Arjantin'in Amerikancı liberal Devlet Başkanı Javier Milei'nin iktidara gelirken vaat ettiği ekonomik dönüşümün çalışma hayatındaki sonuçları giderek daha görünür hale geliyor.

Milei hükümeti, yıllardır “katı”, “bürokratik” ve işverenler açısından maliyetli olduğunu savunduğu çalışma düzenini değiştirmeyi ekonomik programının temel başlıklarından biri haline getirdi. Şubat 2026'da Kongre'den geçen ve mart ayında yürürlüğe giren İş Gücü Piyasasını Modernleştirme Yasası, hükümete göre kayıtlı istihdamı artıracak, kayıt dışılığı azaltacak ve yeni iş yaratılmasını sağlayacaktı. Hükümet yasayı “işverenlerin işe almasını kolaylaştıracak” ve “kayıtlı istihdamı yeniden büyütecek” bir reform olarak sundu.

Ancak çalışma hayatından gelen veriler bu politikanın gerçek yüzünü gösteriyor.

13 ay boyunca daha az kayıtlı iş

Arjantin'de özel sektörde kayıtlı ücretli istihdam 13 aydır aralıksız geriliyor. Bu, aylık istihdam ölçümlerinin başladığı 2009'dan bu yana ilk kez gerçekleşiyor.

Milei'nin iktidara geldiği Kasım 2023'ten Haziran 2026'ya kadar özel sektörde 246 binden fazla kayıtlı iş ortadan kalktı.

Üstelik bu geçici bir dalgalanma değil. Kayıtlı istihdamdaki gerileme, Milei hükümetinin tam da çalışma piyasasını “modernleştirme” iddiasıyla kapsamlı bir dönüşüme soktuğu dönemde sürüyor.

Arjantin Merkez Bankası'nın (BCRA) değerlendirmesi de tabloyu doğruluyor: 2026'nın ilk çeyreğinde toplam istihdam yıllık bazda yüzde 1,7 büyürken, bu artış esas olarak kendi hesabına çalışanlar ile kayıt dışı ücretli çalışanlardan kaynaklandı. Aynı dönemde özel sektörde kayıtlı ücretli istihdam yüzde 4,1 azaldı.

Milei'nin 'modernleşmesi': Kayıt dışılık yüzde 45

LA NACIÓN'un INDEC verileri üzerinden yaptığı hesaplamaya göre kayıt dışı istihdam 2026'nın ikinci çeyreğinde toplam çalışanların yüzde 45'ine ulaştı. Bu, mevcut serideki en yüksek oran.

Üstelik kayıt dışı çalışma, Milei döneminde istihdam artışının en önemli kanallarından biri haline geldi. Kayıtlı özel sektör istihdamındaki kayıp, büyük ölçüde kendi hesabına ve kayıt dışı çalışmadaki artışla karşılandı.

Bunun bedeli ise doğrudan çalışanların gelirinde görülüyor.

Araştırmaya göre kayıt dışı kendi hesabına çalışanların geliri, benzer özelliklere sahip kayıtlı ücretli çalışanların gelirinin yarısından daha az. Bu grubun ortalama geliri yaklaşık 581 bin peso iken kayıtlı ücretlilerin ortalama geliri 1,18 milyon peso düzeyinde hesaplandı.

Hükümetin reçetesi: Patrona daha fazla kolaylık

Milei hükümetinin çalışma politikalarının yönü ise oldukça açık.

Şubat ayında kabul edilen yasa, hükümet tarafından patronların üzerindeki yükleri azaltacak, işe alımı kolaylaştıracak ve yatırımın önünü açacak bir reform olarak savunuldu.

Yasanın ardından çıkarılan düzenlemeler arasında yeni çalışanların kayıt altına alınmasını teşvik etmek amacıyla "işverenlerin sosyal güvenlik primlerinde indirim sağlayan bir teşvik sistemi" de bulunuyor. Bu teşvikler belirli koşullardaki yeni işe alımlarda ilk 48 ay boyunca uygulanıyor.

Milei hükümetinin mantığı basit: Patronun maliyetini ve hukuki yükünü azaltırsan daha fazla işçi işe alınacak ve kayıt dışılık azalacak.

Fakat mevcut veriler bu mekanizmanın henüz vaat edilen sonucu üretmediğini gösteriyor.

Çünkü reform yürürlüğe girerken kayıtlı özel sektör istihdamındaki uzun süreli düşüş devam ediyor; buna karşılık kayıt dışı ve kendi hesabına çalışma büyüyor.

Sanayi, inşaat, hizmetler: Kayıp ekonominin omurgasında

Kayıtlı istihdam kaybı belirli bir sektöre sıkışmış değil.

Milei'nin iktidara gelmesinden bu yana sanayi, inşaat ve hizmetler başta olmak üzere ekonominin geniş kesimlerinde kayıtlı iş kayıpları yaşandı.

CTA Autónoma'nın Eylül ayında yayımladığı çalışmaya göre Milei yönetimi döneminde kayıtlı çalışanların sayısındaki toplam kayıp 350 binin üzerine çıktı. Sendika konfederasyonunun araştırma kuruluşu, Haziran ayında kayıtlı istihdamın yeniden gerilediğine dikkat çekti.

Bu tablo, Milei'nin ekonomik programının yalnızca enflasyon ve kamu maliyesi üzerinden değil, çalışanların çalışma biçimi üzerinden de değerlendirilmesini gerektiriyor.

'Özgürlük' kimin için?

Milei hükümeti çalışma hayatındaki dönüşümü “özgürlük”, “esneklik”, “modernleşme” ve “iş yaratma” kavramlarıyla savunuyor.

Hükümetin kendi açıklamasında yeni çalışma yasasının amacının “kayıtlı istihdamın yeniden büyümesini” sağlamak olduğu belirtiliyor.

Fakat mevcut tablo başka bir soru ortaya çıkarıyor:

Eğer kayıtlı iş azalıyor, kayıt dışılık yüzde 45'e çıkıyor ve yeni istihdamın önemli bölümü kendi hesabına çalışmaya kayıyorsa, bu gerçekten çalışanlar açısından bir “özgürleşme” mi, yoksa iş güvencesinin ve ücretlerin zayıfladığı yeni bir çalışma düzeni mi?

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.