Arjantin’de yoksulluk yeniden yükselişe geçti. Ulusal İstatistik ve Sayım Enstitüsü’nün (INDEC) açıkladığı verilere göre, 2026’nın ilk yarısında nüfusun yüzde 32,3’ü yoksulluk sınırının altında kaldı. Bu oran 2025’in ikinci yarısında yüzde 28,2 düzeyindeydi. Altı ayda yoksulluk 4,1 puan arttı. Aşırı yoksulluk oranı da yüzde 6,3’ten yüzde 7,5’e yükseldi.

Veri, INDEC’in kapsadığı 31 kentsel yerleşim bölgesinde yaklaşık 9,7 milyon kişinin yoksulluk içinde yaşadığını gösteriyor. Ülke geneline uyarlandığında yoksul nüfusun yaklaşık 15,5 milyona ulaştığı hesaplanıyor. Aşırı yoksulluk içinde yaşayanların sayısı ise yaklaşık 3,6 milyon.

Amerikancı liberal Javier Milei yönetimi açısından mesele yalnızca bir istatistikteki kötüleşme değil. Çünkü bu sonuç, iktidarın başından beri uyguladığı ekonomi programının toplumsal maliyetini bir kez daha görünür hale getiriyor.

'Şok terapi'nin faturası

Milei, Aralık 2023’te iktidara geldiğinde ekonomiyi “düzeltmek” adına kamu harcamalarında sert kesintilere, sosyal harcamaların daraltılmasına ve ücretler üzerindeki baskının artırılmasına dayanan bir program uygulamaya başladı.

Programın ilk döneminde yaşanan tablo zaten bu tercihin toplumsal bedelini ortaya koydu. 2024’ün ilk yarısında yoksulluk oranı yüzde 52,9’a, aşırı yoksulluk ise yüzde 18,1’e yükseldi. Bu sıçramada Milei’nin iktidara geldikten hemen sonra gerçekleştirdiği büyük peso devalüasyonu ve fiyatlardaki sert artış etkili oldu.

Sonrasında enflasyonun hız kesmesiyle yoksulluk oranında hızlı bir gerileme yaşandı. 2025’in ikinci yarısında oran yüzde 28,2’ye kadar indi.

Milei yönetimi bu düşüşü kendi ekonomi modelinin başarısının kanıtı olarak sundu. Ancak bugünkü veriler, enflasyonun düşmesinin milyonlarca insanın kaybettiği satın alma gücünü kendiliğinden geri getirmediğini gösteriyor.

Başka bir ifadeyle, fiyatların daha yavaş artması insanların hayatının ucuzladığı anlamına gelmiyor.

Gelirler temel ihtiyaçların gerisinde

Yoksulluktaki yeni yükselişin arkasında hane gelirlerinin temel ihtiyaçların maliyetini yakalayamaması bulunuyor.

2026’nın ilk yarısında hane gelirleri artarken, yoksulluk sınırının hesaplanmasında kullanılan temel tüketim sepetinin maliyeti daha hızlı yükseldi. Böylece dar gelirli hanelerin elde ettiği gelir, gıda ve diğer temel ihtiyaçların maliyetindeki artışı karşılayamaz hale geldi. Reuters’ın aktardığı gelişmeler arasında aşevlerinin yeniden dolması, takas kulüplerinin yaygınlaşması ve ailelerin market alışverişlerini karşılamak için kısa vadeli borçlanmaya yönelmesi de bulunuyor.

'Özgürlük' adı altında güvencesizlik

Milei’nin siyasal söyleminin merkezindeki “özgürlük”, ekonomik alanda sermayenin üzerindeki kısıtların kaldırılması ve devletin ekonomideki rolünün küçültülmesi anlamına geliyor.

Ancak emekçiler açısından ortaya çıkan tablo, özgürleşmeden çok güvencesizliğin büyümesi şeklinde.

İş güvencesi, ücretlerin satın alma gücü ve sosyal destekler üzerindeki baskı sürerken, kayıt dışı ve kendi hesabına çalışma biçimleri önem kazanıyor. Arjantin’de yoksulluk konusunda araştırmacılar da istihdam piyasasındaki zayıflığı temel sorunlardan biri olarak gösteriyor. Buenos Aires Times’a konuşan UCA Sosyal Borç Gözlemevi araştırmacısı Eduardo Donza, iş güvencesizliğini ülkenin karşı karşıya olduğu en büyük sorun olarak tanımlıyor.

Faturanın en ağır çıktığı yer: Çocuklar

Milei döneminin toplumsal bilançosu çocuklarda çok daha çıplak biçimde görülüyor.

INDEC verilerine göre 14 yaşından küçük çocukların yüzde 44,5’i yoksulluk sınırının altında yaşıyor. Bu yaş grubunda aşırı yoksulluk oranı ise yüzde 10,8. 15-29 yaş grubunda yoksulluk oranı yüzde 36,9'a çıkarken, 30-64 yaş grubunda yüzde 28,8 olarak ölçüldü.

Yani Arjantin’de neredeyse her iki çocuktan biri yoksulluk içinde büyüyor.

Yoksulluğun coğrafi dağılımı da eşitsizliğin boyutunu gösteriyor. Entre Ríos eyaletindeki Concordia’da oran yüzde 56,2’ye ulaşırken, Gran Resistencia’da yüzde 48,6, Posadas’ta yüzde 42,2 olarak ölçüldü.

Milei’nin 'başarı' masalının öteki yüzü

Milei bugün de ekonomi programının yoksulluğu azalttığını savunuyor. Kağıt üstünde mevcut oran, 2024’ün ilk yarısındaki yüzde 52,9’luk seviyenin oldukça altında. 

Ancak bugün sokaktaki tablo çok açık: Yoksulluk yeniden yükseliyor, aşırı yoksulluk artıyor ve milyonlarca insan temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanıyor.

Bunun nedeni anlaşılmaz bir ekonomik “talihsizlik” değil. Milei’nin programının merkezinde kamu harcamalarını kısmak, ücret ve sosyal harcamalar üzerindeki baskıyı artırmak ve ekonomide devletin rolünü küçültmek bulunuyor.

Bu nedenle bugün Arjantin’de yaşananlar, yalnızca Milei’nin karşısına çıkan yeni bir sorun değil. Uyguladığı modelin emekçiler açısından ürettiği sonuçların yeniden görünür hale gelmesi.

Milei’nin “özgürlük” diye sunduğu düzenin gerçek özgürlüğü kimlere sağladığı, bunun karşılığında bedeli kimin ödediği ise rakamlarda açıkça görülüyor.

soL'un dört kez sansürlenen X hesabını takip ederek yaygınlaştırabilirsiniz. 

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.