ABD yönetiminin Venezuela’nın petrol ihracatını kontrol altına almasının ardından elde edilen milyarlarca dolarlık gelirin nerede ve nasıl kullanıldığı belirsizliğini koruyor.

Financial Times’ın petrol sevkiyatları ve fiyat verileri üzerinden yaptığı hesaplamaya göre, ABD yönetimi yılbaşından bu yana Venezuela petrolünün satışından 13 milyar doların üzerinde gelir topladı. Buna karşın Washington, paranın ne kadarının Venezuela’ya aktarıldığı ve kalan bölümünün nerede tutulduğu konusunda ayrıntılı bir açıklama yapmadı.

ABD, Ocak ayında Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yu kaçıran saldırının ardından ülkenin petrol ihracatının kontrolünü ele geçirmiş, bazı yaptırımları da askıya almıştı. Maduro’nun yerine Devlet Başkan Yardımcısı Delcy Rodríguez yönetimin başına getirilmişti.

Petrol gelirleri Venezuela’nın gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık dörtte birini oluşturuyor. Yaptırımların kısmen kaldırılmasının, uzun süredir ekonomik kriz yaşayan ülkeye önemli miktarda döviz sağlaması bekleniyordu. Ancak, petrol satışlarındaki artışa rağmen Venezuela ekonomisindeki toparlanma sınırlı kaldı.

Washington’dan çelişkili açıklamalar

ABD yönetimi, petrol gelirlerinin statüsüne ilişkin birbirinden farklı açıklamalar yaptı.

Ocak ayında yayımlanan başkanlık kararnamesinde paranın Venezuela hükümetine ait olduğu ve ABD hesaplarında “emanetçi sıfatıyla” tutulacağı belirtilmişti. ABD Enerji Bakanlığı ise fonların hem “Amerikan halkının hem de Venezuela halkının yararına” kullanılacağını duyurdu.

ABD Başkanı Donald Trump, Haziran ayında yaptığı açıklamada askeri operasyonun maliyetinin Venezuela petrolü sayesinde “28 katıyla geri kazanıldığını” savundu ve ABD’nin petrol satışlarından “çok para kazandığını” söyledi.

Trump, operasyondan kısa süre sonra petrol gelirlerinin kendisi tarafından kontrol edileceğini de açıklamıştı.

ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Michael Kozak ise Nisan'da yaklaşık 3 milyar doların Venezuela’ya aktarıldığını ve hesapların KPMG tarafından denetlendiğini söyledi. Yönetimin üç ayda bir rapor sunacağını belirten Kozak’ın açıklamasına karşın, Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi’ndeki Demokrat üyeler kendilerine daha sonra herhangi bir bilgi verilmediğini bildirdi.

Kozak, geçen hafta Kongre’de yaptığı konuşmada paranın Venezuela’ya ait olduğunu kabul ederken, fonların kullanılabilmesi için Washington’ın izninin gerektiğini söyledi.

Açıklanan tek transfer 300 milyon dolar

Venezuela hükümeti, ABD denetimindeki petrol satışlarından elde edilen gelirleri göstermek amacıyla bir internet sitesi kurdu. Ancak Financial Times’ın haberine göre sitede yalnızca Mart ayında yapıldığı belirtilen 300 milyon dolarlık bir transfer yer alıyor.

Sitenin ana sayfasında toplam gelir ve gider rakamlarının sıfır olarak görünmesi de gelirlerin takibine ilişkin belirsizliği artırıyor. Portalın son genel güncelleme tarihi 13 Mart 2026 olarak belirtiliyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı ise “milyarlarca doların Venezuela ekonomisine aktarıldığını” ve paranın Venezuela halkının yararına kullanılmasını sağlamak üzere mali denetim yürütüldüğünü savunuyor.

Ancak yönetim, aktarılan toplam miktarı, paranın tutulduğu hesapları ve harcamaların ayrıntılı dökümünü kamuoyuyla paylaşmış değil.

Kongre’de şeffaflık baskısı

ABD Kongresi’nde hem Demokrat hem de Cumhuriyetçi bazı üyeler, petrol gelirlerinin nasıl yönetildiğine ilişkin raporların açıklanmasını talep ediyor.

Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Joaquin Castro, Venezuela’ya yönelik askeri müdahalenin başından beri “petrol, güç ve yolsuzlukla” ilgili olduğunu belirterek, milyarlarca dolarlık Venezuela petrol gelirinin hiçbir şeffaflık ya da güvence olmadan Trump yönetiminin kontrolünde bulunduğunu söyledi.

Cumhuriyetçi Kongre üyesi María Elvira Salazar da fonların nereye gittiğinin açıklanması gerektiğini belirterek yönetimden kamuya açık raporlama istedi.

Kasım ayında yapılacak ara seçimlerde Demokratların Kongre’nin iki kanadından birinde çoğunluğu ele geçirmesi halinde petrol hesapları hakkında soruşturma açılabileceği ve yönetim yetkililerinin ifadeye çağrılabileceği belirtiliyor.

Deprem yıkımı 37 milyar dolar

Petrol gelirlerinin akıbeti, Venezuela’da 24 Haziran’da meydana gelen iki yıkıcı depremin ardından daha da kritik hale geldi.

Birleşmiş Milletler, yalnızca bina ve altyapıdaki hasarın yaklaşık 37 milyar dolara ulaştığını tahmin ediyor. ABD ise afet yardımları için 386 milyon dolar ayırdığını ve arama kurtarma çalışmalarına destek amacıyla Venezuela’ya yüzlerce asker gönderdiğini açıkladı.

ABD’nin Karakas Maslahatgüzarı John Barrett, petrol hesabındaki paranın bir bölümünün yeniden inşa çalışmaları için kullanılacağını söyledi ancak ayrılan miktarı açıklamadı.

13 milyar dolarlık hesabına, ABD yönetiminin kontrolünde olduğu belirtilen bazı maden ihracatı gelirleri de dahil değil.

soL Haber'i WhatsApp ve Telegram kanallarından takip edin, önemli gelişmeleri kaçırmayın.