Ablukanın yeni hedefi Küba turizmi

Küba, ABD yönetiminin ülke ekonomisinin can damarlarından biri olan İşletmeler Yönetim Grubu A.Ş.’ne (GAESA) yönelik son yaptırımlarıyla tarihinin en kritik mücadelelerinden birini veriyor. ABD’nin GAESA ile iş yapan uluslararası şirketleri hedef alan ikincil yaptırımları, küresel otel zincirlerini adadan çekilmeye zorlarken bu durum yalnızca turizm altyapısını değil, geçimini bu sektörden sağlayan yüz binlerce Kübalı emekçinin geleceğini de tehdit ediyor. Küba basını ve kamuoyu, yaşanan bu çekilmeyi ülkeye yönelik acımasız ekonomik ablukanın yeni bir aşaması olarak değerlendiriyor.

Sadece üç günde, Küba turizminin başlıca uluslararası ortaklarından bazıları ABD baskısı nedeniyle ülkedeki faaliyetlerini sonlandırdı. Güneydoğu Asya merkezli Archipelago (Aston), Kanada’nın önde gelen şirketlerinden Blue Diamond ve İspanyol Iberostar, yıllara yayılan yatırımlarını geride bırakmak zorunda kaldı. Henüz geçen yıl açılan ve ülkenin en yüksek binası olan 42 katlı Selection La Habana’nın boş kalması, Kübalılar için hem ekonomik hem de sembolik bir kayıp. 
Küba Devleti, ABD yönetiminin GAESA’ya yönelik “yolsuzluk” suçlamalarını sert bir dille reddederek bu adımların amacının Küba’nın bağımsızlığını ve halkın refahını hedef almak olduğunu vurguluyor.

Bu ekonomik ve diplomatik savaşın bedelini Kübalılar ödüyor. Yılın ilk aylarında ziyaretçi sayısının yüzde 55 düşmesiyle birlikte rehberlerden aşçılara, kat görevlilerinden tedarikçilere kadar 300 binden fazla emekçi işsizlik ve ekonomik belirsizlikle karşı karşıya kaldı. Sektörde faaliyetlerini sürdüren son büyük zincirlerden Meliá’nın geleceğine ilişkin sessizliği sürerken, Küba halkı bu abluka dalgasına karşı derin bir endişe, ancak bir o kadar da tarihsel bir dirençle kenetlenmiş durumda.

2 milyon işçiyi temsil eden CTC kongresi dijital ortama taşınıyor

Küba İşçileri Sendika Merkezi (CTC), ülkenin içinde bulunduğu ağır ekonomik koşullar ve tasarruf gereklilikleri nedeniyle 22. Olağan Kongresi’ni alışılmışın dışında bir formatla, 26-27 Haziran tarihlerinde video konferans yöntemiyle gerçekleştireceğini duyurdu. “Küba İçin Birlikte Yaratıyoruz” sloganıyla toplanacak kongreye yüz yüze katılım yalnızca Havana delegeleri ve Ulusal Konsey adaylarıyla sınırlandırılırken, ülke genelindeki 18 ulusal sendikaya bağlı 2 milyondan fazla işçi süreci çevrim içi olarak takip edecek.

Uluslararası otel zincirlerinin adadan çekilmeye başlaması ve ablukanın ağırlaşmasıyla şekillenen koşullarda düzenlenecek kongrede; vatan savunması, ulusal üretimin artırılması, devlet işletmelerinin güçlendirilmesi ve 2026 Hükümet Programı’nın öncelikli hedefleri ele alınacak. Ayrıca işçilerin ve sendikaların, üye meclisleri aracılığıyla idari karar alma süreçlerindeki rolünün artırılması ve sendikaların toplumdaki öncü konumunun güçlendirilmesi de temel tartışma başlıkları arasında yer alıyor.

Mahalle dayanışması Havana’da yeni bir kültür alanı yaratıyor 

Küba’nın Cojímar kasabasında, İtalya Büyükelçiliği ve İtalyan kalkınma kuruluşu COSPE’nin desteğiyle tarihi bir konağın kültür ve sanat merkezine dönüştürülmesini amaçlayan bir proje başlatıldı. İlk aşamada mahalle sakinleri, yerel sanatçılar ve çocukların katılımıyla tarihi yapının çevresini güzelleştirmeye yönelik bir şehircilik etkinliği düzenlendi. Etkinlik kapsamında binanın girişine ortak bir duvar resmi yapılırken, Arjantinli bir illüstratör eşliğinde çocuklar için kolaj ve bahçıvanlık atölyeleri gerçekleştirildi.

2025’ten bu yana yürütülen hazırlıkların ürünü olan proje, yerel topluluğu ve yaratıcı sektörleri bölgenin kalkınma sürecine dahil etmeyi hedefliyor. Hafta sonu boyunca süren etkinlikler, kadınlar fuarı, masa oyunları, yerel DJ performansları ve mahalle sakinlerinin katkılarıyla oluşturulan bahçe ile duvar resminin açılışıyla adeta bir mahalle şenliğine dönüştü. 

Küba yapay zekâyı kamusal kalkınmanın hizmetine sunuyor 

Camagüey’de, yapay zekâ ve veri bilimini bölgesel kalkınmanın hizmetine sunmayı amaçlayan Akıllı Dijital Dönüşüm Projesi kapsamında yeni bir Yazılım Geliştirme Grubu kuruldu. Üniversiteler ve bilişim liselerinden öğrencileri akademisyenlerle buluşturan proje; ilk aşamada sağlık, meteoroloji, eğitim ve akıllı turizm gibi stratejik alanlarda dijital çözümler geliştirmeyi hedefliyor.

Küba Bilişimciler Birliği’nin (UIC) desteğiyle yürütülen projede yapay zekânın etik, adil ve kapsayıcı biçimde kullanılması temel ilke olarak benimseniyor. Yurttaş laboratuvarları ve geliştirilecek teknolojik prototipler aracılığıyla hem toplumsal katılımın artırılması hem de yerel insan kaynağının dijital becerilerinin güçlendirilmesi amaçlanıyor.

Sancti Spíritus’ta sağlık merkezleri güneş enerjisiyle güçlendiriliyor 

Küba’nın Sancti Spíritus eyaletinde yaşanan ciddi elektrik ve yakıt krizine karşı yürütülen ulusal program kapsamında; 23 polikliniğin yanı sıra Cabaiguán Psikiyatri Hastanesi, gebe ve yaşlı bakım evleri ile 24 saat hizmet veren aile hekimi ve hemşire muayenehanelerinin de aralarında bulunduğu 58 sağlık merkezine güneş enerjisi sistemleri kuruldu.

Bu sistemler sayesinde elektrik kesintileri sırasında hasta bakımının ve acil servis hizmetlerinin kesintisiz sürdürülmesi sağlanırken, özellikle Rosa Elena Simeón ve Juana Naranjo León polikliniklerinde acil müdahale kapasitesi güçlendirildi. Ayrıca gebe evlerinde kalan kadınların gece saatlerinde yaşadığı sorunların önüne geçildi.

Sağlık yöneticileri, bağımsız enerji sağlayan sistemlerin jeneratörlerin daha verimli kullanılmasına katkı sunduğunu ve El Jíbaro gibi topluluklarda sağlık hizmetlerinin günün her saatinde daha güvenilir biçimde verilebildiğini belirtiyor. Sancti Spíritus Elektrik Şirketi, Copextel ve çeşitli kurumların iş birliğiyle yılın ilk aylarında kentteki sağlık merkezlerine ve 71 konuta toplam 121 güneş enerjisi modülü kurulmuş oldu.

Britanya’da Küba ile dayanışma büyüyor 

İngiltere’de aralarında bağımsız milletvekili Jeremy Corbyn’in de bulunduğu 23 milletvekili, Lordlar Kamarası üyeleri ve sendika liderleri, Trump yönetiminin Küba’ya yönelik sertleşen politikalarına ve askeri müdahale tehditlerine karşı Parlamento binası önünde protesto düzenledi.

Küba ile Dayanışma Kampanyası tarafından organize edilen eylemde, yaklaşık 70 yıldır süren ekonomik ablukanın yanı sıra özellikle 2026’da yürürlüğe konulan enerji ve döviz kısıtlamalarının ülkede gıda, ilaç ve yakıt sıkıntılarını derinleştirdiği vurgulandı. Küba halkının kendi kaderini tayin hakkını savunan ve ABD yaptırımlarını “kolektif cezalandırma” olarak nitelendiren çevrelerin desteği büyürken, 117 milletvekili İngiliz hükümetini uluslararası hukuku savunmaya çağıran 2739 sayılı önergeye imza attı. Bu dayanışma adımı, Küba parlamentosu tarafından teşekkür mektubuyla karşılandı.

Holguín’de devrimci mirasa kitlesel sahiplenme 

Holguin’de Ordu Generali Raúl Castro Ruz’un 95. doğum günü düzenlenen emperyalizm karşıtı etkinliğe binlerce kişi katıldı. Holguín şehri bilimsel ve akademik alandaki başarıları ile de öne çıkıyor.  Altı ülkeyle yürüttüğü 230’dan fazla anlaşma ve Erasmus+ projeleriyle uluslararası alanda etkinliği her geçen gün artan bir üniversitesi bulunuyor. Kıyı ekosistemlerini korumaya yönelik 18 bilimsel inovasyon programının yanı sıra yerel kalkınmayı destekleyen Padincuba projesi bulunuyor. Bu proje sayesinde ise 13’ü faaliyette, 13’ü kuruluş aşamasında olan toplam 26 yerel işletmeye eğitim ve danışmanlık desteği sağlanıyor.

İspanya’dan Küba’ya somut dayanışma köprüsü 

İspanya’nın Torrejón de Ardoz kentinde, Medicuba España ve Sodepaz’ın organizasyonuyla Küba ile dayanışmayı amaçlayan bir atölye çalışması gerçekleştirildi. Bu kapsamda temmuz ayında Santiago de Cuba’daki okullara gönderilmek üzere 13 güneş ocağı üretildi.

Karton ve alüminyum folyo gibi düşük maliyetli malzemelerden yapılan bu taşınabilir ocaklar, koyu renkli bir tencere ve eski çamaşır makinesi kapağı camı gibi geri dönüştürülmüş malzemelerle oluşturulan sera etkisinden yararlanarak çalışıyor. Atölyede yapılan denemelerde birkaç dakika içinde su kaynatabilen sistem, elektrik, gaz veya odun kullanmadan yalnızca güneş enerjisiyle yemek pişirmeye olanak tanıyor. Proje, çevre dostu ve ekonomik çözümlerin toplumsal dayanışmayla birleştiğinde somut faydalar yaratabileceğini gösteriyor. 

Küba’da elektrik üretiminde son durum

Küba Ulusal Elektrik Sisteminin krizi sürüyor. Ülke genelinde yer yer 24 saate ulaşan elektrik kesintileri görülürken, yakıt eksikliği nedeniyle 106 jeneratör ile kritik öneme sahip yüzer santraller de dahil olmak üzere toplam 1203 MW kurulu güç devre dışı durumda.

Son dönemde devreye alınan 54 güneş enerjisi santrali gün ortasında sisteme yaklaşık 490 MW katkı sağlasa da akşam zirve saatlerinde 3050 MW’a ulaşması beklenen talebe karşılık kullanılabilir kapasitenin yalnızca 1060 MW düzeyinde kalacağı öngörülüyor. Abluka ve tedarik sorunlarının ağırlaştırdığı bu koşullarda elektrik açığının gün içinde 2020 MW’a kadar yükselmesi bekleniyor.

Dün Küba’da ne kadar elektrik açığı yaşandı?