DÜNYA SOLA DÖNÜYOR - İTALYA yazıları

Lecco'lu Eluana Englaro 20 yaşındayken bir trafik kazası geçirdi. 1992 yılıydı. Beyni ağır hasar gördü genç kızın. Kazanın hemen ardından komaya girdi. 17 yıldır bitkisel yaşamdaydı. Lecco'daki klinikte yaşam destek ünitesine bağlı, suni yöntemle beslenerek 'yaşatıldı' bugüne kadar.

Emanuela bu korkunç kazayı geçirmeden önce çok yakın bir arkadaşının başına gelen trafik kazasına tanık oldu. Arkadaşı da çok ağır yaralıydı. Yaşamla ölüm arasında, komadaydı. Eluana arkadaşını hastanede ziyaret etti. Onun tüplerle bağlı, yaşam destek ünitesinin yardımıyla yaşadığını gördü. Bu durum çok sarstı Eluana'yı. Ziyaret sonrası babasıyla birlikte eve dönerlerken, "Benim başıma böyle bir kaza gelecek olsa ve komaya girsem bu koşullarda yaşamak istemem." dedi.

Rastlantı bu ki, Emanuela da bir süre sonra onu sevdiklerinden koparacak çok ciddi bir kaza geçirdi. Korktuğu başına geldi. 17 yıldır derin bir uykuya... Anne ve babası Lecco'daki klinikte bakımı süren kızlarını her gün ziyaret etti. Ancak aile Englaro'yu takip eden hekim ekibinden kızlarının tıbben uyanma ihtimali olmadığını öğrenince Eluana'nin hayattayken dile getirdiği arzusuna saygı göstererek kızları için ötenazi talep etti. Bu istek Eluana'nın babasını yasalar karsısında zorlu bir mücadeleyle baş başa bıraktı.

Baba Beppino Katolik bir ülke olan İtalya'da ötenazinin yasak olduğunu, kilisenin bu konuda ne kadar kapalı olduğunu biliyordu. Ancak Englaro ailesi Eluana gibi çok özel koşullardaki hastaların durumunda bazı adımlar atılabileceğine inandı.

Biyolojik mirasın yasalar altında güvence altına alınması ve konunun önemi İtalya'da Eluana vakası ile gündeme geldi. Hayatta başımıza kötü bir olay gelmesi sonucu bilincimizin kapanması ve bitkisel hayata girmemiz durumunda yaşarken yaptığımız bir tercih biyolojik miras. Ne istediğimiz. Yaşam destek ünitesinde yaşamaya devam mı yoksa saygın bir biçimde ölmek mi? Biyolojik miras bu isteğin güvence altına alınması ve olası bir koma durumunda başkalarının yaşantımız hakkında karar vermesini engellemek açısından önemli.

Englaro ailesinin isteğiyle sağduyulu bazı yargıçlar ötenaziden yana karar almalarına karşın, İtalya'da birçok bölgesel idare, hastane yönetimi, Katolik siyasetçi ve din adamları Eluana'ya ötenazi uygulanmasına karşı çıktı.

Ama Eluana'nın babası elinde yargıçların ötenaziye onay tanıyan karar olmasına karşın İtalya'da bazı uygulamaları değiştirmek ve benzer koşullarda bulunan başka hasta yakınlarına yol göstermek adına yurt dışında ötenazi uygulayan bir ülkeye gitmeyi tercih etmedi. Mücadelesini protestolara karşın İtalya'da sürdürmeye karar verdi.

Eluana Englaro vakasında dün gece yeni bir aşamaya gelindi. Genç kadın on yedi yıldır makinelere bağlı yaşadığı Lecco'daki klinikten gece yarısı kendisine ötenazi uygulayabileceğini açıklayan Udine'de La Quiete kliniğine nakledildi.

Şimdi bir yanda kızlarına saygı duyan ve onu son yolculuğuna büyük bir olgunlukla hazırlayan bir anne baba öte yanda komada 'yaşayan' Eluana'nın ne koşullarda yaşadığını kavramak istemeyen, "Eluana bizim de kızımız. O yaşıyor, yaşam destek ünitesinden çıkarılmasına karşıyız" diyerek ellerinde su ve ekmek kliniğin önünde toplananlar var. Kalabalık Englaro ailesini kızlarının arzusu ile aldığı ötenazi kararını protesto ediyor.

'Allah'ın verdiği yaşamı ancak Allah alabilir' görüşündeki Katolikler ile onurlu ve saygın bir ölüm adına ötenaziyi savunan kişiler ve siyasetçileri karşı karşıya getiren bu etik tartışmada en ilginç yorumu ünlü genetikçi Luca Cavalli Sforza yaptı. Cavalli-Sforza La Repubblica gazetesi için kaleme aldığı "Ölüm hakki" başlıklı yazısında, "Biz hayata gelirken kimse bize sormuyor, gitme konusunda neden özgür olmayalım!" yorumunda bulundu.

Anne babasının hayalinde hep 20 yaşında kalan genç Eluana Katolik kilisesinin sesini yükselterek "Durun!" diye çağrıda bulunmasına karşın birkaç gün içinde özgürlüğüne kavuşacak. Çıktığı bu son yolculukta hiç şüphesiz Englaro ailesi ciddi bir mücadele verdi. Umarız Englaro ailesini daha fazla üzmezler ve Eluana dilediği gibi ölür. İtalya'da biyolojik miras konusu için referandum yapılır mı bilemem ama dileriz Englaro ailesinin zorlu mücadelesi saygın ve onurlu bir biçimde yaşama veda etmek isteyenler adına bazı köklü değişiklilere neden olur.