tarafından giderilmesi gerektiğini vurguladı.

Eroğlu, düşük basınç dayanımına sahip beton sonuçları, kalıp hataları ve beton segregasyonu (Çeşitli sebeplerden dolayı betonu oluşturan malzemelerin birbirinden ayrılması ve betonun homojen yapısını kaybetmesi olayına segregasyon denir. Betonarme yapılarda sık sık karşılaşılan bu yapısal hata, önemsenmediği zaman geri dönüşü olmayan hasarlara yol açabilir) gibi sorunların videodan dahi fark edildiğini belirterek, “Bu tür sorunların yapısal güçlendirme elemanları ile mi tamir edildiği, yoksa sıva ile kapatılıp kapatılmadığının mutlaka denetlenmesi gerekir” dedi.

Videodaki kusurlar donatı ve kalıp imalatlarındaki özensizlikten

Konuya dair soL’a konuşan İnşaat Mühendisleri Odası Ankara Şube Başkanı Onur Özergene ise tünel kalıp sistemleriyle yapılan binaların normal koşullarda depreme dayanıklı olduğunu hatırlattı. 

Ancak hızlı konut üretiminin gerekçe gösterilerek güvensiz yapıların üretilmemesi gerektiğini söyledi.

Özergene, tünel kalıp sistemlerinin herkes tarafından uygulanamayacağına dikkat çekerek şöyle konuştu:

“Tünel kalıp sistemleri her mühendisin, her müteahhidin ya da ustanın kullanabileceği bir kalıp türü değildir. Daha önce tünel kalıp ile konut yapmamış kişilerin bu sistemi kullanmaması gerekir. Videodaki kusurlar da büyük ihtimalle bu sebeple ortaya çıkmıştır. Ne yazık ki ülkemizde ehil kişilerin yapması gereken işleri, sadece para kazanmak uğruna ‘ben bu işi yaparım’ diyen kişiler üstleniyor.”

Özergene, inşaatta görülen kusurların donatı ve kalıp imalatlarındaki özensizlikten kaynaklandığını belirterek şu uyarıyı yaptı:

“Kalıp düzgün bağlanmadığı ya da aks betonu doğru dökülmediği için perdelerde kaçak olmuş, yama yapılmış. Döşemelerde hasır donatı düzgün serilmediği için betonda boşluklar çıkmış. Tünel kalıpta çalışan her birimin —müteahhitten şantiye şefine, kalıp ustasından demircisine, elektrik ve sıhhi tesisat işçisine kadar— işinin ehli olması gerekir. Bu yapının mutlaka detaylı bir incelemeye ihtiyacı var.”

Yurttaşlar, yaşananlara ilişkin yetkililerden acil denetim ve açıklama talep ediyor. 

Büyük felaketin üzerinden 950 gün geçti. Ancak depremzedeler hâlâ çözülmesi gereken en temel sorunlarla mücadele etmeye devam ediyor.

Beton sertleşmeden inşaata devam edilmiş: TOKİ deprem konutlarında neler oluyor?