Sayfa yolu
Bugün İlhan Erdost'un işkenceyle katledilmesinin yıldönümü
soL'a güvenin, algoritmaya müdahale edin. Tek tıkla soL Haber'i Google'da tercih edilen kaynağınız olarak belirleyin.
SOL
Yayın Tarihi: 07.11.2022 , 15:16 Güncelleme Tarihi: 22.01.2025 , 10:54
Türkiye'de çoğu Marksist klasiğin ilk defa Türkçe basılmasını sağlayan yayıncı ve devrimci İlhan Erdost, kardeşi ve çalışma arkadaşı Muzaffer İlhan Erdost ile birlikte 7 Kasım 1980 Cuma günü götürüldükleri Mamak Askeri Cezaevi’nde bindirildikleri askeri araçta Astsubay Şükrü Bağ’ın başında bulunduğu dört er tarafından defalarca dövüldü, İlhan Erdost yaşamını yitirdi.
İlhan Erdost, 17 Aralık 1944’te Tokat'ta doğdu. İlkokulu bitirdikten sonra çalışmaya başladı ve gençlik yıllarında kardeşiyle birlikte Ankara'ya yerleşti.
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ndeki eğitimini sonlandıramayan İlhan Erdost, 12 Mart 1971'de Muzaffer Erdost'un hapse girmesinin ardından, Sol Yayınları ve Onur yayınları'nın sorumluluğunu üstlendi.
Emniyete ilk çağrıldığı 1980'in 5 Kasım günü Erdost'un evinde arama yapıldı, ancak yasaklı yayın bulunmadı. İki gün boyunca o zaman Derin Araştırma Laboratuvarı (DAL) diye bilinen ve işkencenin merkezi olan Emniyet 1. Şube’den Mamak’taki Sıkıyönetim Komutanlığı’na götürülüp getirildiklerini ancak gözaltına alınmaları için delil üretilmesi için işkenceye maruz kaldı.
İki gün Emniyet ile Mamak arasında götürülüp getirildikten sonra Erdost kardeşler 7 Kasım Cuma akşamı saat 17.00’den sonra gözaltı kararıyla Mamak Askeri Cezaevi’ne götürüldüler.
Koğuşa gönderilmek üzere bindirildikleri askeri araçta bir astsubayın başında olduğu 4 erin saldırısına uğradılar. İlhan Erdost’un başına özellikle vuran dördüncü er olan Kısmet Çağlar’ın daha sonra o akşam orada görevli erlerden biri olmadığı, özellikle oraya getirildiği ortaya çıktı. Diğer üç er verdikleri ifadelerde Astsubay Şükrü Bağ’ın kendilerine Erdost kardeşler için “Bunlar birer yılandır. Analarını ağlatmazsanız, ben sizin ananızı ağlatırım” dediğini söyledi. İlhan Erdost'un kardeşi Muzaffer İlhan Erdost cezaevi aracında dövülmeleri öncesinde astsubay Şükrü Bağ’ın kendilerine “10 yaşındaki bebeleri zehirlediniz. İçerisi sizin zehirlediklerinizle dolu” dediğini anlatıyor.
Erlerin uzun süren saldırılarının ardından İlhan Erdost “Küçük kızımı uyandırmaya kıyamadan buraya geldim, artık bizi dövdürmeyin” dediğinde ise Astsubay Bağ’ın yanıtı “Ben de küçük kızımı sizin yüzünüzden hasta yatağında bırakıp buraya geldim” oldu ve saldırı devam etti.
Astsubay Şükrü Bağ’ın olaydan sonra tutuklanan üç eri cezaevinde ziyaret ederek dördüncü er Kısmet Çağlar’ın adını katiyen anmamalarını söylediği, “Kısmet Çağlar diye birisi yok” dediği ortaya çıktı. Astsubay ve Kısmet Çağlar da daha sonra yargılandı ancak Çağlar diğer üç erden daha az bir ceza aldı. Cezaevi komutanı Raci Tetik ise İlhan Erdost’un ölümüyle ilgili yargılanmadı.
2020'de yaşamını yitiren Muzaffer İlhan Erdost, 12 Eylül döneminde Mamak Askeri Cezaevi’nin komutanlığını yapan işkenceci albay Raci Tetik'in 2019'daki ölümünün ardından soL'a yaptığı açıklamada "Raci Tetik kontgerillanın adamıydı. Bizi kontgerillanın tertibiyle Ekim Devrimi’nin yıldönümünde öldürdüler” demişti.
soL YZ Beta, soL’un geliştirdiği ve soL arşiviyle çalışan bir yapay zeka robotudur. Kullanımı, soL abonelerine açıktır.

