'Ben öğretmenim' girişimi

1 Eylül itibarıyla Küba’da yeni eğitim-öğretim yılı başlıyor. Önceki günlüklerde, bu eğitim-öğretim yılının ağırlaşan ABD ablukası nedeniyle daha zorlu ve çetin başlayacağına, Küba’nın ise bu zorluklara karşı bir nevi seferberlik anlayışıyla hareket ettiğine yer vermiştik.

Söz konusu zorluklardan biri de öğretmen açığı. Havana’nın Plaza de la Revolución Belediyesi’nde, öğretmen açığına karşı “Yo soy maestro” / “Ben öğretmenim” girişimi başlatıldı. Çeşitli kurum ve kuruluşların temsilcileri tarafından yürütülen girişim kapsamında, günlük işlerinin yanı sıra zamanlarının bir bölümünü eğitime ayırmaya gönüllü yaklaşık 50 kişinin öğretmenlik görevini üstlenmesi amaçlanıyor. Öncelikle bu alanda akademik eğitim almış kişilere ulaşılması amacıyla hazırlanan gönüllü aday listesinin önümüzdeki hafta tamamlanması bekleniyor.

Gómez Rodríguez’in görüştüğü kişilerin aktardığına göre bu hareket, daha önceki dönemlerde olduğu gibi, eğitim alanındaki profesyonel personel yetersizliğine karşı uygulanabilecek alternatif çözümlerden biri olabilir.

Son dönemde bölgedeki eğitim kurumları, kısıtlı kaynaklara rağmen öğrencilerin, ailelerin, eğitimcilerin ve çevredeki kurum ve kuruluşların katkılarıyla yeni eğitim-öğretim yılına hazırlanıyor.

Siyasi otoritelerin, hükümetin, Eğitim Bakanlığı’nın ve diğer sektörlerin ortak iradesi, ABD’nin ekonomik, mali, ticari ve enerji ablukasının ağırlaştırılmasının yol açtığı olumsuz sonuçlara rağmen eğitim-öğretim yılını 1 Eylül’de başlatmak yönünde.

Projenin adı olan “Ben öğretmenim” ifadesi, 1961 Kasımı’nda yürütülen okuma-yazma kampanyası sırasında öldürülen Manuel Ascunce Domenech’e ithaf ediliyor. Bu kampanya, devrimin hemen sonrasında ülkedeki yüksek okuma yazma bilmeme oranına karşı bir eğitim seferberliği olarak başlatılmış ve Küba, bu aydınlanma hamlesiyle 1961 Aralık ayında yüzde 100’lük okuryazarlık oranına ulaşmıştı.

14-17 yaş arasındaki gençlerin gönüllü okuma-yazma öğretmeni olarak katılabildiği kampanyada gönüllüler, ülkenin en ücra köylerine kadar gitmiş, okuma yazma bilmeyen köylü ailelerin yanına yerleşmişti. Gündüzleri ailelere gündelik işlerinde destek olan gönüllüler, geceleri ise onlara okuma-yazma öğretiyordu.

Kampanya sürerken karşı devrimci silahlı gruplar gönüllü öğretmenleri hedef aldı ve 16 genci öldürdü. Bu silahlı karşı devrimci grupların bir köye düzenlediği baskın sırasında, genç gönüllü Manuel Ascunce Domenech köylülerle birlikte çalışıyordu. Saldırganlar, köydeki öğretmenin kim olduğunu anlayamayınca “Öğretmeniniz kim?” diye sordular. Domenech, “Ben öğretmenim” diyerek bir adım öne çıktı ve orada öldürüldü.

Bugün Küba’nın pek çok kurumunda adı yaşatılan Domenech, bir kez daha bir eğitim seferberliğine adını vermiş oldu. Küba’nın abluka koşullarında sosyalizmi sürdürme mücadelesi ve iradesi hâlâ aynı ruhu taşıyor. Nasıl o günlerde ülkenin bağımsızlığı ve halkın özgürlüğü eğitim seferberliğiyle birlikte ele alındıysa, bugün de aynı seferberlik ruhu ve kararlılığı “Ben öğretmenim” diyerek sürdürülüyor.

Sabotajlar en ağır biçimde cezalandırılacak

ABD hükümetinin yürüttüğü ekonomik savaş ve azami baskı politikası, Küba halkının direniş kapasitesini kırmayı ve her türlü sıkıntıyı yaşatmayı amaçlıyor. Yakıt tedarikinde ciddi sorunlara yol açan ve Ulusal Elektrik Sistemi’ndeki (SEN) arızaları artıran enerji kuşatması nedeniyle Küba devletinin ve hükümetinin organ, kurumları, son derece zor koşullarda ekonominin ve halk için hayati önem taşıyan hizmetlerin sürdürülmesini güvence altına almak için çaba gösteriyor.

Bu çerçevede, su temini, iletişim, ulaşım ve diğer sektörlerin yanı sıra elektrik üretimi ve dağıtımını etkileyen suçlarla mücadele öncelikli konular arasında yer alıyor. Zira bu tür suçların vatandaşların yaşam koşulları, ekonomi, ulusal güvenlik ve kamu düzeni üzerinde doğrudan etkisi bulunuyor.

Bu eylemlerin yol açtığı zararlar arasında binlerce ailenin uzun süre elektriksiz kalması ve bunun yanı sıra diğer hayati hizmetlerden mahrum kalması; gıda, su ve iletişim hizmetleri açısından kritik üretim merkezlerinin faaliyetlerinin durması; tarımsal üretim tesislerinin zarar görmesi ve hasar gören transformatörlerin bir bölümünün yeniden kullanılamaması bulunuyor.

İçişleri Bakanlığı tarafından yürütülen soruşturmalar sonucunda, 2026 yılında SEN ile bağlantılı yasa dışı eylemler nedeniyle yargılanan tüm kişiler sabotaj suçundan mahkûm edildi. Verilen cezaların büyük çoğunluğu 9 ila 20 yıl arasında hapis oldu. Bu durum, Küba yargı mercilerinin söz konusu suçlara yaklaşımındaki katılığın da bir göstergesi olarak sunuluyor.

Küba aynı zamanda önleyici tedbirlerin ve suçlarla mücadele çalışmalarının artırılması, yürürlükteki kuralların sıkı biçimde uygulanması ve kurumların, kuruluşların ve halkın toplumun güvenliği konusunda daha dikkatli olması için önlemeler de alıyor.

Zorluklara rağmen kültürün zaferi

İlk etabı Havana’da gerçekleşen 34. Kitap Fuarı, ne malzeme kıtlığının ne de ablukanın bilgiye yolculuğu durduramayacağının bir kanıtı oldu. 28-30 Ağustos tarihleri arasında Ciego de Ávila kentinin merkezindeki Martí Parkı’nda kitapseverlerle buluşan fuar, Ciego de Ávila halkı için bir direniş ve umut alanına dönüştü.

Bu yıl ülke genelinde Başkomutan Fidel Castro Ruz’un doğumunun 100. yılına adanan etkinliğin Ciego de Ávila ayağında, Larry Morales Rodríguez onur konuğu olarak öne çıktı. 1957’de Morón’da doğan yazar, tarihçi ve şair Larry Morales, yaşamını Küba’nın yerel ve ulusal tarihindeki önemli olayları gün ışığına çıkarmaya adadı. Eserleri arasında İntihar Mangasının Komutanı —Küba’da 100 binden fazla basılan eser—, Enrique Varona: Bin Grevin Lideri ve Morón’da Yarım Binyıl gibi kitaplar bulunuyor.

Tarih araştırmalarına, olayları tarihî kişiliklerin bakış açısından ele alan yaklaşımıyla yaptığı katkılar Morales’e uluslararası alanda da çeşitli ödüller kazandırdı. Bunlardan biri, 2026 Uluslararası Tarih Ödülü. Latin Amerika merkezli üç akademik kuruluşun —Dünya Edebiyat, Tarih, Sanat ve Kültür Akademisi (AMLHAC), Latin Amerika Modern Edebiyat Akademisi (ALJM) ve Akademik Tarihçiler Derneği— verdiği bu ödül, kıta çapında önem taşıyan bir takdir niteliğinde.

Fuarda kitap tanıtımları ve satışları için en az sekiz ayrı alan oluşturuldu. Özellikle çocuklara yönelik etkinliklere önem verildi ve Çocuk Pavyonu, José Inda Hernández Kültür Evi’ndeki geleneksel yerine yeniden döndü. İl Müzesi Coronel Simón Reyes Hernández bünyesinde kurulan Martí Alanı da çeşitli tartışma toplantıları, konferanslar ve kitap tanıtımlarına ev sahipliği yaptı. Bu alan, Küba’nın kültürel kimliğine ilişkin önemli konuların ele alındığı özgün bir tartışma platformuna dönüştü.

Doğu Küba’da yerel gıda sistemi projesi genişletildi

Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP), Küba’nın doğusundaki yerel gıda sistemlerini güçlendirmeyi amaçlayan “Farklı Davran!” (¡Actúa Diferente!) projesinin ikinci aşamasını, Holguín’in Rafael Freyre Belediyesi’nde genişletiyor.

Kore Uluslararası İşbirliği Ajansı’nın (KOICA) desteğiyle yürütülen girişim, kapsadığı belediyelerde kreşler, yaşlı bakım evleri ve anne adaylarına yönelik bakım merkezleri gibi sosyal koruma kurumlarının beslenme ihtiyaçlarının karşılanmasını hedefliyor.

Proje kapsamında üreticilere malzeme, ekipman ve teknik eğitim desteği sağlanıyor. İhtiyaç duyulan ürün ve malzemelerin, projeye dahil edilen belediyelerin kendi tarımsal üretim alanlarından temin edilmesi amaçlanıyor. Çalışmaların merkezinde ise ekonomik zorluklar ve iklim değişikliği karşısında tarımsal üretim sistemlerinin dayanıklılığını artırmak bulunuyor.

“Farklı Davran!” (¡Actúa Diferente!) projesinin, beş yıl boyunca Küba’nın doğusundaki diğer beş belediyede yürütülen ilk aşamasından 52 sosyal koruma kurumu ve binlerce kişi yararlandı.

ABD medya kampanyasının amacı 

ABD’nin askeri faaliyetleri 2026 yazında Porto Riko’da belirgin biçimde artarken, bununla eşzamanlı olarak Küba’ya yönelik olası bir askeri saldırıyı konu alan çok sayıda yazı basında yer almaya devam ediyor.

Küba Dışişleri Bakan Yardımcısı Carlos Fernández de Cossío, söz konusu yazıları; olası bir saldırıyı meşrulaştıracak herhangi bir gerekçeden, bunun yol açacağı can kayıpları ve yıkımdan, bölgede yaratacağı istikrarsızlık ortamından ve “her şeyden önce, bu girişimin son derece ahlaksız niteliğinden” hiç söz etmemeleri nedeniyle sert bir dille kınadı.

Küba’nın dünyanın en büyük nükleer gücüne sahip olan, 5 bin 200 nükleer savaş başlığı, 11 uçak gemisi ve yarımkürenin dört bir yanında askeri üsleri veya askeri varlığı bulunan ABD için güvenlik tehdidi yarattığı iddiasının absürt olduğunu belirten Cossío, söz konusu medya kampanyasının amacının “Küba’ya yönelik askeri bir saldırının kaçınılmaz olduğuna, doğal olarak gerçekleşeceğine ve nihayetinde hayata geçirileceğine kamuoyunu ikna etmek” olduğunu söyledi.

Opens Arms Küba'daki ikinci dayanışma misyonunu tamamladı

29 Ağustos'ta Cancun'dan "Astral" adlı yelkenliyle yola çıkan ve Küba’ya ikinci dayanışma sevkiyatını gerçekleştiren sivil toplum kuruluşu “Open Arms” başkent Havana’ya ulaştı. Bu ikinci sevkiyat başkentteki hastaneler için yedi ton tıbbi malzeme ve süt tozu içeriyordu. 

Meksika'daki dayanışma örgütlerinin ve çeşitli hastanelerin katılımıyla Temmuz ayında başlayan bu girişim, ABD’nin Küba'ya uyguladığı ekonomik ablukayı kırmayı amaçlıyor. Örgütün kurucusu Óscar Camps, basına yaptığı açıklamada şöyle dedi: 

“Temmuz ayında Küba’ya vardığımızda, hastanelerde neler olup bittiğini ve her şeyden önemlisi nelerin eksik olduğunu bizzat gördük. Görevi tamamlayıp eve dönebilirdik, ancak tam olarak neye ihtiyaç duyduklarını bildiğiniz ve bir şeyler yapabileceğiniz zaman, artık ‘bilmiyordum’ diyemezsiniz. Bu yüzden geri döndük.” 

Küba’da elektrik üretiminde son durum

Dün üretim kapasitesindeki açık nedeniyle elektrik hizmetinde yaşanan kesintiler 24 saat boyunca devam etti ve kesintiler sabahın erken saatlerine kadar sürdü. Üretim kapasitesi açığının dünkü en yüksek düzeyi, saat 22.40’ta 2.296 MW olarak kaydedildi. 54 güneş enerjisi parkı dün toplam 4.331 MWh elektrik üretti ve saatlik ortalama üretim 673 MW’a ulaştı.

Dün Küba’da ne kadar elektrik açığı yaşandı?