Türkiye’deki bazı çöp depolama alanlarının dünyanın en yüksek metan salımı gerçekleştiren tesisleri arasında olduğu ortaya çıktı.

İngiliz The Guardian gazetesinde yer alan habere göre, California Üniversitesi Los Angeles (UCLA) araştırmacılarının Carbon Mapper tarafından yayımlanan uydu verilerini incelemesiyle hazırlanan çalışmada, Türkiye’de metan salımı en yüksek 10 atık sahası belirlendi.

Listenin başında İstanbul’un Silivri ilçesindeki büyük depolama alanı yer aldı. Uydu gözlemlerine göre tesisten atmosfere saatte ortalama 7,4 ton metan salınıyor. Bu miktarın iklim üzerindeki etkisinin yaklaşık 1,5 milyon benzinli aracın emisyonuna denk geldiği hesaplanıyor.

Silivri’deki tesis Türkiye’nin en büyük çöp depolama alanı. Tesise her gün yaklaşık 10 bin ton atık gönderiliyor.

Şile’de saatte 4 ton metan

İstanbul’daki bir başka büyük atık sahası olan Şile’de de durum farklı değil.

Guardian’ın aktardığı uydu verilerine göre Şile’deki depolama alanından saatte yaklaşık 4 ton metan atmosfere karışıyor. Bu miktar yaklaşık 800 bin aracın emisyonuna denk gelen bir iklim etkisi yaratıyor.

UCLA’nın Türkiye’deki 10 atık sahasına ilişkin araştırmasında ölçülen metan salımları saatte 841 kilogram ile 7,4 ton arasında değişiyor. Çalışma, 1 Ocak 2025 ile 1 Haziran 2026 arasındaki uydu gözlemlerine dayanıyor.

Araştırmayı yürüten UCLA STOP Methane projesinin yöneticisi Cara Horowitz, Türkiye’deki birçok tesisteki salım oranlarının küresel ölçekte dahi “son derece yüksek” olduğunu belirtiyor.

Horowitz’e göre söz konusu tesisler, dünyadaki en büyük insan kaynaklı metan kaynaklarından bazılarını oluşturuyor.

'Sıfır atık' söylemiyle çelişiyor

Ortaya çıkan tablo, Türkiye’nin önümüzdeki ay Antalya’da ev sahipliği yapacağı COP31 Birleşmiş Milletler İklim Konferansı açısından da dikkat çekici.

Türkiye, COP31 kapsamında “Sıfır Atık ve Metan Salımlarının Azaltılması” başlığını eylem gündeminin ilk sırasına koyuyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum da metan salımlarının azaltılmasının kısa vadede sıcaklık artışını yavaşlatmanın en hızlı ve etkili yollarından biri olduğunu savunuyor.

AKP'li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ise haziran ayında yaptığı bir konuşmada atık yönetiminin öncelikli alanlardan biri olduğunu belirtmişti.

Ancak Guardian’ın sorularını yanıtlayan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Türkiye’deki metan “süper salıcıları” hakkındaki bulgulara ilişkin açıklama yapmadı.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi de Silivri’deki metan salımlarıyla ilgili soruları yanıtlamadı ve gazetenin tesiste fotoğraf çekmesine izin vermedi.

Silivri’de metan yakalanıyor, ancak sızıntı sürüyor

Silivri’deki tesisi işleten İBB iştiraki İSTAÇ’tan bir yetkili, sızıntıların nedenlerinden birinin henüz üzeri kil ile kapatılmamış atıklar olduğunu belirtti.

Tesiste metanın bir bölümü yakalanarak enerji üretiminde kullanılıyor. İSTAÇ yetkilisinin aktardığına göre saatte yaklaşık 6 bin metreküp metan yakalanıyor.

Ancak uydu ölçümleri, buna rağmen atmosfere çok büyük miktarda metan kaçtığını gösteriyor.

Carbon Mapper uzmanı Tia Scarpelli, metan toplama sisteminin bulunmasının tek başına yeterli olmadığını, sistemlerin tasarımı, verimliliği ve günlük işletme koşullarının belirleyici olduğunu belirtiyor. Yetersiz bakım, gaz yakma sistemlerinin çalışmaması veya yalnızca kaliteli gazın toplanması gibi uygulamalar atmosfere büyük miktarda metan kaçmasına neden olabiliyor.

Metan, iklim krizi açısından kritik

Organik atıkların oksijensiz ortamda parçalanması sırasında ortaya çıkan metan, kısa vadede karbondioksitten çok daha güçlü bir sera gazı.

Atık depolama alanları bu nedenle önemli metan kaynakları arasında bulunuyor. Daha önce yapılan küresel uydu araştırmalarında 2019-2023 arasında çöp depolama alanlarından kaynaklanan 1256 büyük metan sızıntısı tespit edilmişti.

Metan salımlarını azaltmanın yolları arasında organik atıkların depolama alanlarına gönderilmemesi, metanın toplanarak enerji üretiminde kullanılması ve depolama alanlarının daha etkin biçimde kapatılması bulunuyor.

UCLA araştırmacılarına göre ise ilk adım, en büyük sızıntı kaynaklarının tespit edilmesi.

Türkiye’deki uydu verilerinin ortaya çıkardığı tablo, COP31 öncesinde bu sorunun artık göz ardı edilemeyeceğini gösteriyor.

soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.